Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania gumy gabczastej z mleka kauczukowego naturalnego lub sztucznego i innych zarówno naturalnych, pochodze¬ nia roslinnego, jak i syntetycznych, wod¬ nych, koloidalnych zawiesin kauczuku lub substancji pokrewnych, jak równiez wul¬ kanizowanego mleka kauczukowego.Jako gume gabczasta rozumie sie w m- niejszyin opisie wszelkie wyroby z gumy albo materialów do niej podobnych, które posiadaja pory, jak w gabce naturalnej lub sztucznej, badz pory umieszczone we¬ wnatrz przedmiotu, a przykryte z ze¬ wnetrznej strony naskórkiem, jak na przy¬ klad w plytach gumowych na stoly opera¬ cyjne, w poduszkach z gumy gabczastej i podobnych wyrobach.Z wielu sposobów otrzymywania gumy gabczastej z mleka kauczukowego i podo¬ bnych materialów, znanych i stosowanych w ostatnich czasach,, najwieksze znaczenie zdaja sie posiadac sposoby, oparte na wy¬ twarzaniu piany, która nastepnie koaguln- je sie w stala mase kauczukowa* Poza licz¬ nymi zaletami sposoby te posiadaja naste¬ pujace usterki: trudnosc regulowania wielkosci porów, niemozliwosc regulowa¬ nia ksztaltu porów oraz dosc czeste psucie sie wyrobu, powodowane czesciowym opa^ daniem piany, zanim ta zdazy skoalugowac sie.Wedlug patentu nr 199C9 gume gab- czasta otrzymuje sie wytwarzajac uprzed¬ nio rdzenie z koloidów odwracalnych, jak z agar - agaru, zelatyny, dekstryny, gumyarabskiej itd., badz z koloidów wymienio¬ nych i substancji takich jak weglany, talk, kaolin itd.Rdzenie, w ten sposób otrzymane, po umieszczeniu w formach zalewa sie mle¬ kiem kauczukowym badz miesza sie je z nim na jednorodna paste, która sie naste¬ pnie koaguluje. Sposób ten nie znalazl szerszego zastosowania, prawdopodobnie z powodu licznych wad. Rdzenie, umiesz¬ czone w formie, lezac jedne na drugich daja gabke o swoistej strukturze, malo po¬ zadanej w wyrobach technicznych. Poza tym usuniecie rdzeni, które wedlug paten¬ tu odbywa sie przez wyplukiwanie goraca badz zimna woda, jest czynnoscia zmud¬ na i dlugo trwajaca. Trudno sobie wyobra¬ zic, aby mieszanie mleka kauczukowego z rdzeniami dawalo jednorodnie porowaty wyrób, poniewaz rdzenie bedac znacznie ciezsze od mieszanek musza opadac na dno, a watpliwa jest rzecza, aby szybka koagulacja, która oprócz tego posiada inne niedogodnosci, potrafila zapobiec zlu.Poza tym, jezeli rdzen zostanie calko¬ wicie ze wszystkich stron otoczony war¬ stwa gumy, co zachodzi przy mieszaniu rdzeni z mlekiem kauczukowym, usuwanie ich przez wyplukiwanie staje sie rzecza niemozliwa.Sposób wedlug wynalazku niniejszego usuwa braki obu wyzej opisanych sposo¬ bów pozwalajac na otrzymywanie wyro¬ bów gabczastych o dowolnych ksztaltach i o dowolnej z góry okreslonej porowatosci, przy czym wielkosc porów oraz ich ksztalt daje sie z latwoscia regulowac, co jest szczególnie wazne przy wytwarzaniu np. gabek gumowych. Sposób wedlug wyna¬ lazku niniejszego jest znamienny tym, ze do mleka kauczukowego lub mieszanki mleka kauczukowego, zawierajacej potrze¬ bne do wulkanizacji wypelniacze, zmiek- czacze, przeciwutleniacze itd., wprowadza sie kawaleczki lodu o okreslonych lub do¬ wolnych ksztaltach i wymiarach. Moga to byc granulki, czy krysztalki lodu, niere¬ gularne odlamki, czy tez wydluzone sople.Nastepnie kawaleczki lodu za pomoca mie¬ szadla, czy tez w jakikolwiek inny sposób, miesza sie równomiernie z mieszanka mle¬ ka kauczukowego i poddaje ja koagulacji.Koagulacja moze byc przeprowadzana do¬ wolnym sposobem w zaleznosci od wyrobu i mozliwosci technicznych. Mozna ja np. przeprowadzac przez