Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia wtryskowego, za pomoca którego paliwo jest doprowadzane do silnika przez elek¬ tromagnetycznie sterowane narzady wtry¬ skowe przy zachowaniu stalej praktycz¬ nie róznicy cisnien miedzy cisnieniem, pod jakim wtryskiwane jest paliwo, i cisnie¬ niem w przestrzeni spalania, silnika spali¬ nowego, do której jest ono wtryskiwane.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada elektromagnetycznie rozrzadzane narzady wtryskowe, za pomoca których znajdujace sie w nich paliwo jest podda mu cisnieniu, aby z chwila otwarcia na¬ rzadów wtryskowych paliwo bylo wtryski¬ wane do przestrzeni spalania silnika przy zachowaniu praktycznie stalej róznicy cis¬ nien.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia schematyczny wi¬ dok urzadzenia do niskich cisnien, fig. 2 — podluzny przekrój tego rodzaju urza^ dzenia, fig. 3 — podluzny przekrój odmia¬ ny urzadzenia z tlokiem róznicowym, na^ dajacego sie zwlaszcza do wysokich cis¬ nien, fg. 4 — 6 przedstawiaja trzy rózne odmiany elektromagnetycznego przyrzadu rozrzadczego w przekrojach podluznych, fig. 7 przedstawia przekrój podluzny dal¬ szej odmiany urzadzenia z tlokiem rózni-cowym, fig. 8 — czesciowy iprzekrój po¬ dluzny czterosuwowego silnika spalinowe¬ go z zastosowanym w nim urzadzeniem wtryskowym, przedstawionym w widoku z boku, fig. 9 — poprzeczny przekrój przez to urzadzenie wzdluz linii 9 — 9 na fig. 8, fig. 10—widok z góry na czesc suwaka na^ stawnego z trójkatnym otworem wloto¬ wym do powietrza, fig. 11 i 12 przedsta¬ wiaja czesciowy przekrój podluzny i po¬ przeczny dwusuwowego silnika spalino¬ wego z inna odmiana urzadzenia wtrysko¬ wego, fig. 13 przedstawia wykres dziala¬ nia regulowanego przyrzadu z puszka* manometryczna przedstawionego w prze¬ kroju podluznym na fig. 14, fig. 15 i 16 przedstawiaja widok z przodu i czescio¬ wy przekrój podluzny przelacznika w za¬ stosowaniu do urzadzenia wtryskowego silnika dwucylindrowego spalinowego, fig. 17 i 18 — czesciowe podluzny i poprzecz¬ ny przekroje czterosuwowego ,silnika spa¬ linowego z zaworami bocznymi odmiany zastosowania urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku, fig. 19 i 20 — takiez same przekroje silnika czterosuwowego z zaworami w glo¬ wicy cylindra z zastosowana, dalsza od¬ miana urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 21 przedstawia przekrój podluzny odmia¬ ny urzadzenia przelacznikowego, napedza¬ nego za pomoca zmian cisnienia w prze¬ wodzie wlotowym, wreszcie fig. 22 rów¬ niez podluzny przekrój innej odmiany u- rzadzenia wedlug wynalazku z przelaczni¬ kiem napedzanym przez narzady nastaw- cze zaworu wlotowego.W ukladzie wedlug fig. 1 urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z elektroma¬ gnetycznie rozrzadzanej dyszy wtrysko¬ wej, osobnego dla kazdego cylindra silni¬ ka rozdzielacza pradu, który sluzy do roz¬ rzadu poszczególnych dysz wtryskowych silnika, i z urzadzenia do wprowadzania paliwa pod cisnieniem do poszczególnych dysz wtryskowych. Rodzaj tego ostatnie¬ go urzadzenia jest zalezny od tego czy wtryskiwanie paliwa odbywa sie pod ni¬ skim cisnieniem do wlotowych (przewodów powietrznych silnika, w przypadku zasto¬ sowania urzadzenia do silników o zaplonie postronnym, czy tez pod wysokim cisnie¬ niem do komory spalania silnika, w przy¬ padku zastosowania urzadzenia do silni¬ ków z samozaplonem wtryskiwanego pali¬ wa.Paliwowa