Przedmiotem wynalazku jest nadajnik radiowy z modulatorem przeciwsobnym, uruchomiany samoczynnie z chwila zja¬ wienia sie napiecia modulacyjnego.Celem wynalazku jest otrzymanie je¬ dnakowych mniej wiecej warunków pracy modulatora w czasie, gdy nadajnik pracu¬ je i gdy jest unieruchomiony, i zabezpie¬ czenie modulatora przed niepozadanym jego uczuleniem w chwili unieruchomie¬ nia nadajnika, mogacym spowodowac badz uszkodzenie lamp modulatora, badz znieksztalcenie napiecia modulacyjnego w pierwszej chwili po uruchomieniu nadaj¬ nika.Nadajnik wedlug wynalazku zawiera przekaznik do uruchomiania dalszych sto¬ pni nadajnika, umieszczony w obwodzie lamp wzmacniacza przeciwsobnego. Prze¬ kaznik winien byc wlaczony do takiego ob¬ wodu lamp wzmacniacza, by iplynal przez niego prad wyprostowany, proporcjonal¬ ny do sygnalu modulatora. Moze on zatem byc wlaczony w obwód anod lub siatek rozrzadczych, lub tez siatek oslonnych lamp wzmacniacza klasy B lub AB. Prze¬ kaznik ten o dostatecznej czulosci (np. spolaryzowany) moze byc wykorzystany do urzadzen, które wlaczaja lub tez roz¬ rzadzaja amplituda fali nosnej nadajnika wtedy, gdy pojawiaja sie we wzmacniaczu sygnaly modulacyjne, np. prady rozmo¬ wy.Uruchomianie urzadzen powyzszych *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazca jest inz. Stanislaw Sypniewski.inozs byc'u6ktitó&£ili dodatkowego ukladu przekaznikowego, rozrzadzanego przekaznikiem rozrzad- czym, zalaczonym do wzmacniacza; ma to na celu odciazenie kontaktów przekaznika rozrzadczego przy wiekszych mocach roz- rzadczych. W wielu przypadkach mózria jednak wykorzystac do tego celu bezpo¬ srednio styki przekaznika rozrzadczego.Dla dostosowania do wymagan komunika¬ cji fonicznej uklad przekaznika rozrzad¬ czego winien byc tak skonstruowany, by zapewnial Siybkie wzbudzanie sie przeka* znika, natomiast aby rozmagnesowanie je* go nastepowalo z opóznieniem.Nadajnik tak wyposazony umozliwia niezaklócona prace systemem duplekso¬ wym, gdyz fala nosna nadajnika miejsco¬ wego jest wylaczona, gdy czynny jest od¬ biornik, Wedlug wynalazku styki przekaznika rozrzadczego lub tez uzaleznionego oden ukladu przekaznikowego rozrzadzaja u^ rzadzeniem kompensacyjnym, zawieraja¬ cym opornik obciazajacy modulator W chwili, gdy napiecie na jego wejsciu zmniejsza sie ponizej wartosci granicznej, przy której jeszcze dziala przekaznik roz- rzedczy. W tym celu opornik lub inny przyrzad kompensacyjny jest zalaczony do zacisków wyjsciowych modulatora po¬ przez styk, otwierany w chwili zadziala¬ nia przekaznika rozrzadczego.W celu unieruchomienia nadajnika w czasie, gdy napiecie na, wejsciu modulatora spada ponizej podanej wyzej granicznej wartosci* napiecie zasilajace jego stopni wielkiej czestotliwosci jest do nich dopro¬ wadzone pqprzez styk zamykany w chwili zadzialania [przekaznika rozrzadczego.Opornik kompensacyjny jest dobrany tak* by lacznie z kompensacja obciazenia modulatora powodowal wyrównanie obcia¬ zenia zródla pradu stalego, zasilajacego nadajnik.Dla regulacji stalej czasu przekaznika zalacza sie równolegle zmienny opornik, dla zabezpieczenia zas przekaznika od przeciazenia wzglednie przy polaryzowa¬ nym przekazniku od przemagnesowania stosuje sie zespól bocznikujacy, którego opornosc maleje z pradem, dobrany tak, by prad przekaznika nie przekraczal gra¬ nicy dozwolonej.Zespól zabezpieczajacy moze byc u- twórzony % ograniczników stykowych, np. kuprytowych, które przy wiekszych pra¬ dach moga byc laczone równolegle.Przekaznik w obwodzie lamp wzmac¬ niacza jest umieszczony od strony katod tych lamp, dzieki czemu uzyskuje sie na tym przekazniku potencjal malo rózniacy sie od potencjalu ziemi, co ze wzgledu na izolacje jest bardzo pozadane. Przy umie¬ szczeniu przekaznika od strony anod lamp róznica potencjalów miedzy jego uzwoje¬ niem a ziemia jest równa napieciu ano¬ dowemu lamp, co sprawic moze trudnosci w izolacji (przekaznika.Na rysunku przedstawiono schematy¬ cznie tytulem przykladu uklad nadajnika z samoczynnym uruchomianiem aparatu¬ ry nadawczej. Lampy 1 \ 2 pracuja w u- kladzie przeciwsobnym klasy B lub AB, jako koncowe lampy wzmacniacza malej czestotliwosci (modulatora). W obwodzie anodowym tych lamp, zalaczonych przez transformator 6 na dalsze stopnie apara¬ tury nadawczej, umieszczony jest prze¬ kaznik 3, zabocznikowany zmiennym opor¬ nikiem U i ogranicznikiem stykowym 5.Napiecie zasilajace aparatury wielkiej czestotliwosci 10 nadajnika jest doprowa¬ dzone z baterii poprzez dlawik 9 i przez styk roboczy a przekaznika 3; z obwodem malej czestotliwosci aparatura ta jest po¬ laczona przez kondensator 8. Opornik 7, dolaczony do kontaktu spoczynkowego b przekaznika 3, jest dobrany tak, by prad plynacy przez dlawik 9 mial mniej wiecej te sama wartosc przy obu polozeniach ko¬ twiczki przekaznika, co ma na celu unik- — 2 —niecie powstawania w dlawiku q przepiec przy zalaczaniu napiecia stalego, oraz by obciazenie modulatora przy obu poloze¬ niach kotwiczki przekaznika bylo równiez mniej wiecej stale. PL