uprzednie lub póz¬ niejsze dodawanie zwolna dzialajacych srodków koagulujacych, przez wylewanie mieszaniny badz umieszczanie jej w cie¬ czach koagulujacych, przez poddawanie dzialaniu gazów koagulujacych, przez u- przednie zwilzanie, czy tez posypywanie kawaleczków lodu substancjami koagulu- jacymi, jak równiez innymi sposobami. Po skoagulowaniu mieszanka przedstawia ma¬ se stala, w której rozproszone sa kawa¬ leczki lodu. Poddajac lód topieniu, np. przez umieszczenie takiego pólfabrykatu w cieplej kapieli, otrzymuje sie produkt, w którym znajduja sie komórki o pierwot¬ nym ksztalcie kawaleczków lodu, napel¬ nione woda.W temperaturze wulkanizacji wskutek nadcisnienia, które powstaje w poszcze¬ gólnych komórkach, komórki otwieraja sie i lacza sie ze soba tak jak w gabce natu¬ ralnej.Roztapianie lodu i wulkanizacja moga byc przeprowadzane równiez w jednym zabiegu.Uzywanie kawaleczków lodu, jako sub¬ stancji wytwarzajacej pory, ;poza latwos¬ cia usuwania go ze skoagulowanej masy, ma jeszcze te wielka zalete, ze ciezar wla¬ sciwy lodu jest bardzo zblizony do ciezaru wlasciwego mleka kauczukowego i jego mieszanek (ciezar wlasciwy lodu 0,9167, ciezar wlasciwy 60%-owego mleka kauczu¬ kowego — 0,9504, ciezar wlasciwy 91,4%- owego mleka kauczukowego — 0,914), tak iz przy stosowaniu odpowiednich zabie- — 2 —gów lód daje sie rozprowadzic jednostaj¬ nie i równomiernie w calej masie mieszan¬ ki mleka kauczukowego, co zapewnia cal¬ kowita jednorodnosc otrzymywanego wy¬ robu gabczastego. Aby uniknac chocby czesciowego wsplywania kawaleczków lo¬ du i niejednorodnosci jego rozprowadze¬ nia w mieszance, mogacej wyniknac z wy¬ zej wspomnianej róznicy ciezarów wlasci¬ wych, stosuje sie wedlug niniejszego wy¬ nalazku dwa sposoby badz jednoczesnie polaczenie obydwóch tych sposobów.Sposób pierwszy polega na tym, ze do wyrobu gumy gabczastej uzywa sie badz mleka kauczukowego lub jego mieszanki stezonej o duzej zawartosci kauczuku, badz tez mleka o normalnej zawartosci kauczuku, którega zageszczenie wywoluje sie znanymi sposobami.W gestych, o duzej lepkosci mieszan¬ kach kawaleczki lodu daja sie równomier¬ nie rozprowadzac nie powodujac pózniej w gotowych wyrobach jakichkolwiek nie¬ dokladnosci.Wedlug sposobu drugiego przez roz¬ proszenie w wodzie, z której nastepnie ma¬ ja byc otrzymane kawaleczki lodu, takich substancji stalych jak bardzo drobny pia¬ sek, glinka, pyl kredowy itd., ciezar wla¬ sciwy kawaleczków lodu doprowadza sie mozliwie scisle do ciezaru wlasciwego mie¬ szanki mleka kauczukowego, uzytej do da¬ nego wyrobu.W niektórych przypadkach, jak np. przy stosowaniu bardzo szybkiej koagu¬ lacji, mozna nie stosowac wyzej opisanych zabiegów bez znaczniejszego uszkodzenia koncowego produktu. Równiez przy szyb¬ kiej koagulacji oraz koagulacji przez uprzednie zwilzanie lub posypywanie srod¬ kami koagulujacymi kawaleczków lodu mozna je wprowadzac do mleka kauczuko¬ wego lub mieszanki o dowolnej tempera¬ turze.Zwykle jednak postepuje sie inaczej.Aby uniknac przedwczesnego tajania lodu, a co za tym idzie — rozcienczania mie¬ szanek mleka kauczukowego i zmiany cie¬ zaru wlasciwego, mleko kauczukowe lub mieszanke uprzednio oziebia sie do tempe¬ ratury 0° C lub ponizej 0°, wprowadza sie kawaleczki lodu i w tej temperaturze pozostawia sie mieszanke az do skoagulo- wania i dopiero nastepnie topi sie lód, za¬ warty w otrzymanym produkcie.Nizej przytacza sie kilka przykladów przeprowadzania sposobu wedlug wyna¬ lazku, które nie ograniczaja bynajmniej zakresu niniejszego wynalazku.Przyklad I. Do 135 