dysza wtryskowa 1 jest u- mieszezona na cylindrze 2 silnika w odpo¬ wiednim miejscu w zaleznosci od rodzaju silnika a mianowicie w przewodzie wloto¬ wym lub w komorze spalania. Dysza wtry¬ skowa jest zazwyczaj zamknieta zaworem iglicowym, który jest otwierany na chwi¬ le wskutek wyciagania iglicy zaworu do cewki po wlaczeniu pradu z baterii S za pomoca przelacznika k, rozrzadzanego przez silnik, po czym zawór moze natych¬ miast zamknac sie pod dzialaniem naci¬ sku sprezyny z chwila przerwania pradu.Dysza wtryskowa jest zasilana stale pali¬ wem pod pewnym cisnieniem z zespolu 5, który w niskopreznych silnikach spalino¬ wych stanowi zbiornik paliwowy o stalym cisnieniu, a w wysokopreznych silnikach spalinowych stasiowi osobne urzadzenie zasilajace, o którym mowa nizej. Poniewaz paliwo stale znajduje sie pod cisnieniem, zatem jest zawsze gotowe do wyplywu z dyszy wtryskowej, a rozrzad elektroma¬ gnetyczny umozliwia stosunkowo szybkie otwarcie i zamkniecie dyszy wtryskowej, wiec i czas trwania, zmiana i kolejnosc faz wtryskiwania sa bardzo dokladne przy wszelkich szybkosciach silnika.Co sie tyczy skutecznego cisnienia pod¬ czas wtryskiwania (to znaczy róznicy mie¬ dzy bezwzglednym cisnieniem wtryskiwa¬ nego paliwa.i cisnieniem powietrza, do którego paliwo jest wtryskiwane) nalezy zaznaczyc, ze w przypadku gdy wtryskiwa¬ nie odbywa sie pod stalym cisnieniem przy pomocy zespolu 5 w zastosowaniu do ni- sklopreznych silników spalinowych, cisnie- — 2 —nie to jest stale, gdy zas stosuje sie spe¬ cjalny zespól zasilajacy, w przypadku za¬ stosowania urzadzenia do wysokopreznego silnika spalinowego, cisnienie to ustala sie samoczynnie na stalym poziomie.Takie wtryskiwanie paliwa ma duze znaczenie praktyczne, gdyz umozliwia przynajmniej czesciowe usuniecie wad wystepujacych w znanych dotychczas sto¬ sowanych urzadzeniach wtryskowych. U- rzadzeniem wedlug wynalazku osiaga sie znaczne zwiekszenie szybkosci spalania i tym samym zwiekszenie sprawnosci ter¬ micznej silnika, co z kolei zwieksza rów¬ niez osiagalna szybkosc obrotowa silnika, nastepnie bardzo dokladne dawkowanie paliwa zwlaszcza w silnikach jednocylin- drowych i tym samym równomierny ich bieg, wreszcie znaczna zmiennosc dawko¬ wania az do nadzwyczaj malych ilosci i tym samym wielka elastycznosc pracy sil¬ nika, i jego równomierny bieg jalowy na bardzo malych obrotach, przy jednoczes¬ nym zmniejszeniu nadmiaru powietrza i tym samym wlasciwej objetosci cylindrów silnika i jego ciezaru.Elektromagnetyczna dysza wtryskowa, przedstawiona na fig. 2, posiada kadlub 6, w którym porusza sie z pewnym luzem iglica zaworowa 7, której przesuniecie po¬ osiowe jest ograniczone na jednym koncu przez gniazdo 8 zaworu, w którym wy¬ wiercony jest otwór wtryskowy 9, a na drugim koncu przez srodkowy trzon 10 oslony 11 nakreconej na kadlub 6. Miedzy trzonem 10 i koncem iglicy 7 umieszczo¬ na jest sprezyna 12, która dociska stale iglice 7 do gniazda 8. Kadlub 6, iglica 7 i oslona 11 sa wykonane z materialu ma¬ gnetycznego. Nieruchomy trzon 10 i ru¬ choma iglica 7 stanowia lacznie rdzen cewki 13, której obwód magnetyczny jest przerwany tylko odstepem pomiedzy trzo¬ nem 10 i iglica 7. Gdy przez cewke 13 przeplywa prad elektryczny, wówczas wciagana jest natychmiast do cewki igli¬ ca 7, gdy zas prad zostaje przerwany igli¬ ca 7 powraca do (pierwotnego polozenia pod dzialaniem nacisku sprezyny 12. Dzie¬ ki odpowiedniemu