Przedmiotem wynalazku jest hamulec hydrauliczny do pojazdów mechanicznych, zwlaszcza samochodów, który samoczyn¬ nie zapobiega powstawaniu podcisnienia w czynnej czesci urzadzenia hamulcowego, z przewodami cieczowymi i cylindrami ha¬ mulcowymi na kolach wlacznie. Najmniej¬ sze podcisnienie powoduje przenikanie po¬ wietrza do urzadzenia hamulcowego, wply¬ wajac szkodliwie na dzialanie hamujace.W tym celu osobne urzadzenie musi czuwac nad uzupelnieniem ewentualnych strat cieczy i wyrównywaniem zmian ob¬ jetosci cieczy np. wskutek wyciekania, zmian temperatury lub innych. przyczyn.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc zastosowane do malych i srednich poja¬ zdów.W urzadzeniu tym cylinder glówny jest polaczony za pomoca zaworu dopelniajace¬ go, otwierajacego sie dzieki ssaniu przy ruchu powrotnym tloka w cylindrze glów¬ nym, ze zbiornikiem zapasowym, a oprócz tego posiada zwykly otwór wyrównujacy, który podczas hamowania zamyka sie za pomoca wspomnianego tloka wzglednie je¬ go kolnierza uszczelniajacego. Wedlug wynalazku do otworu wyrównujacego jest dolaczony samoczynny zasobnik cisnienia, utrzymujacy w stanie spoczynku hamulca ciecz w calym ukladzie hamulcowym stale pod cisnieniem. Samoczynne dopelnianie tego zasobnika cisnienia odbywa sie za po¬ moca cieczy, wessanej przez zawór dopel¬ niajacy do cylindra glównego przy powrot¬ nym posuwie tloka roboczego. Zasobnikcisnienia stanowi maly cylinder, zaopa¬ trzony w tlok naciskany sprezyna, który przy nieczynnym hamulcu przez otwór wyrównujacy wywiera w calym ukladzie az do cylindrów hamulcowych na kolach stale cisnienie, odpowiadajace sile sprezy¬ ny. Dzieki temu nie moze sie wytworzyc podcisnienie; przy tym pozostaje zupelnie bez znaczenia, czy czesci ukladu znajduja sie wyzej niz poziom cieczy w zbiorniku, co dotyczy np. cylindrów hamulcowych na kolach i przewodów cieczowych.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku; fig. 1 przed¬ stawia glówny cylinder tloczny z polaczo¬ nym z nim zbiornikiem zapasowym i za¬ sobnikiem cisnienia w stanie nienapelnio- nym, w przekroju podluznym; fig. la — hamulec w stanie napelnionym i tlok w za¬ sobniku cisnienia w zwyklym polozeniu^ fig. 2 — w przekroju poprzecznym wedlug linii // — II na fig. 1; fig. 3 — hamulec hydrauliczny wedlug wynalazku w widoku z góry; fig. 4 — hamulec umieszczony w uproszczony sposób na dzwigarze podluz¬ nym.Pedal 1 jest osadzony ruchomo na czo¬ pie 2. Dolny koniec pedalu jest polaczony z drazkiem tlokowym 3, przesuwajacym tlok roboczy U, zaopatrzony w kolnierz u- szczelniajacy 5 w cylindrze glównym 6 przeciw dzialaniu sprezyny powrotnej 7.Tlok 4 przylega w stanie spoczynku od ty¬ lu do zderzaka pierscieniowego 8, umiesz¬ czonego w wewnetrznym rowku w tylnej czesci cylindra glównego 6. W przedniej czesci cylindra 6 mieszcza sie wyloty 9 i 10, z którymi sa polaczone przewody ha¬ mulcowe 11 i 12, prowadzace do cylindrów hamulcowych na kolach.Cylinder glówny 6 posiada w bocznej scianie otwór 15, zwany w dalszym ciagu otworem wyrównujacym. W stanie spo¬ czynku hamulca otwór 15 jest otwarty do przestrzeni cylindra 6. Do otworu tego przylega komora cylindra zasobnika 14, w którym jest osadzony tlok 16 z kolnierzem uszczelniajacym 17; tlok 16 jest naciska¬ ny sprezyna 22. Na dole przesuw tloka 16 jest ograniczony zderzakiem w postaci np. sruby 18, wkreconej w czolowa sciane tlo¬ ka, a ponadto sruba 18 sluzy za oporek dla sprezyny dociskajacej kolnierza uszczel¬ niajacego 17. Cylinder 11* jest umieszczo¬ ny w zbiorniku zapasowym 20, wykona¬ nym najlepiej z blachy. Zbiornik jest za¬ mkniety za pomoca nakrywy 21, np. na zamkniecie bagnetowe, lecz nie szczelnie.Na nakrywie opiera sie sprezyna 22 na¬ ciskajaca na tlok 16. Sprezyna 22 zabez¬ piecza wiec nakrywe przed samoczynnym otwarciem sie. Cylinder 14 posiada kilka w tej samej plaszczyznie otworów bocz¬ nych 23, rozrzadzanych za pomoca tloka 16. Te otwory zostaja otwarte tylko wte¬ dy, gdy cisnienie w ukladzie hamulcowym przy zluznionym hamulcu przekroczy pe¬ wna okreslona wielkosc. Ciecz F do wy¬ równywania zmian objetosci cieczy hamul¬ cowej w ukladzie hamulcowym znajduje sie w zbiorniku 20, jak równiez w cylin¬ drze H. W koncu cylindra glównego 6 jest umieszczony zawór do