Zadaniem belek wagowych, stosowa¬ nych w znanych urzadzeniach samoczyn¬ nych do wazenia, jest ustalanie, czy ciezar przedmiotu lub materialu wazonego jest wiekszy lub mniejszy, niz odpowiednia te¬ oretyczna wielkosc ciezaru. W zaleznosci od wyniku wazenia ustala sie pewien dal¬ szy przebieg czynnosci roboczych, np. do¬ prowadza sie dodatkowa ilosc materialu na szalke wagowa, gdy ciezar materialu wa¬ zonego jest mniejszy niz ciezar wymagany oraz usuwa sie z szalki wagowej material wzglednie przedmiot wazony, gdy jego cie¬ zar osiagnie w granicach dopuszczalnej dokladnosci wielkosc wymagana. Urzadze¬ nie tego rodzaju jest opisane w patencie polskim nr 29 391. W urzadzeniach do sor¬ towania przedmiotów wedlug ich ciezarów belki wagowe posiadaja podobne przezna¬ czenie jak w urzadzeniach do wazenia, to znaczy oddzielaja przedmioty o ciezarze wiekszym od przedmiotów o ciezarze mniejszym, okreslajac poszczególne cieza¬ ry z pewna dokladnoscia, oznaczona np. w gramach.W celu nalezytego dzialania urzadzen do wazenia wzglednie sortowania przed¬ miotów wedlug ich ciezaru, konieczna jest rzecza, aby belka wagowa nie tylko posia¬ dala mozliwie wielka czulosc, lecz tez aby czulosc ta byla w rzeczywistosci wyzyska¬ na. Stosowanie w znanych urzadzeniach te-go rodzaju belek wagowych o wielkiej czu¬ losci nie jest jednak poreka dokladnego dzialania tych urzadzen, poniewaz przy samoczynnym wazeniu na belki wagowe oddzialywa niekorzystnie szereg pobocz¬ nych okolicznosci, które hamuja bezposre¬ dnio dzialanie belki wagowej; poza tym wychylenia tej belki sluza do wykonywa¬ nia pewnych czynnosci roboczych, które wymagaja, aby wychylenia te byly znacz¬ ne i zeby mogly wywierac pewien nacisk.W niektórych urzadzeniach belki wagowe maja moznosc przesuwania sie w plasz¬ czyznie poziomej dokola punktu podparcia, co wyklucza stosowanie czulych belek wa¬ gowych, jak równiez nie zapewnia odpo¬ wiednio silnego napedu mechanicznego u- rzadzen pomocniczych.Podobne okolicznosci wykluczaja moz¬ liwosc wazenia na wagach, szczególnie na wagach samoczynnych, z mozliwie wielka dokladnoscia, to znaczy w granicach nad¬ zwyczaj malych wielkosci ciezarów, cha¬ rakteryzujacych czulosc belki wagowej. W stanie równowagi belka wagowa jest nie¬ ruchoma, przy bardzo malej zas róznicy obciazen jej ramion, odpowiadajacej w przyblizeniu wielkosciom, charakteryzuja¬ cym czulosc belki wagowej, otrzymuje ona powolne, nieznaczne i prawie niedostrze¬ galne wychylenia, które nie sa w stanie wytwarzac pracy mechanicznej, jak rów¬ niez zamykac obwodu pradu elektryczne¬ go. W wagach samoczynnych, o ile zalezy na ich dokladnym wazeniu, juz male wy¬ chylenia belki wagowej powinny w zalez¬ nosci od wyniku wazenia powodowac im¬ pulsy, powodujace wykonywanie odpo¬ wiednich czynnosci roboczych przez urza¬ dzenia pomocnicze. Czynnosciami tymi mo- * ga byc np. doprowadzanie materialu, zapo- * bieganie doprowadzaniu materialu, prze¬ suwanie zwazonego przedmiotu na odpo¬ wiednie miejsce w zaleznosci od jego cie¬ zaru.