Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do ograniczania najwiekszej ilosci pa¬ liwa, wtryskiwanego do cylindrów robo¬ czych silników spalinowych ladowanych pompami wirnikowymi napedzanymi gaza¬ mi odlotowymi.Znane jest ograniczenie w silnikach spalinowych najwiekszej ilosci wtryskiwa¬ nego paliwa w zaleznosci od stopnia napel¬ niania cylindra powietrzem, zmieniajace¬ go sie wraz z liczba obrotów walu silnika.Takie ograniczenie ilosci wtryskiwanego paliwa uskutecznia,ne jest w ten sposób, ze regulator odsrodkowy, polaczony z silni¬ kiem, oddzialywa na zderzak ograniczaja¬ cy narzadu, sluzacego do regulacji ilosci wtryskiwanego paliwa,. W silnikach spali¬ nowych ladowanych powietrznymi pompa¬ mi wirnikowymi, uruchomianymi gazami odlotowymi, stopien napelniania cylindrów roboczych jest jednak zalezny jeszcze tak¬ ze i od nadcisnienia wywolanego przez dmu¬ chawe, a wiec od liczby obrotów dmucha¬ wy. Jesliby ograniczenie ilosci wtryskiwa¬ nego paliwa zostalo uzaleznione tylko od wyzej wspomnianego regulatora odsrod¬ kowego, polaczonego ;z silnikiem, to przy powiekszeniu . liczby obrotów dmuchawy ilosc wtryskiwanego paliwa nie bylaby do¬ stosowana do wzrostu stopnia napelnieniacylindrów powietrzem, wywolywanego po¬ wiekszeniem cisnienia powietrza w prze¬ wodzie tlocznym dmuchawy.Wynalazek niniejszy polega na tym, ze przewidziane sa dwa urzadzenia rozrzad- cze, z których jedno znajduje sie pod dziar laniem regulatora, polaczonego z walem korbowym silnika spalinowego, a drugie — pod dzialaniem cisnienia, wywolanego dmuchawa wirnikowa, lub tez pod dziala¬ niem regulatora, polaczonego z walem na¬ pedowym tej dmuchawy. Powyzsze urza¬ dzenia, rozrzadcze tak nastawiaja narzad rozrzadczy, sluzacy do zmiany ilosci wtry¬ skiwanego paliwa, ze przy wzrastajacej li¬ czbie obrotów korbowego walu silnika spalinowego ilosc wtryskiwanego paliwa zmniejsza sie, a przy wzrastajacym cisnie¬ niu wywolanym przez dmuchawe wirniko¬ wa *ilosc tegi) pajiwa sie zwieksza. Dzieki zastosowaniu tego urzadzenia odpowiednio do wzrostu stopnia napelniania cylindrów powietrzem, wystepujacego przy wiek¬ szych liczbach obrotów dmuchawy, naste¬ puje powiekszenie ilosci wtryskiwanego .paliwa. W ten sposób osiaga sie te ko¬ rzysc, ze otrzymuje sie prawidlowe ogra¬ niczenie ilosci wtryskiwanego paliwa przy mozliwie duzym wyzyskaniu stopnia na¬ pelnienia cylindrów powietrzem.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia schematycznie zespól urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — wykres przebiegu dokonywanego na¬ stawiania przez to urzadzenie.Pompka wtryskowa 1, sluzaca do tlo¬ czenia paliwa do cylindrów silnika spali¬ nowego posiada w ogólnosci znana budo¬ we. W oslonie pompki 1 obraca sie wal kciukowy 2, napedzajacy umieszczone w o- slonie tloczki nurnikowe grupy cylindrów, polaczonych przewodami 9 z cylindrami roboczymi silnika spalinowego. Wal kciu¬ kowy 2 polaczony jest z walem korbowym silnika spalinowego (nie przedstawionego na rysunku). Przez odpowiedni przesuw drazka regulacyjnego 3 zmienia sie w zna¬ ny sposób ilosc paliwa, doplywajacego z cylindrów pompki wtryskowej 1 do cylin¬ drów roboczych silnika spalinowego. Jesli drazek 3 zostanie przesuniety do lewego polozenia krancowego, to ustaje tloczenie paliwa. Przy przesuwie drazka 3 z lewego polozenia w prawo tloczona jest przez pom¬ pke 1 stale wzrastajaca ilosc paliwa,.Wal 2 dzwiga dwa