dopelniania 26, o- twierajacy sie do wewnatrz cylindra glów¬ nego i laczacy ten cylinder ze zbiornikiem 20. Przy powrocie tloka 4 w cylindrze glównym 6 po hamowaniu przez zawór do¬ pelniajacy 26 wchodzi do cylindra 6 pe¬ wna ilosc cieczy ze zbiornika 20 i wieksza niz ilosc cieczy, która przy tym przebiegu moze odplynac z waskich przewodów ha¬ mulcowych. Dzieki temu po powrocie tloka 4 znowu do polozenia wyjsciowego, w cy¬ lindrze glównym 6 znajduje sie nadmiar cieczy do dopelniania zawartosci cylindra 14. Jak wykazaly doswiadczenia praktycz¬ ne, stosunek cieczy wessanej przez zawór 26 do cieczy wplywajacej do cylindra glównego 6 z przewodów 11, 12 podczas powrotnego przesuwu tloka 4 powinien wynosic 15 :1.Celem uszczelnienia tlok 4 w tylnej je- — 2 —go czesci posiada uszczelke, np. w postaci pierscienia gumowego 28, umieszczonego w rowku obwodowym.Jak uwidoczniono na fig. 2 — 4, cylin¬ der glówny 6 posiada kolnierz boczny 30, sluzacy do umocowania hamulca; odpada zatem osobny wspornik, jaki posiadaja znane hamulce. Hamulec wedlug wynalaz¬ ku jest przymocowany bezposrednio do dzwigara podluznego 31 podwozia. W tym celu zasobnik cisnienia 14 ze znajdujacym sie pod nim cylindrem glównym 6 umiesz¬ czony jest mimosrodowo wzgledem zbior¬ nika 20, co ulatwia umocowanie zespolu hamulcowego za pomoca bocznego kolnie¬ rza 30 do dzwigara podluznego 31. Oczy¬ wiscie zespól hamulcowy moze byc takze zaopatrzony w kolnierz czolowy; ponadto cylinder 14 moze byc tez wspólsrodkowo umieszczony w zbiorniku 20.Sposób dzialania opisanego hamulca cieczowego jest nastepujacy.W celu przygotowania urzadzenia do hamowania napelnia sie cale urzadzenie ciecza, po uprzednim zdjeciu pokrywy 21 zbiornika 20. Za pomoca pedalu 1 zostaje stopniowo wessana nowa ciecz przez zawór 26 do cylindra glównego 6, która przy na¬ stepnym przesuwie hamujacym zostaje wytloczona przez wyloty 9,10 przewodami 11, 12 do cylindrów hamulcowych na ko¬ lach. Ten proces trwa tak dlugo, az z ca¬ lego urzadzenia hamulcowego zostanie u- suniete powietrze, a po zamknieciu otwo¬ rów do wytlaczania powietrza wszystkie czesci urzadzenia sa calkowicie wypelnio¬ ne ciecza o stalej preznosci. W tym cza¬ sie napelnil sie równiez przez otwór 15 zasobnik cisnienia li przez stopniowe pod¬ noszenie tloka 16, obciazonego sprezyna w polozeniu wedlug fig. la, przy jedno¬ czesnym napieciu sprezyny 22, samoczyn¬ nie nadmiarem cieczy z cylindra glównego 6. To napelnianie cylindra 14 odbywa sie po calkowitym napelnieniu cylindrów na kolach przewodów hamulcowych i cylindra glównego, wskutek dalszych ruchów pe¬ dalu 1, który w dalszym ciagu zasysa ciecz przez zawór 26 do cylindra glównego. 0- trzymany w ten sposób nadmiar cieczy zo¬ staje wtloczony pod dzialaniem sprezyn szczek hamulcowych, skoro tylko tlok 4 w cylindrze glównym przyjmie polozenie wyjsciowe, czyli otworzy otwór wyrów¬ nujacy 15, do cylindra 11+. Powtarza sie to tak dlugo, az tlok 16, naciskany sprezyna, osiagnie uwidocznione na fig. la poloze¬ nie robocze, a w dalszym ciagu nadmiar cieczy przeplywa przez otwory 23 do zbior¬ nika zapasowego 20.Ciecz nagromadzona w cylindrze 14 sluzy do wyrównywania w ruchu ewentu¬ alnych zmian objetosci cieczy w ukladzie hamulcowym podczas spoczynku hamulca.Cylinder 14 umozliwia przez otwory od¬ plywowe 23 takze wyrównywanie jakiego¬ kolwiek nadmiaru cieczy w ukladzie ha¬ mulcowym, powstalego z innych powodów, np. zwyzki temperatury. Wytworzone w cylindrze cisnienie 14 nie moze wiec prze¬ kroczyc pewnej wysokosci. Regulujac, wzglednie naznaczajac pewna sile nacisku sprezyny 22 mozna nadac cisnieniu dowol¬ na wymagana wartosc.Zawór dopelniajacy 26 jest utrzymy¬ wany w tym gniezdzie cisnieniem w cylin¬ drze 6 i strata cisnienia przez niego nie nastepuje. Zawór 26 otwiera sie tylko przy powrotnym suwie tloka 4 do poloze¬ nia wyjsciowego, wskutek powstajacego dzialania ssacego.Hamulec wedlug wynalazku jest stale przygotowany do dzialania, dzieki czemu zapewnia bezpieczenstwo w duzym ruchu ulicznym i przy duzych szybkosciach ja¬ zdy.W samoczynnym urzadzeniu hamulco¬ wym wedlug wynalazku, dzieki zasobniko¬ wi 14, wyrównujacemu cisnienie, mozna u- zywac do niego zarówno cieczy specjalnych o stalej gestosci, jak i oleju mineralne¬ go. — 3 — PL