uksztaltowaniu iglicy 7 (np. przez zastosowanie otworków H i 15, komór pierscieniowych 16, 17 i rowków 18) paliwo pod cisnieniem moze swobodnie przeplywac do komory 17 poprzez prze¬ wód 19 i otwór H, a wyplywac do komo¬ ry spalania przez otwór wtryskowy 9 dy¬ szy, skoro tylko ten otwór zostanie odslo¬ niety przez iglice 7.Przelacznik do rozrzadu elektrycznego pradu cewki przedstawiony jest równiez na fig. 2 w zastosowaniu do jednocylin- drowego silnika spalinowego. Beben 21 z materialu izolacyjnego posiada wal 22, osadzony w lozysku 23, oslony 24 silnika, przy czym ten wal jest obracany z ta sa¬ ma liczba obrotów, co i silnik, w przypad¬ ku silników dwusuwowych i dwa razy mniejsza liczba obrotów w przypadku sil¬ ników czterosuwowych. Na cylindrycznej powierzchni bebna 21 nalozona jest plyt¬ ka metalowa 25 w ksztalcie trapezu, pola¬ czonego elektrycznie z przyciskiem 26, osa¬ dzonym wspólsrodkowo na bebnie 21. Tu¬ leja 27 z materialu izolacyjnego, która moze posuwac sie wzdluz zewnetrznej po¬ wierzchni lozyska 23 posiada dwie szczot¬ ki. Jedna szczotka 28 styLja, sie jstale z przy¬ ciskiem 26, druga zas szczotka 29 styka sie stale z cylindryczna powierzchnia) beb¬ na 21. Do obu tych szczotek sa przylaczo¬ ne przewody obwodu elektrycznego, do którego jest wlaczona cewka 13 dyszy wtryskowej i bateria 3'. Podczas pracy silnika a tym samym i przelacznika czas trwania wtrysku jest, oczywiscie, równy czasowi trwania styku miedzy trapezowa plytka 25 i szczotka 29. Gdy beben prze¬ lacznika obraca sie w kierunku zaznaczo¬ nym na rysunku strzalka, to przez podluz¬ ne przesuniecie tulei 27 mozna zmieniac czas trwania styku miedzy plytka 25 i szczotka 29, a tym samym i czas trwania — 3 —wtrysku paliwa, a mianowicie dzieki zmia¬ nie chwili poczatku tego styku, podczas gdy chwila zakonczenia styku pozostaje niezmienna w czasie.Pojedynczy .przelacznik elektryczny do wielocylindrowych silników spalinowych, rozrzadzajacy doplyw pradu elektrycznego do róznych dysz wtryskowych odpowiada co do swej budowy opisanemu wyzej prze¬ lacznikowi z ta róznica, ze posiada tyle szczotek 29, rozmieszczonych wzdluz ob¬ rotu bebna 21 w jednakowej wzgledem sie¬ bie odleglosci, ile jest cylindrów, przy c^ym kazda szczotka jest polaczona elek¬ trycznie z osobna dysza wtryskowa. Po¬ niewaz w przelaczniku tym jest tylko je¬ dna plytka stykowa 25, przeto czas trwa¬ nia wtrysku oraz zmiany tego czasu sa je¬ dnakowe dla wszystkich cylindrów.W przypadku zastosowania paliwowych dysz wtryskowych o niskim cisnieniu, u- mieszczonych we wlotowych przewodach powietrznych, i to zarówno w przypadku silnika dwusuwowego jak i czterosuwowe- go, zasilajace urzadzenie paliwowe moze stanowic zbiornik, w którym paliwo jest utrzymywane pod stalym cisnieniem a mianowicie za pomoca samonastawnej pompki paliwowej znanego rodzaju. Wspo¬ mniane urzadzenie zasilajace w niektórych przypadkach, jak np. przy uzyciu plyn¬ nego acetylenu, moze stanowic równiez zbiornik stalowy, zaopatrzony w jakikol¬ wiek odpowiedni zawór redukcyjny, który musi byc tak ustawiony, aby w kazdym razie bezwzgledne cisnienie powietrza w przewodzie wlotowym i cisnienie paliwa w dyszy wtryskowej, a tym samym sku¬ teczne cisnienie wtryskowe bylo stale.W przypadku dyszy wtryskowej o wy¬ sokim cisnieniu stosowanej w wysokoprez¬ nych silnikach spalinowych, zasilajace u- rzadzenie paliwowe powinno byc wykona¬ ne jako specjalne urzadzenie, a to z