Wynalazek niniejszy dotyczy pedni wyciagowej zwrotnej, w któraj przelacza¬ nie kierunku obrotu walu napedzanego na- stepuje przez rozrzadzenie na przemian dwóch hamulców.Dotychczas przy zwrotnym napedzie walu z dwiema róznymi szybkosciami sto- suje sie na przemian dwie przekladnie 2 kól zebatych o róznej wielkosci przenosze- nia albo pednie obrotowe, których prze¬ kladnie zmienna unieruchamia sie przy duzych szybkosciach walu napedzanego za pomoca stalego sprzegla.Znane sa równiez pednie, w których przekladnie zmienna wylacza sie przez wlaczenie sprzegla eiarnego i podciagnie¬ cie hamulca* Przy zastosowaniu dwóch przekladni z kól zebatych o róznej wielkosci przenosze¬ nia potrzebne jest podwójne sprzeglo cier¬ ne celem unikania naglych wstrzasów podczas zmiany przekladni przy nieprze¬ rwanie biegnacym silniku napedowym.Poniewaz zawsze dziala tylko jedna 2 przekladni, takie urzadzenie jest stosun¬ kowo kosztowne.Te sama wade posiadaja pednie obro^ towe, przy których wlacza sie jift duza szybkosc wal napedzany, poniewaz da przenoszenia duzej liczby obrotów silnika na znacznie mniejsza, potrzebna zwykle do napedu walu napedzanegp, musi b$ra «a=- stosowana stala przekladnia.Te niedogodnosci usuwa wynala&sk ni-niejszy, wedlug którego pednia obrotowa na dwie szybkosci moze byc przelaczana na przemian za pomoca dwóch hamulców.Przy wlaczaniu na przemian hamulców zmienia sie jednoczesnie takze kierunek obrotu walu napedzanego. Gdy obydwa hamulce zostaja zluznione, silnik obraca sie jalowo, a napedzana maszyna staje.Gdy wlaczy sie hamulec dla jednego kie¬ runku obrotu, nastepuje bardzo lagodny rozruch maszyny. W przypadku przecia¬ zenia maszyny napedzanej dziala ten ha¬ mulec jako elastyczne zabezpieczenie prze¬ ciw peknieciom, gdyz tarcza hamulcowa przeslizguje sie pod tasma. Gdy przy wy¬ laczeniu silnika wlacza sie takze drugi ha¬ mulec, zmniejsza sie bieg silnika i maszy¬ na napedzana staje.Pednia wedlug wynalazku moze byc za¬ stosowana do kazdego odpowiedniego u- rzadzeriia mechanicznego. Nadaje sie ona zwlaszcza do dzwigów w weglowniach lub podobnych skladach, które to dzwigi opu¬ szczaja material ladowany z bardzo mala szybkoscia w dól, a po opróznieniu z duza szybkoscia powracaja w swe polozenie po¬ czatkowe. Pednia wedlug wynalazku na¬ daje sie takze do wyciagników linowych lub lancuchowych, których szybkosc prze¬ noszenia jest bardzo mala, a po osiagnie¬ ciu polozenia koncowego cofaja sie do po¬ lozenia poczatkowego ze znacznie wieksza szybkoscia.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wedlug niniejszego wy¬ nalazku. Pednia posiada szybkoobrotowe kolo zebate 1, zazebiajace sie z kolem obie¬ gowym 2. Przy wlaczeniu hamulca 3 zo¬ staje przytrzymana korba k, zas oslona 5 — wprawiona w ruch obrotowy za pomo¬ ca wewnetrznego wienca zebatego 6.Wskutek tego toczy sie kolo obiegowe 7 z jednej strony na wewnetrznym wiencu zebatym 8, a z drugiej strony na srodko¬ wym kole zebatym 9, unieruchomionym za pomoca hamulca 3. Przy tym korba 10 obraca sie w tym samym kierunku jak o- slona 5, a wiec wspólnie z nia osadzone na jednym wale wydrazonym kolo napedza¬ ne 11.Gdy hamulec 3 zostaje zluzniony, a o- slona 5 unieruchomiona za pomoca hamul¬ ca 12, toczy sie kólko obiegowe 2 na we¬ wnetrznym wiencu zebatym 6, korba U obraca na stale z nia polaczone kolo zeba¬ te srodkowe 9, które przy toczeniu sie ko¬ la obiegowego 7 na unieruchomionym we¬ wnetrznym wiencu zebatym 8 obraca kor¬ be 10 i wskutek tego wprawia w ruch ob¬ rotowy kolo napedowe 11.Gdy tarcza hamulcowa 3 a wraz z nia korba h zostaja unieruchomione, przekla¬ dnia z szybko-obrotowego kólka na tarcze napedzana jest bardzo mala, przy unieru¬ chomionej zas oslonie i zluznionym ha¬ mulcu 3 przekladnia jest wieksza. Obrót kola napedzanego nastepuje przy unieru¬ chomionej tarczy hamulcowej 3 w kierun¬ ku przeciwnym do obrotu silnika, przy u- nieruchomionej zas oslonie 5 w tym sa¬ mym kierunku obrotu.Zalety pedni wyciagowej wynikaja szczególnie z prostego rozrzadzania, po¬ niewaz za pomoca dwóch hamulców naste¬ puja zmiany kierunku obrotu i dzialania, unieruchomianie napedu przy dalszym bie¬ gu silnika, hamowanie dalszego biegu sil¬ nika przy jego wylaczeniu, zatrzymanie kola napedzanego przeciw niepozadanemu obrotowi i przez niedopuszczenie przecia¬ zenia pedni zapewnia sie jej zabezpiecze¬ nie przeciw uszkodzeniom. Przy rozrusza¬ niu dzialaja hamulce tlumiaco na drgania i zapobiegaja prócz tego powstawaniu du¬ zych sil przyspieszajacych, jakie np. moga powstawac przy rozruszaniu duzych mas, np. pojazdów kolejowych. PL