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób samoczynnego wazenia za po¬ moca wagi, zaopatrzonej w belke wagowa, która podczas wazenia nie podlega szkodli¬ wym wplywom pobocznym. Sposób wedlug wynalazku umozliwia stwierdzenie i wy¬ zyskanie malych i prawie niedostrzegal¬ nych wychylen belki wagowej, które wy¬ starczaja do spowodowania po zwazeniu impulsu do urzadzen pomocniczych w celu wykonywania przez nie odpowiednich czynnosci roboczych w zaleznosci od wyni¬ ku wazenia.Sposób wedlug wynalazku polega na odpowiednim wspóldzialaniu belki wago¬ wej, mechanizmu, ryglujacego te belke, i narzadu rozrzadczego, który dziala dopie¬ ro po zwazeniu materialu wzglednie po pewnym wychyleniu sie belki wagowej, przy czym wychylenie to nastepuje po pewnym czasie od chwili odryglowania belki wagowej. Narzad rozrzadczy w za¬ leznosci od kierunku wychylenia belki wa¬ gowej zajmuje odpowiednie polozenie i powoduje impuls do wykonywania odnos¬ nej czynnosci roboczej przez polaczenie wzglednie rozlaczenie styków elektrycz¬ nych.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie przyklady wykonania urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie urzadzenie do wazenia, fig. 2, 3, 4 i 5 uwidoczniaja mozliwe polozenia belki wa¬ gowej po uplywie czasu, przeznaczonego do wazenia, fig. 6, 7 i 8 — szczególy urza¬ dzenia wedlug fig. 1, fig. 9, 10, 11 i 12 — odmiane wykonania tego urzadzenia, fig. 13 przedstawia schematycznie odmienne wykonanie narzadu ryglujacego, fig. 14 — przyklad osadzenia belki wagowej, fig. 15, 16, 17, 18 i 19 uwidoczniaja dalsze od¬ mienne wykonanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku.Na fig. 1 uwidoczniono urzadzenie do wazenia, to znaczy wage z dwuramienna belka wagowa 1, podparta w srodku za — 2 —pomoca panewki 8 i ostrza 2, dokola któ¬ rych belka ta moze sie wychylac. Na kon¬ cach ramion belki 1 zastosowano ostrza U i 5, na, których zawieszane sa porówny¬ wane obciazenia P i Q. W punktach m i n belka jest ryglowana za pomoca znanego narzadu ryglujacego, np. widelek 6, za¬ opatrzonych w krazek 7, którym opieraja sie one o ramie 8 dzwigni 8 — 8', której drugie ramie 8' posiada krazek 10, przyle¬ gajacy do obwodu zewnetrznego tarczy krzywkowej 9. Przy obrocie tarczy tej, gdy jej punkt b zetknie sie z krazkiem 10, ramie 8 oraz widelki 6 zajmuja polozenia dolne, oznaczone na fig. 1 liniami kresko¬ wanymi, wskutek czego belka wagowa 1 zostaje odryglowana tak dlugo, az punkt c tarczy 9 zetknie sie z krazkiem 10. Przy dolnym polozeniu widelek 6 belka wago¬ wa 1 moze wychylac sie pod dzialaniem obciazen P i Q, co nastepuje, gdy wyci¬ nek b — c tarczy 9 styka sie z krazkiem 10. Podczas tego okresu czasu odbywa sie wazenie. Przy obrocie tarczy 9 o kat, od¬ powiadajacy wycinkowi c, d, dzwignia, 8 oraz widelki 6 powracaja w polozenie pier¬ wotne, wskutek czego belka wagowa 1 zo¬ staje zaryglowana tak dlugo, póki krazek 10 styka sie z obwodem d, e, f, a tarczy 9.W tym czasie przedmiot wzglednie mate¬ rial wazony moze byc usuniety i zastapio¬ ny nowym wzglednie moze byc dokonana inna czynnosc robocza w zaleznosci od wy¬ niku wazenia.Jezeli belka wagowa 1 jest czula na róznice obciazen równa np. 0,01 g, to mo¬ ze ona przy tym wychylic sie z polozenia równowagi AB w polozenie CD lub EF (fig. 1). Aby stwierdzic to wychylenie i wytworzyc odpowiednio do tego wychyle¬ nia impuls do