tego wzgledu, aby i przy zmiennym cisnieniu powietrza w komorze spalania cisnienie bylo stale, z uwagi na to, iz nie jest ko¬ rzystne przechowywanie paliwa pod wy¬ sokim cisnieniem.Wobec tego jest konieczne, aby przy pomocy tego urzadzenia zasilajacego bez¬ wzgledne cisnienie wtryskowe bylo zwiek¬ szane w scislej zaleznosci od cisnienia .po¬ wietrza w komorze spalania, tak aby róz¬ nica miedzy tymi dwoma cisnieniami za¬ wsze byla stala. Powyzsze osiaga sie dla kazdej poszczególnej dyszy wtryskowej za pomoca tloka, róznicowego, który po stro¬ nie o wiekszej srednicy jest napedzany sa¬ moczynnie za pomoca cisnienia panujace¬ go w komorze spalania, a po stronie o mniejszej srednicy oddzialywa na paliwo, znajdujace sie w dyszy wtryskowej.Tego rodzaju urzadzenie wtryskowe przedstawione jest na fig. 3, w którym pa¬ liwowe urzadzenie zasilajace stanowi glów¬ na czesc urzadzenia wtryskowego, w któ¬ rym brak zewnetrznych przewodów pod cisnieniem. Elektromagnetyczna dysza wtryskowa jest w tym przypadku taka sa¬ ma jak opisana wyzej dysza wtryskowa, z wyjatkiem narzadów, którymi doplywa paliwo. Na kadlubie 6' dyszy wtryskowej jest osadzony z boku dodatkowy kadlub 30 z dwoma cylindrycznymi wydrazeniami, w których porusza sie maly róznicowy tlo¬ czek 31, 32 o dwóch róznych srednicach.Sprezyna 33 dociska ten tloczek stale w kierunku tloczka 31 o wiekszej srednicy.Po tej stronie przestrzen nad tloczkiem 31 jest stale polaczona po przez otwór 35 z komora spalania 3k silnika, a po przeciw¬ leglej stronie tloczka 32 o mniejszej sre¬ dnicy komora 38 wydrazenia kadluba 30 jest polaczona poprzez kanal 36 z pierscie¬ niowa komora 16* dyszy wtryskowej.Otwór 37, który zostaje odsloniety przy koncu suwu tloczka 32, laczy komore 38 ze zbiornikiem paliwowym 39, a stale otwarty otwór kO sluzy do odprowadzania paliwa, przeciekajacego poprzez obydwa male tloczki do komory 41, a stamtad do — 4 —zbiornika paliwowego 39 lub innego do¬ datkowego zbiornika. Powierzchnie czolo¬ we obu tloczków 31 i 32 sa dobrane wzgle¬ dem siebie w stosunku równym stosunko¬ wi miedzy bezwzglednym cisnieniem pali¬ wa I cisnieniem powietrza spalania.W zastosowaniu do czterosuwowego silnika (spalinowego urzadzenie to dziala w sposób nastepujacy. Podczas suwu ssania silnika tloczek róznicowy 31, 32 pozostaje pod naciskiem sprezyny 33 i .podcisnienia w komorze spalania 3U w polozeniu, jakie przyjmuje przy koncu suwu w kierunku dyszy wtryskowej. Podczas suwu .spreza¬ nia cisnienie wzrastajace w komorze spa¬ lania 3U przezwycieza nacisk sprezyny 33, a tloczek SI, 32 przetlacza podczas swego suwu w kierunku od dyszy nieco p&- liwo przez otwór 37 do zbiornika 39, w chwili zas gdy tloczek 32 zasloni otwór 37 w przestrzeniach komory 38, kanalu 36 i pierscieniowej komory 16' ustala sie cis¬ nienie, które jest w takim stosunku do cisnienia panujacego w komorze spalania SU, jaki odpowiada stosunkowi czolowych powierzchni tloczków 31, 32. W okreslo¬ nej chwili napedzany przez silnik przelacz¬ nik, otwiera elektromagnetycznie dysze wtryskowa, tak iz nastepuje wtryskiwanie paliwa do komory spalania SU. Bezwzgle¬ dne cisnienie paliwa wzrasta samoczynnie w tym samym stosunku co i cisnienie w komorze spalania 3i, taje iz wtryskiwanie odbywa sie zawsze pod stalym cisnieniem skutecznym. Wtryskiwanie paliwa kon¬ czy sie wtedy, gdy zostaje przerwany prad elektryczny w przelaczniku. Tloczek róz¬ nicowy 31, 32 pozostaje w