Wynalazek niniejszy dotyczy ulozysko¬ wania i uresorowania kola kierowniczego, zwlaszcza w pojazdach mechanicznych.W takich pojazdach kolo kierownicze by¬ wa osadzone na korbie lub na równoleglo- boku przegubowym, wahliwym dookola o- si poziomej i umocowanym przegubowo na ramieniu skrecanym okolo pionowego swo¬ rznia kierowniczego. W tych przypadkach korba jest uresorowana wzgledem ramie¬ nia, przy czym uresorowanie bywa zwykle umieszczane wspólosiowo z czopem wahan korby lub tez wstawiona jest miedzy ta korba i ramieniem korby sprezyna srubo¬ wa.Wynalazek niniejszy ma na celu zasto¬ sowanie znanych sprezyn skretnych do osa¬ dzenia kola kierowniczego. Jasne jest, ze znane jako takie i przy korbach ulozys- kowanych bezposrednio na podwoziu zwy¬ kle stosowane umieszczenie „ sprezyny skretnej wspólosiowo z osia czopa obroto¬ wego ramienia korbowego w omawianym na tym miejscu rodzaju ulozyskowan kola kierowniczego nie daje sie praktycznie za¬ stosowac ze wzgledu na konieczna dlugosc sprezyn skretnych.Wynalazek niniejszy polega na tym, ze sprezyna skretna nie jest umieszczona wspólosiowo z osia obrotu korby, przy czym sprezyna skretna polaczona jest z korba za pomoca jednego lub kilku posre¬ dnich czlpnów do przenoszenia ruchu. W jednym z przykladów wykonania wynalaz¬ ku sprezyna skretna jest umieszczona na ra¬ mieniu korbowym lub tez jednoczesnie nawahliwym ramieniu lub innej podobnej czesci, na której jest osadzona korba.W innym przykladzie wykonania wy¬ nalazku sprezyna skretna jest umieszczo¬ na na ramieniu korbowym równolegle do pionowego sworznia kierowniczego lub tez wspólosiowo z tym sworzniem. Sprezyna moze byc umieszczona w skrzynce, stano¬ wiacej szczególna postac sworznia kierow¬ niczego. Wreszcie moze ona wystawac do góry lub ku dolowi poza miejsce ulozysko¬ wania sworznia kierowniczego.W innym przykladzie wykonania wy¬ nalazku sprezyna skretna jest zamocowa¬ na na nieruchomej czesci podwozia i za posrednictwem ukladu drazków posred¬ nich polaczona z korba, na której jest o- sadzone kolo. Wedlug wynalazku sprezyna skretna moze byc przy tym umieszczona poziomo, jednakze w pewnym odstepie od kierunku pionowego sworznia kierowni¬ czego i za pomoca umocowanego na niej ramienia moze byc polaczona z korba, w punkcie polozonym mniej wiecej na prze¬ dluzeniu osi sworznia kierowniczego.Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania przedmiotu wynalazku w spo¬ sób schematyczny, a mianowicie fig. 1 przedstawia perspektywicznie jeden przy¬ klad wykonania wynalazku; fig. 2 i 3 przedstawiaja rzut poziomy i widok bocz¬ ny czesci dalszego przykladu wykonania, cokolwiek odmiennego od przykladu przed¬ stawionego na fig. 1; fig. 4 przedstawia perspektywicznie podobnie jak fig. 1 in¬ ny przyklad urzadzenia; fig. 5 przedsta¬ wia perspektywicznie podobnie jak fig. 1 i 4 dalszy przyklad urzadzenia.W lozyskach 10, zamocowanych na cze¬ sci stalej podwozia, jest osadzony sworzen kierowniczy 11. Do sworznia 11 jest przy¬ mocowane ramie korbowe 12. W lozysku 13 na wolnym koncu ramienia 12 jest u- lozyskowana korba 14 za pomoca poziome¬ go czopa 15. Drugi koniec korby 14 jest zaopatrzony w czop osiowy 16, który slu¬ zy do ulozyskowania nieuwidocznionegó na rysunku kola kierowniczego. Opisany zespól jest polaczony w znany sposób z ukladem drazków kierowniczych. Na ra¬ mieniu 12 jest w punkcie 18 umocowana sprezyna skretna 17, która z drugiej stro¬ ny jest osadzona obrotowo w lozysku 19.Obrotowo ulozyskowany koniec sprezyny jest stale polaczony z ramieniem 20. Mie¬ dzy koniec tego ramienia 20 i nasadke 21 na korbie 14 jest wstawiony przenoszacy cisnienie czlon umocowany z obu stron przegubowo.Ruch ku górze czopa osiowego 16 wraz z kolem jest mozliwy, jak to widac z rysunku, wylacznie tylko przy skreceniu sprezyny 17 za pomoca czlonów posred¬ nich 21, 22 i 20.W przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym tylko czesciowo na fig. 2 i 3, spre¬ zyna 17a jest ulozyskowana w obrotowym rurowym czlonie 12a, posiadajacym ksztalt rury, przy czym sprezyna ta swym skiero¬ wanym ku sworzniowi kierowniczemu kon¬ cem jest przymocowana do czlona 12a.Korba 14a, na której jest