wykonywania lub niewyko¬ nywania przez inne zródlo sily czynnosci roboczej, stosuje sie w urzadzeniu wedlug wynalazku narzad rozrzadczy 12 — 12b, csadzony obrotowo na sworzniu 12a, umie¬ szczonym na koncu górnym dzwigni 11, jak uwidoczniono na fig. 1 —8 i 13. Na¬ rzad ten, posiadajacy jedno ramie wyko¬ nane w postaci igly 12, a drugie ramie 12b tepe, opiera sie w dolnym polozeniu ramie¬ niem 12b o srubke oporowa 18 i moze ob¬ racac sie tylko w kierunku górnym (fig. 4; 5, 8). Dzwignia 11, osadzona obrotowo na sworzniu 1U i zaopatrzona na koncu dolnym w krazek 16, jest uruchomiana za pomoca malej tarczy krzywkowej 15, osa¬ dzonej na jednym wale z tarcza 9 i umie¬ szczonej wzgledem niej tak, ze gdy tarcza 9 obróci sie wzgledem krazka 10 o wyci¬ nek a, b, c, to tarcza 15 obróci sie wzgle¬ dem krazka 16 o wycinek a19 bv c19 odpo¬ wiadajacy katowi of0, wskutek czego, .gdy punkt c1 tarczy 15 styka sie z krazkiem 16, to igla 12 dotyka ostrza plytki 17 (fig. 2, 6, 7), polozonej swobodnie na podstawie 18, polaczonej z koncem lewego ramienia belki wagowej 1. Jedno ostrze plytki 17 opiera sie o wystep podstawy 18, a drugie wystaje poza krawedz tej podstawy. Po¬ mimo iz ciezar wlasny plytki 17 zapewnia jej odpowiednie polozenie na podstawie 18, mozna jednak w celu zapobiezenia niedo¬ puszczalnym zmianom jej polozenia zaopa¬ trzyc te plytke w otwór 19( oraz przymo¬ cowac do podstawy 18 srube 20, której glówka wchodzi luzno do otworu 19' w plytce 17 (fig. 6, 7, 8). Jezeli belka wa¬ gowa 1 przy róznicy obciazen Q — P = 0,01 g po odryglowaniu wychyli sie z polo¬ zenia AB w polozenie EF, to igla 12 nie styka sie z ostrzem plytki 17. Poniewaz w tym czasie tarcza 15 obraca sie wzgle¬ dem krazka 16 o Wycinek av b19 sl dzwig¬ nia 11 wychyla sie dalej o kat a, przeto igla 12 przesuwa sie przez wyciecie 19 w podstawie 18 i zajmuje polozenie ponizej plytki 17 (fig. 3). Skoro zas belka wago¬ wa 1 z powodu róznicy obciazen P — Q = 0,01 g zajmie polozenie CD, to przy wspo¬ mnianym wychyleniu dzwigni 11 o kat a0 + a igla 12 zetknie sie z ostrzem plyt¬ ki 17 i zajmie skrajne polozenie lewe (fig. — 3 —4). W polozeniu równowagi AB belki wa¬ gowej 1, to znaczy np. przy P — Q< 0,01 g, przy wychyleniu sie dzwigni 11 o kat a0 -|- a igla 1 £ obróci sie w lewo i moze ewentualnie jedna krawedz plytki 17 pod¬ niesc w góre, jak uwidoczniono na fig. 5 i 8. Stan ten jest jednak nietrwaly i igla 12;.moze przyjac polozenie, przedstawione na fig. 3 lub 4.Dzieki temu, ze plytka 17 jest umiesz¬ czona na belce wagowej 1 luzno, narzad rozrzadczy oddzialywa tylko na te plytke, a nie na belke wagowa 1, która w prze¬ ciwnym przypadku moglaby byc podnoszo¬ na w góre z panewki 3. Ta fig. 3 jest wido¬ czne,, iz np. jezeli P< Q, to igla 12 wychyla sie o kat <*0 + a, przy czym nie styka sie ona z plytka 17, a ramie 12b wychyla dzwignie stykowa 21 w prawo i przyciska ja do sprezyny stykowej 22, wskutek cze¬ go zamyka sie obwód pradu elektrycznego znanego, a nie przedstawionego na rysun¬ ku urzadzenia, dokonywujacego pewrna czynnosc robocza, np. usuwanie przedmio¬ tu zwazonego i doprowadzanie przedmiotu nastepnego. Normalnie dzwignia 21 znaj¬ duje sie w polozeniu, przedstawionym na fig. 