tym polozeniu jakie zajmowal w danej chwil! az do kon¬ ca wylotowego suwu silnika, po czym gdy cisnienie w komorze opalania SU obni¬ zy sie tloczek ten zostaje przesuniety z powrotem przez sprezyne 33 w kierunku ku dyszy, odslaniajac otwór 37, wskutek czego w kamorze 38 powstaje pewne pod¬ cisnienie, tak iz komora ta wypelnia sie paliwem zuzywanym podczas nastepnego obiegu roboczego.Z powyzszego wynika, ze cisnienie wy¬ wierane na paliwo, zaczyna wzrastac na dlugo przed otwarciem dyszy wtryskowej i pozostaje jeszcze dlugo po zamknieciu dyszy wtryskowej, tak iz istnieje duzy za¬ kres do zmiany czasu trwania wtryskiwa¬ nia.Nalezy zaznaczyc, ze w zastosowaniu do silnika dwusuwowego spalinowego u- rzadzenie to dziala zupelnie tak samo.Opisane wyzej urzadzenie w postaci samoczynnej pompki o stalym cisnieniu skutecznym nie posiada wcale przewodów rurowych pozostajacych pod wysokim cis¬ nieniem oraz nie ma zaworów ani napedu mechanicznego. Zuzycie powierzchni sliz¬ gowej tloczka nie wywiera zadnego wply-. wu na dokladnosc pracy dyszy wtrysko¬ wej, gdyz ta dokladnosc zalezy tylko.od elektrycznego rozrzadu dyszy wtryskowej, a straty paliwa przez nieszczelnosci pomp¬ ki zostaja wyrównane przez zwiekszenie objetosci skokowej, spowodowanej prze¬ dluzeniem suwu roboczego malego tlocz¬ ka 32.Na fig. 4 — 6 przedstawione sa trzy odmiany dyszy wtryskowej, w których za¬ stosowano odmienne umieszczenie sprezy¬ ny naciskowej, oddzialywajacej na trzo¬ nek zaworu iglicowego, albo usunieto spre¬ zyne, a wtedy dzialanie elektromagnetycz¬ ne cewki przelacznika powoduje zarówno otwarcie jak i zamkniecie zaworu, jak równiez zmiane dawki paliwa, przeplywa¬ jacego przez otwór dyszy lecz nie przez zmiane okresu czasu trwania wtryskiwa¬ nia tylko przez zmiane przeswitu otworu doplywowego lub przez zmiane cisnienia wtryskiwanege paliwa. 0 ile w poprzednich postaciach wyko¬ nania iglica dyszy wtryskowej byla doci¬ skana zazwyczaj za pomoca sprezyny do wewnetrznego gniazda kadluba dyszy, a odciagana na skutek przyciagania przez — 5 —cewke, to w odmianie dyszy wedlug fig. 4 jest odwrotnie, a mianowicie maly zawór zewnetrzny 8a dyszy, którego ksztalt jest uzalezniony od róznych warunków, jakim powinien odpowiadac strumien paliwa, jest dociskany za pomoca sprezyny 12a do odpowiedniego gniazda w kadlubie 6a dyszy, natomiast pod dzialaniem sily przy¬ ciagania cewki 13a, oddzialywajacej na rdzen 42 przytwierdzony do iglicy 7a za¬ woru 8a, zawór ten zostaje przesuniety na zewnatrz i odslania (pierscieniowy otwór 9a dyszy.Wedlug innej odmiany wykonania u- rzadzenia nastawianie iglicy zaworu od¬ bywa sie bez udzialu sprezyny, zarówno przy otwieraniu jak i przy zamykaniu za¬ woru, jedynie przez dzialanie elektroma¬ gnetyczne w ten sposób, ze zastosowane sa dwie cewki 43 i UU (fig. 5), z których jedna cewka posiada staly rdzen 45, dru¬ ga zas cewka oddzialywa ria rdzen 46 umocowany na iglicy 47 zaworu. W jed¬ nej z cewek przeplywa prad elektryczny stale w tym samym kierunku, natomiast w drugiej cewce kierunek przeplywu pra¬ du jest zmienny, tak iz (przez zmiane bie¬ gunów magnetycznych obu cewek obydwa rdzenie przyciagaja sie do siebie lub od¬ pychaja od siebie, powodujac otwarcie al¬ bo zamkniecie zaworu i odwrotnie. W tym przypadku narzad, rozrzadzajacy prze¬ plyw pradu elektrycznego w obu cewkach, ma postac podwójnego przelacznika, któ¬ ry rozrzadza zarówno przeplyw pradu przez cewke