ramiona U, przy czym na czopach przegubowych 5 tych ramion osadzone sa obrotowo dzwignie katowe 6, 7. Na koncach ramion 6 dzwigni katowych umieszczone sa wahliwe ciezarki 8. Dzwi¬ gnie katowe 6, 7, zaopatrzone w ciezarki 8, stanowia regulator odsrodkowy, napedza¬ ny walem silnika spalinowego za posred¬ nictwem walu kciukowego 2.Wal kciukowy '2 przeprowadzony jest przez otwór prawej koncowej scianki 10 walcowej oslony 11. Lewy koniec walu 2 zaopatrzony jest w zgrubienie 12, na któ¬ rym moze sie przesuwac poosiowo walco¬ wa oslona 11. Do czolowej powierzchni koncowej scianki 10 przylegaja ramiona 7 dzwigni katowej 6, 7.We wnetrzu oslony 11 umieszczona jest sprezyna srubowa 13, która na jednym koncu opiera sie o koncowa scianke 10 oslony 11, a na drugim koncu — o zgru¬ bienie 12 waju 2. Lewa koncowa scianka 1U oslony 11 zaopatrzona jest w czqp 15, w którym wykonany jest pierscieniowy zlobek 16. W zlobku tym umieszczony jest pierscien slizgowy 17, z którym za pomo¬ ca czopów 19 polaczony jest dolny rozwi¬ dlony koniec wahliwej dzwigni 18.Wyzej wspomniany drazek regulacyjny 3 zaopatrzony jest w trzy zgrubienia 20, 21, 2%. Zgrubienie 20 jest przesuwne poo¬ siowo w oslonie 23 przymocowanej do glównej oslony pompki wtryskowej 1. W oslonie 23 umieszczona jest sprezyna, sru¬ bowa 2U, która z jednej strony opiera sie o koncowa scianke 25 oslony 23, a z dru- — 2 —giej strony — o zgrubienie ## drazka 3.Sprezyna 2i usiluje przesunac w pTawo zgrubienie 20 a wraz z nim i drazek regu¬ lacyjny 3 w kierunku zwiekszenia ijosci wtryskiwanego jpaliwa. Drazek 3 przepro¬ wadzony jest przez otwór w koncowej sciance 25 oslony 23.Dmuchawa wirnikowa M uruchomiana jest w znany sposób gazami odlotowymi silnika spalinowego. Przewód tloczny 27 dmuchawy jest w znany sposób polaczony z zaworami wlotowymi silnika spalinowe¬ go. Do przewodu tlocznego 27 przylaczo¬ na jest rurka 28, polaeaona z otworem w lewej koncowej sciance 29 nieruchomego cylindra 30. W cylindrze tym umieszczony jest przesuwny tloczek 31, przymocowany do lewego konca drazka 32. Drazek 32 przeprowadzony jest przez otwór w prawej koncowej sciance 33 cylindra 30. Prawy koniec drazka 32 polaczony jest przegu¬ bowo za pomoca czopa 3U z górnym kon¬ cem dzwigni wahliwej 18. W cylindrze 30 umieszczona jest sprezyna srubowa 35, o- pierajaca sie % jednej strony o tloczek 31, a z drugiej strony — o prawa koncowa scianke 33 cylindra 30.Wahliwa dzwignia 18 zaopatrzona jest w przyblizeniu posrodku w wystep oporo¬ wy 36, polozony na drodze przesuwu zgru¬ bienia 21 drazka regulacyjnego 3. Na, zgrubienie 22 drazka regulacyjnego 3 od¬ dzialywa górny zaokraglony koniec 37 dwuramiennej dzwigni 38, obracajacej sie wokolo nieruchomego czopa 39. Do dol¬ nego konca dwurajniennej dzwigni 38 przymocowany jest przegubowo za pomoca czopa W drazek Ul, polaczony z nieprzed- stawiona na rysunku dzwignia reczna do nastawiania stopnia napelniania cylindrów silnika.Na wykresie wedlug fig. 2 odciete przedstawiaja ilosc wtrysnielego paliwa, przypadajaca na jeden cylinder roboczy, a rzedne — liczby obrotów korbowego wa¬ lu silnika spalinowego. Linia a przedsta¬ wia ilosc wtryskiwanego paliwa przy bie¬ gu jalowym przy róznych liczbach obro¬ tów silnika^ linia & — najwieksza ilosc wtryskiwanego paliwa przy granicy two* rzenia sie dymu (sadzy) 7 gdy turbina dnom- chawy wirnikowej, napedzana gazami od¬ lotowymi, biegnie z liczba obrotów odpo¬ wiadajaca Stepniowi napelnienia dla bie¬ gu jalowego, wreszcie linia c przedstawia ilosc wtryskiwanego paliwa, gdy turbina na gazsy odlotowe dmuchawy biegnie z li¬ czba obrotów odpowiadajaca najwieksze¬ mu stopniowi napelnienia cylindrów sil¬ nika.Opisane powyzej urzadzenie dziala w sposób nastepujacy.Na fig. 1 przedstawione jest poloienie urzadzenia przy jalowym hiegiu sitaika spalinowego, w którym drózek regulacyjny ¦8 ipompki wtryskowej 1 jest tak daleko przesuniety w lewo za pomoca dwurau&ie*r- nej dzwigni 38, polaczonej sa wspomniana wyzej dzwignia reczna do laastawiamrp stopnia napelnienia, ze ilosc wtryskiwane¬ go paliwa odpowiada np. punktowi A na wykresie wedlug fig. 2. Nacisk wywarty sila odsrodkowa ciezarków 8 przy danej liczbie obrotów silnika spalinowego i od¬ dzialywajacy na scianke 10 oslony za po^ srednictwem ramion 7, utrzymuje w rów¬ nowadze najpiecie sprezyny 13. Poaiadto cisnienie dmuchawy, oddzialywajace na tloczek 31, utrzymuje w równowadze na¬ piecie sprezyny 35.Jesli silnik spalinowy ma byc calkowi¬ cie obciazony, a wiec ma wytwarzac swój najwiekszy moment obrotowy, to za pomo¬ ca wspomnianej dzwigni recznej do nasta¬ wienia, stopnia napelnienia nalezy tak przekrecic dwuramienna dzwignie 38, aby koniec 37 tej diwigni zostal przesuniety w /prawe polozenie krancowe. W tym przy¬ padku drazek regulacyjny 3 zostaje prze¬ suniety sprezyna 24 w prawo, a wiec na¬ stawiony na wieksze napelnienie, az zgru¬ bienie 21 drazka 3 dojdzie do wystepu opo- — 3 —rowego 36 dzwigni wahliwej 18. To po¬ lozenie napelnienia odpowiada punktowi B na fig. 2. Wskutek nastawionego wiekszego stopnia napelnienia silnika spalinowego wy¬ plywajace z niego spaliny posiadaja wiek¬ sze cisnienie koncowe, tak iz napedzana ni¬ mi dmuchawa wirnikowa 26 bedzie biegla, z odpowiednio wieksza liczba obrotów.Wskutek tego zwieksza sie takze osiagnie¬ te przez te dmuchawe cisnienie powietrza.Dzieki temu zwieksza sie z kolei cisnienie wywierane na tloczek 31, tak iz sprezyna 35 zostaje nieco scisnieta az jej napiecie zrównowazy z powrotem nacisk tloczka 31.Wraz ze scisnieciem sprezyny 35 prze¬ gubowy czop 3k, a wraz z nim i wystep oporowy 36 zostaja nieco przesuniete w prawo. Wobec tego, wskutek nacisku spre¬ zyny 2U usilujacej utrzymac w zetknieciu zgrubienie 21 drazka z wystepem oporo¬ wym 36, takze i drazek regulacyjny 3 zo- staje nieco przesuniety w prawo, a wiec nastawiona zostaje wieksza ilosc wtryski¬ wanego paliwa. W ten sposób, odpowie¬ dnio do powiekszenia stopnia, napelnienia cylindra powietrzem, wywolane przez po¬ wiekszenie cisnienie powietrza, w przewo¬ dzie tlocznym 27 dmuchawy, nastepuje po¬ wiekszenie ilosci wtryskiwanego paliwa.To nastawienie wiekszej ilosci paliwa, od¬ powiada punktowi C na wykresie wedlug fig. 2.W przypadku powiekszenia liczby ob¬ rotów korbowego walu silnika spalinowe¬ go regulator odsrodkowy 6, 7, 8 przesuwa cylinder ii w lewo. Wskutek tego dolny koniec wahliwej dzwigni 18 zostaje prze¬ stawiony w lewo, tak iz wystep qporowy 36 przesuwa w lewo zgrubienie 21 wraz z drazkiem regulacyjnym 3. W tym przy¬ padku zatem ilosc wtryskiwanego paliwa zostaje zmniejszona.Nastawianie górnego konca wahliwej dzwigni 18 mogloby sie odbywac nie za pomoca obciazonego sprezyna tloczka 31, na który oddzialywa cisnienie w przewo¬ dzie tlocznym 27 dmuchawy, ale za pomo¬ ca regulatora odsrodkowego, polaczonego z walem dmuchawy wirnikowej 26. PL