1 i 13, i jest ustalana w tym poloze¬ niu za pomoce np. sruby 21a, umieszczo¬ nej na ramieniu dolnym 21' tej dzwigni.Wskutek zetkniecia sie dzwigni stykowej 21 ze sprezyna stykowa 22 powstaje wiec impuls do wykonania pewnej czynnosci ro¬ boczej, przy czym belka wagowa nie bie¬ rze bezposredniego udzialu w wytwarza¬ niu tego impulsu. W polozeniu igly 12, przedstawionym na fig. 4, ramie 12b nic styka sie z dzwignia 21, wskutek czego po¬ laczenie stykowe pomiedzy ta dzwignia a sprezyna 22 jest przerwane.Wynalazek ma równiez zastosowanie, jezeli narzad rozrzadczy 12, 12b powoduje impulsy, w celu wykonania przez urzadze¬ nie pomocnicze czynnosci roboczych, nie przez oddzialywanie na dzwignie 21 i spre¬ zyne stykowa 22, lecz w sposób odmienny, nie wyjasniony na rysunku, jezeli dzwignia wagowa nie bierze bezposrednio udzialu przy wytwarzaniu impulsu.W polozeniu igly 12, uwidocznionym na fig. 5, ramie 12b nie powoduje zetkniecia dzwigni stykowej 21 ze sprezyna stykowa 22, wskutek czego przedmiot wazony zo¬ staje przesuniety samoczynnie do przed¬ miotów o wiekszym ciezarze. Skoro jednak igla 12 po zetknieciu sie z plytka 17 zaj¬ mie polozenie, przedstawione na fig. 3, przedmiot wazony zostaje doprowadzony do grupy przedmiotów o mniejszym cieza¬ rze. W przypadku, gdy ciezar przedmiotu wazonego rózni sie od odpowiedniej teore¬ tycznej wielkosci ciezaru o wielkosc, nie przekraczajaca granic dopuszczalnych nie- czulosci wagi, np. w granicach ± 0,01 gr, to znaczy, gdy belka wagowa jest w polo¬ zeniu równowagi, przedmiot wazony zo¬ staje odprowadzany do grupy przedmio¬ tów o ciezarze normalnym. Przy obrocie tarczy krzywkowej 15, poczawszy od ze¬ tkniecia sie punktu d1 z krazkiem 16, dzwi¬ gnia 11 wraz z igla 12 rozpoczyna prze¬ suwanie sie z powrotem w polozenie pier¬ wotne (fig. 1). W tym czasie belka wa¬ gowa 1 jest zaryglowana wskutek obrotu tarczy 9 w celu dokonywania czynnosci ro¬ boczych za pomoca znanego urzadzenia elektrycznego, rozrzadzanego dzwignia sty¬ kowa 21 i sprezyna stykowa 22.Jak zaznaczono wyzej, plytka 17 jest umieszczona swobodnie na podstawie 18 belki wagowej 1 i moze unosic sie w góre (fig. 5 i 8). Tego rodzaju umieszczenie plytki 17 ma na celu zmniejszenie oddzia¬ lywania na belke wagowa 1 uderzen igly 12 o te plytke, co jest niezbedne, jezeli czulosc belki wagowej ma byc zachowana.W przypadku, gdy nie jest konieczne do¬ kladne wazenie w granicach czulosci glów¬ nej belki wagowej, mozna usunac plytke 17, a zamiast tego wykonac koniec 17a belki wagowej, jak przedstawiono na fig. 9, narzad zas rozrzadczy wykonac w po- — 4 —staci dzwigni rozrzadczej 11, zaopatrzonej ¦w dwa palce llb i lic (fig. 9, 10, 11, 12).Gdy dzwignia ta obróci sie o kat a0, to pa¬ lec llb dotknie konca 17a belki wagowej 1 (fig. 10), przy czym dzwignia lid, osa¬ dzona na czopie H, wychyla sie w dal¬ szym ciagu na skutek obrotu tarczy 15 i przyciska za pomoca sprezyny lla wspo¬ mniany palec do konca 17a belki wagowej 1. Skoro belka wagowa wychyli sie z po¬ lozenia AB do polozenia EF (fig. 1), to dzwignia 11 po obrocie w prawo o kat o0 + a (fig. 12) przyciska za pomoca pal¬ ca 1 lc dzwignie 21 do sprezyny stykowej 22. Przy stosowaniu tego urzadzenia