osadzone kolo, obraca sie za pomoca swego czopa 15a w lozysku 13a, umieszczonym w czlonie 12a.Koniec sprezyny skretnej 17a, zwrócony do czopa 15a jest osadzony obrotowo w ru¬ rze 12a w lozysku 23, wolny zas koniec jest zaopatrzony w uzebienie wzglednie wyci¬ nek zebaty 24. To uzebienie 24 zazebia sie z wycinkiem zebatym 25, stale polaczonym z czopem 15a korby 14a. Wycinki zebate 24 i 25 sa umieszczone w posiadajacym ksztalt skrzynki przedluzeniu czlona 12a.Ta skrzynka jest zamykana dajaca sie o- dejmowac pokrywa 26.Przyklady wykonania przedstawione na fig. 1 — 3 moga równiez byc wykonane nieco odmiennie w ten sposób, ze sprezyna skretna zostaje umieszczona na korbie 14 lub tez ze zarówno na ramieniu 12 jak i na korbie 14 zostaje przewidziane po je¬ dnym urzadzeniu, skladajacym sie ze spre- — 2 —zyn skretnych, które wspólnie sluza do podpierania korby oraz kola.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 w lozyskach 1 Ob podwozia jest umiesz¬ czony sworzen kierowniczy 11b, posiada¬ jacy ksztalt rury» Do tej rury jest przy¬ mocowane ramie 12b, które za pomoca lo¬ zyska 13b, czopa 15b utrzymuje korbe Hb wraz z czopem osiowym 16b, sluzacym do ulozyskowania kola.Do scianki zamykajacej 27 rure llb jest przymocowany jeden koniec wspólo¬ siowej z rura sprezyny skretnej 28, pod¬ czas gdy drugi jej koniec jest polaczony z koncem drugiej rury 29, która otacza czesc sprezyny skretnej 28 i jest umiesz¬ czona swobodnie i obrotowo we wnetrzu rury llb, przy czym moze byc sama u- ksztaltowana jako sprezyna skretna. Do wolnego konca rury 29 jest przymocowa¬ ne ramie 30, które wystaje na zewnatrz przez otwór w rurze llb. Ramie 80 pola¬ czone jest z drazkiem przegubowym 81, który z drugiej strony jest przymocowa¬ ny przegubowo do dzwigni 82. Dzwignia 32 jest stale polaczona z czopem 15b ra¬ mienia korbowego Hb.Gdy przy kierowaniu przekrecimy caly opisany uklad, nie nastepuje zadne dziala¬ nie na sprezyne. Przeciwnie podczas do¬ wolnego przekrecania kola kierowniczego korba lUb wraz z kolem kierowniczym mo¬ ze poruszac sie ku górze i ku dolowi po¬ mimo dzialania sprezyn skretnych 28 wzglednie 28 i 29.Równiez i przyklad wykonania, przed¬ stawiony na fig. 4, dopuszcza mozliwosc licznych odmian. Np. sprezyna skretna nie musi dochodzic z obu stron do lozysk lOb sworznia kierowniczego, lub tez punkt przylozenia nie musi lezec w poblizu srod¬ ka sprezyny.W przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. 5, lozyska lOc, sworzen kiero¬ wniczy lic, ramie 12c wraz z lozyskiem 18c oraz korba He wraz z czopem lozys¬ kowym 15c i czopem osiowym 16c dla ko¬ la odpowiadaja czesciom oznaczonym na fig. 1 odnosnymi cyframi. W tym przy¬ kladzie wykonania sprezyna skretna 33 jest jednakze umieszczona na podwoziu np. w polozeniu poziomym, a mianowicie jej jeden koniec jest umocowany w punk¬ cie 3Jf do podwozia, podczas gdy drugi jej koniec jest osadzony obrotowo w lozysku 35 podwozia, gdzie jest on zaopatrzony w ramie 36, korba zas He posiada ramie 37.Konce ramion 36 i 37 sa umieszczone np. w przedluzeniu osi sworznia kierownicze¬ go 11c, i sa ze soba polaczone wstawionym pretem 38, przenoszacym nacisk za pomo¬ ca przegubów kulowych.Podczas kierowania koniec ramienia 37 utrzymuje swe polozenie zasadniczo na przedluzeniu osi sworznia kierowniczego lic, tym wiec sposobem równiez i tutaj w razie poziomego przekrecenia ramienia 12c wraz z korba He nie powstaje zadne dzialanie na uresorowanie, to ostatnie zas jest zalezne tylko od ruchów wzglednych w kierunku pionowym miedzy koncem kor¬ by 1 Ac w odniesieniu do podwozia.W przypadku ostatnio opisanego przy¬ kladu wykonania mozliwe sa znowu liczne odmiany. Mozna wiec np. umiescic sprezy¬ ne zamiast, jak to jest przedstawione na rysunku, równolegle do kierunku jazdy równiez w kazdym innym kierunku, np. poprzecznie do kierunku jazdy. Wreszcie mozna równiez i tutaj wykonac przenosze¬ nie ruchu na sprezyne róznymi sposobami.Opisane uklady moga znalezc zastoso¬ wanie nie tylko wtedy, gdy do ulozyskowa¬ nia uzyte zostaje tylko jedno ramie korbo¬ we, lecz równiez i wówczas, gdy ramie korbowe zastapione zostaje równoleglo- bokiem przegubowym. PL