g mleka kauczu¬ kowego (75%-owego rewerteksu) dodaje sie paste zlozona z 0,7 g wulkacytu P extra N, 0,2 g wulkacytu P, 5 g ZnO, 2,8 g siarki koloidalnej, zmiesza¬ nych z 8 cm3 wody oraz 5 g oleju mineralnego.Mieszanke powyzsza zgeszcza sie przez dodanie paru procentów latekolu, oziebia do temperatury — 0,5°C, dodaje powolnie dzialajacego srodka koagulujacego i na¬ stepnie mniej wiecej 400 g drobnych ka¬ waleczków lodu, które miesza sie doklad¬ nie z mieszanka.Mieszanke przelewa sie do form i po¬ zostawia sie na przeciag 5 — 10 minut w temperaturze — 0,5°C, az do calkowitej koagulacji.Nastepnie formy wraz ze skoagulowa- na mieszanka przenosi sie na przeciag 20 minut do wodnej kapieli o temperaturze 40°C. Wulkanizuje sie przez 50 minut we wrzacej wodzie, wyjmuje sie gotowy pro¬ dukt z formy i suszy sie.Przyklad II. W 99 cm3 wody zawiesza sie przez energiczne mieszanie 5 g pylu kredowego i — nie przestajac mieszac — kroplami wylewa sie wode na oziebiona plyte metalowa lub wkrapla sie ja do na- — 3 —czynia zawierajacego benzyne o tempera¬ turze znacznie nizszej od 0°C. Nastepnie granulki lodu, wytworzone w pierwszy czy tez drugi sposób, rozprowadza sie równo¬ miernie za pomoca trzepaczki w mieszan¬ ce, oziebionej np. do — 0,5°C, w sklad któ¬ rej wchodzi: 40 g 60%-ówego mleka kauczukowego, 0,2 g wulkacytu P extra N, 0,05 g wulkacytu P, 1,5 g ZnO, 0,7 g siarki koloidalnej, 2,5 cm5 wody, 2 g oleju mineralnego, 0,3 g kwasu stearynowego oraz niewielka ilosc wolno dziala¬ jacego srodka koagulujacego.Po wlaniu do form trzyma sie mie¬ szanke w temperaturze nizszej od 0°C, az calkowicie skoaguluje, i nastepnie poddaje sie czynnosciom, podanym w przykla¬ dzie I.Wulkanizacje mozna przeprowadzac nie tylko we wrzacej wodzie, lecz w jaki¬ kolwiek inny sposób, np. w parze lub go¬ racym powietrzu.Przyklad III. Do mieszanki, opisanej w przykladzie II, rózniacej sie tylko tym, ze nie zawiera srodka koagulujacego, oraz nie oziebionej, wprowadza sie szybko przy ustawicznym mieszaniu 150 g kawalecz¬ ków lodu, zlozonych z odlamków sopli i równiez szybko wlewa sie mieszanke do cieczy koagulujacej, np. do 10%-owego kwasu octowego lub roztworu mocnego elektrolitu. Nastepnie produkt koagulacji ostroznie wyjmuje sie, ogrzewa sie i wul¬ kanizuje.W ten sposób otrzymuje sie gume, zbli¬ zona wygladem do gabki naturalnej.Przyklad IV. Do mieszanki, opisanej w przykladzie I, zawierajacej substancje koagulujace i oziebionej do 0°C lub poni¬ zej, dodaje sie 300 g drobnych kawalecz¬ ków lodu i nastepnie za pomoca trzepaczki mieszanine z lekka pieni sie. Przelewa sie do form i postepuje sie dalej tak, jak po¬ dano w przykladzie I.Ostatni przyklad jest przykladem pola¬ czenia sposobu wedlug wynalazku z cze¬ sciowym spienianiem mieszanki mleka kauczukowego. Sposobem tym otrzymuje sie gume nadzwyczaj lekka i elastyczna, której kazdy por, wytworzony przez obec¬ nosc w niej kawaleczków lodu, jest otoczo¬ ny drobnymi pecherzykami, powstalymi z zamkniecia w gumie powietrza. Jak juz na wstepie zaznaczono, w opisie niniej¬ szym wyraz mleko kauczukowe oznacza wszelkie wodne zawiesiny kauczuku po¬ chodzenia roslinnego bez wzgledu na ich marke handlowa oraz wszelkie emulsje i zawiesiny kauczuków syntetycznych i sub¬ stancji zblizonych oraz zawiesiny, otrzy¬ mane sztucznie.Wyraz zas mieszanki mleka kauczuko¬ wego oznacza mleko kauczukowe w zna¬ czeniu wyzej okreslonym, do którego do¬ dano substancji, wprowadzanych zazwy¬ czaj do mieszanek kauczukowych. Wyraz mieszanki obejmuje równiez i wulkanizo¬ wane mleko kauczukowe. PL