moz¬ na osiagnac stosunkowo dostateczna do¬ kladnosc, jednak nie mozna wykorzysty¬ wac tak 'malych wychylen, jak przy stoso¬ waniu urzadzenia wedlug fig. 1 — 8, w którym w praktyce odczuwa sie juz wy¬ chylenie glównej belki wagowej, odpowia¬ dajace katowi kilku minut, lub przesuwa¬ nie sie konca tej belki o kilka setnych mm.Opisany narzad rozrzadczy pracuje prawidlowo tylko wtedy, jezeli pierwsze wychylenie belki wagowej 1 bezposrednio po odryglowaniu jej przez narzad ryglu¬ jacy jest prawidlowe, to znaczy ramie bel¬ ki wagowej 1 po stronie wiekszego obcia¬ zenia idzie w dól. W kazdym urzadzeniu do wazenia, przy pierwszym wychyleniu sie belki wagowej przy kazdym wazeniu ramie belki wagowej po stronie wiekszego obcia¬ zenia nie zawsze wychyla sie w dól, ponie¬ waz w praktyce nie osiaga sie przylega¬ nia belki wagowej do narzadu ryglujacego równoczesnie w obu punktach m i n z po¬ wodu oddzialywania wilgoci, zanieczysz¬ czen lub z innych powodów. Zjawisko to moze byc obserwowane równiez na wagach recznych w laboratoriach chemicznych, wo¬ bec czego pierwsze wychylenie belki wa¬ gowej nie jest 'miarodajne, a ciezar zostaje oznaczony za [pomoca wiekszej liczby wy¬ chylen tej belki, nastepujacych po pierw¬ szym wychyleniu sie belki wagowej z po¬ lozenia równowagi. Nastepstwem tych o- kolicznosci jest to, ze po odryglowaniu bel¬ ka wagowa nie zostaje w spokoju, nawet w przypadku równych obciazen obu jej ra¬ mion, to znaczy gdy P = Q, jako tez przy malej róznicy pomiedzy P a Q, lecz wy¬ chyla sie w jedna lub druga strone. Na¬ rzad rozrzadczy moze wiec przyjac nieod¬ powiednie polozenie, wskutek czego po¬ wstaje blad w dzialaniu wagi. Jezeli wiec np. obciazenie lewego ramienia belki wa¬ gowej (fig. 1) bedzie o 0,01 g mniejsze niz obciazenie prawego ramienia, to belka wagowa powinna otrzymac polozenie EF. Z powodów wyzej wzmiankowanych belka wagowa 1 moze po odryglowa¬ niu wychylic sie z polozenia AB w poloze¬ nie CD. Jezeli to nieodpowiednie wychy¬ lenie powstaje w tym czasie, gdy krazek 10 styka sie z odcinkiem obwodu be tar¬ czy 9, to przedmiot o mniejszym ciezarze moze byc doprowadzany do grupy przed¬ miotów o ciezarze wiekszym* Warunkiem prawidlowego dzialania narzadu rozrzad- czego jest wiec prawidlowe pierwsze wy¬ chylenie belki wagowej, co zostaje osiaga¬ ne w mysl wynalazku za pomoca drugiego narzadu ryglujacego, uwidocznionego na fig. 13 i 14. Narzad ten jest wykonany w postaci trójnika, osadzonego obrotowo na czopie 2A. Ramie 23 tego trójnika jest przyciskane z lekka ciezarkiem 25 do kon¬ ca trzpienia 26, przymocowanego do bel¬ ki wagowej 1. Zamiast ciezarka. £5 mozna zastosowac sprezyne lub narzad podobny.Na belke wagowa i, po jej odryglowaniu za pomoca widelek 6, dziala j&^cze wtór¬ ny narzad ryglujacy, który dzieki t-airciu ramienia 23 o koniec trzpienia 26 zmniej¬ sza czulosc belki wagowej podczas pewne¬ go okresu czasu, np. az punkt b tarczy 9 zetknie sie z krazkiem 10, wskutek .czego belka wagowa jest pozbawiona podparcia w; punktach mini nie wychylacie,w stro¬ ne nieodpowiednia. Gdy widelki, 6,iotezy- — 5 —maja polozenie dolne, oznaczone linia kre¬ skowana na fig. 1, co nastepuje, gdy punkt b tarczy 9 zetknie sie z krazkiem 10, to zo¬ staje usuniete odryglowanie wtórne. Od¬ bywa sie to w ten sposób, ze ramie 27 dzwigni 27, 27a, osadzonej obrotowo na czopie 28, opierajace sie na ramieniu 8 (fig. 14), wychyla sie w dól, wskutek cze¬ go ramie 27a naciska na ramie 23a trójni¬ ka i powoduje zupelne odryglowanie bel¬ ki wagowej,.która rozpoczyna wychylac sie teraz prawidlowo pod dzialaniem ob¬ ciazen P i Q. Wazenie rozpoczyna sie wiec w chwili odryglowania belki wagowej za pomoca wtórnego narzadu ryglujacego, to zhaczy, gdy punkt b tarczy 9 zetknie sie z krazkiem 10, a konczy sie w chwili, kiedy igla 12 zetknie sie z ostrzem plytki 17.Prawidlowosc pierwszego wychylenia bel¬ ki wagowej 1 jest zupelnie zapewniona nawet w przypadku, jezeli na trzpien 26 dzialaja uderzenia wzglednie nacisk ramie¬ nia 28. Osiaga sie to dzieki odpowiednie¬ mu umieszczeniu trzpienia na belce wago¬ wej, przy którym naciski ramienia 23 na ten trzpien nie sa skierowane w kierun¬ ku wychylenia belki wagowej. W tym ce¬ lu, jak to uwidocznia fig. 13, koniec trzpie¬ nia 26 styka sie z ramieniem 23 wzdluz linii. "A ^- B, tak iz uderzenia w tym kie¬ runku nie ^moga uruchomic belki wagowej.Jasfis jest, iz przy dostatecznie wiel¬ kiej róznicy obciazen P i Q pierwsze wy¬ chylenie belki wagowej odbedzie sie prawi¬ dlowo jeszcze przed odryglowaniem wtór¬ nego narzadu ryglujacego, jak równiez niezaleznie od przylegania jej do widelek 6 w punktach m i n. Jezeli zas róznice po¬ miedzy obciazeniami P i O sa male, to w celu zapewnienia prawidlowego pierwsze¬ go wychylenia belki wagowej stosowanie wtórnego narzadu ryglujacego jest ko¬ nieczne.1 Diabelek wagowych o nadzwy¬ czaj Wielkiej czulosci, szczególnie przy wa¬ zeniu nadzwyczaj malych ilosci materialu wzglednie przedmiotów o malym ciezarze, stosuje sie w mysl wynalazku odmienne wykonanie urzadzenia do wazenia. Przy tym wykonaniu dzialanie igly 12 na plyt¬ ke i 7, jako tez oddzialywanie wtórnego narzadu ryglujacego na belke wagowa jest skierowane w kierunku przeciwnym dzia¬ laniu ciezaru na ramie belki wagowej 1.Urzadzenie to, jako tez jego dzialanie uwidoczniono na fig. 15 i 16. Czesci skla¬ dowe tego urzadzenia, odpowiadajace cze¬ sciom urzadzenia wedlug fig. 1 i 13, sa oznaczone liczbami wedlug tych figur z do¬ daniem znaczka '. Tak np. plytke 17 we¬ dlug fig. 1 — 8 i 13 oznaczono na fig. 15 i 16 liczba 17'. Plytka 17', zaopatrzona na koncu dolnym w ostrze, jest osadzona ob¬ rotowo na czopie 29 wspornika 18(, przy¬ mocowanego do belki wagowej 1. Zadanie trzpienia 26 na fig. 1 i 13 spelnia przy wykonaniu urzadzenia wedlug fig. 15 i 16 jezyczek 26', o którego dolny koniec opie¬ ra sie drazek ryglujacy 23' obciazony cie¬ zarkiem 25', i hamuje w ten sposób niepo¬ zadane wychylenia belki wagowej 1, które powstaja po jej odryglowaniu za pomoca widelek 6(, nastepujacym, gdy ramie 8 opada w dól wskutek obrotu tarczy 9'.Drazek 23' zwalnia belke wagowa 1 dzie¬ ki temu, ze trzpien 27', osadzony na widel¬ kach 6', przy przesunieciu sie tychze w dól naciska na drazek 23', który z tego po¬ wodu przestaje stykac sie z dolnym kon¬ cem jezyczka 26' i zajmuje polozenie, uwi¬ docznione na fig. 16. Dzialanie igly 12' wtórnego narzadu rozrzadzajacego, osa¬ dzonego obrotowo na czopie 12" i urucho¬ mianego za pomoca dzwigni 11', która przy obrocie tarczy 15' wychyla sie o kata0 + a, odpowiada w zupelnosci dzialaniu igly 12 (fig. 1 — 8 i 13). W skrajnym lewym polozeniu igla 12' jest utrzymywana za po¬ moca sruby 13'. Na fig. 17 uwidoczniono polozenie, w którym belka wagowa 1 pod dzialaniem obciazen P i Q wychyla sie wraz z plytka 17' w kierunku przeciwnym kierunkowi obrotu wskazówki zegara, -^ 6 —wskutek czego przy wychyleniu sie dzwi¬ gni 11' o kat a0 + a igla 12' unosi sie wol¬ no do góry podobnie, jak w przykladzie wedlug fig. 3, a koniec 12b' tej igly naci¬ ska na dzwignie stykowa 21' i powoduje zetkniecie sie jej ze sprezyna stykowa 22'.W polozeniu, uwidocznionym na fig. 18, belka wagowa 1 obraca sie w kierunku ob¬ rotu wskazówki zegara, wskutek czego igla 12' zahacza o dolny koniec plytki 17', a koniec 12b' przy wychyleniu sie dzwigni 11" do góry nie powoduje zetkniecia sie dzwigni stykowej 2T ze sprezyna styko¬ wa 22'. Fig. 19 przedstawia chwiejne po¬ lozenie igly 12' wzgledem plytki 17', które moze zmienic sie zarówno w polozenie we¬ dlug fig. 17, jak tez w polozenie wedlug fig. 18 i które odpowiada polozeniom uwi¬ docznionym na fig. 5 i 8.Opisane urzadzenia sluza do wykony¬ wania sposobu dokladnego samoczynnego wazenia w celu sortowania przedmiotów wazonych wedlug ich ciezarów lub dopro¬ wadzania materialu do urzadzenia do wa¬ zenia dawkami o malym ciezarze, sposo¬ bem opisanym w patencie nr 29 391.Opisane wyzej wspóldzialanie belki wa¬ gowej 1 wtórnego narzadu ryglujacego 23 — 25 i narzadu rozrzadczego 12', 12b' rozwiazuje zadanie wytwarzania bez wplywów pobocznych na belke wagowa 1 impulsów do urzadzen pomocniczych w celu wykonywania przez nie czynnosci ro¬ boczych, koniecznych do dzialania samo¬ czynnego wagi, wskutek czego podczas wa¬ zenia nie oddzialywuja na belke wagowa wplywy poboczne i belka ta spelnia wlasci¬ we jej zadanie, to znaczy wazy i powodu¬ je posrednio przez wychylenia pozadane przebiegi czynnosci roboczych, tak iz czu¬ losc belki wagowej jest wyzyskiwana w duzym stopniu. Wspomniane impulsy .do wykonywania lub niewykonywania czyn¬ nosci roboczych sa wytwarzajne przez na¬ rzad rozrzadczy.Naturalna jest rzecza, iz belka wago¬ wa moze byc zaopatrzona w dwa narza¬ dy rozrzadcze, umieszczone np. po jed¬ nym narzadzie na kazdym koncu tej belki. Przy odpowiednim wykonaniu i umieszczeniu narzadów rozrzadczych moz¬ na osiagnac, iz narzady te nie beda dzia¬ laly przy bardzo malych wychyleniach belki wagowej, to zna,czy, jezeli ciezar przedmiotu wazonego znajduje sie w granicach dopuszczalnych odchylen od teoretycznej wielkosci ciezaru, co jest w sposób odmienny zastosowane w urza¬ dzeniu wedlug patentu niemieckiego nr 273 371.Przy tego rodzaju wykonaniu urzadze¬ nia wedlug wynalazku mozliwe jest sortowanie wazonych przedmiotów za po¬ moca jednej belki wagowej na trzy ro¬ dzaje, a mianowicie: na przedmioty o ma¬ lym ciezarze, przedmioty o wielkim cieza¬ rze, przy wazeniu których opisane narza¬ dy rozrzadcze sa czynne, i na przedmioty o normalnym ciezarze, to znaczy takie, których ciezary nie przekraczaja dopusz¬ czalnych odchylen od ciezaru teoretyczne¬ go. PL