o stalych biegunach jak i prze-" plyw pradu przez cewke o zmiennych bie¬ gunach.W poprzedniej postaci wykonania urza¬ dzenia wtryskowego zmiana ilosci paliwa, wyplywajacego z kazdej dyszy wtrysko¬ wej, odbywa sie przy zmianie okresu cza¬ su trwania wtryskiwania, to znaczy cza¬ su trwania kontaktu elektrycznego prze¬ lacznika obrotowego. Zmiana. ta jednak moze byc równiez uzyskiwana przez zmia¬ ne czynnego przekroju dyszy wtryskowej, przedstawionej na fig. 6. W tym przypad¬ ku urzadzenie wtryskowe, jako calosc, jest podobne do urzadzenia poprzednio opisa¬ nego z ta róznica, ze doplywowy przewód paliwowy 14b jest umieszczony z boku, iglica 7b zaworu dyszy posiada silnie zwe¬ zony stozek 8b, sl wielkosc suwu iglicy mo¬ ze byc nastawiona za pomoca sworznia ograniczajacego lOb, który moze byc wkre¬ cony mniej lub wiecej gleboko do oslony 116. Oczywiscie, przy zmianie wielkosci suwu otwarcia iglicy 7b przekrój przeswi¬ tu, którym wyplywa paliwo pomiedzy .stoz¬ kiem 8b iglicy i jej gniazdem, zmienia sie w odpowiedni sposób. Trzpien 1 Ob jest zaopatrzony w dlawnice 48 lub inny odpo¬ wiedni narzad, zapobiegajacy wyciekaniu paliwa pod cisnieniem z dyszy wtrysko¬ wej, a na swym zewnetrznym koncu trzpien 1Ob posiada drazek nastawczy 49.Trzeci sposób zmiany ilosci wtryski¬ wanego paliwa polega na zmianie cisnie¬ nia w zbiorniku zapasowym.Wreszcie zmiane ilosci wtryskiwanego paliwa mozna osiagnac przez jednoczesne stosowanie dwóch lub tez nawet trzech wymienionych wyzej sposobów w zalez¬ nosci od potrzeb (praktycznych.Postac wykonania urzadzenia wtrysko¬ wego wedlug fig. 7 dotyczy odmiennego zasilania dyszy wtryskowej. W urzadze¬ niu tym zastosawany jest opisany poprze¬ dnio tloczek róznicowy, który jednak jest napedzany przez podcisnienie wywolane róznica cisnien, jaka powstaje w obu od¬ cinkach przewodu wlotowego z obu stron prz^pustnicy.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 7 urzadzenie wtryskowe jest zastosowane do silnika, który posiada cylinder 51 z zawo¬ rem wlotowym 52, polaczonym z odpo¬ wiednim przewodem ssawczym 53, 53(, • w którym umieszczona jest przepustnica 54 nastawiana za pomoca dzwigni 55 do regulowania powietrza. Przewód powietrz- — 6 —ny 53, 53' moze prowadzic do otaczajace¬ go powietrza atmosfery lub tez moze byc polaczony ze sprezarka. Na przewodzie tym jest umocowane elektromagnetyczne urzadzenie wtryskowe 56, wlaczone wraz z przylacznikiem 57 do obwodu baterii 58 i masy M silnika.Pompka do zasilania dyszy wtrysko¬ wej paliwem sklada sie z tloczka róznico¬ wego 59, 60, o dwóch srednicach, który porusza sie w cylindrycznych wydraze¬ niach stalego kadluba 61, 62, zawieraja¬ cego dwie komory 63, 6i. Komora 63 jest stale polaczona poprzez przewód 65 i stala rurke 66 z odcinkiem 53 przewodu wloto¬ wego za przepustnica 54. Przestrzen na odwrotnej stronie tloka 59 jest polaczona poprzez otwór 67 stale z atmosfera, gdy silnik zasysa powietrze z atmosfery, albo tez poprzez rurke 68 i polaczona z nia sta¬ la rurka 69 jest stale polaczona z odcin¬ kiem 53 przewodu wlotowego przed prze¬ pustnica 54, gdy silnik jest zasilany po¬ wietrzem ze sprezarki. Komora 6U jest po¬ laczona stale poprzez przewód 70 z wne¬ trzem urzadzenia wtryskowego 56, a po¬ przez przewód 72 jest stale polaczona ze zbiornikiem paliwowym 71, gdy otwór 73 pod koniec suwu tloczka róznicowego 59, 60 zostaje odsloniety przez tloczek 60.Sprezyna 7U dociska stale tloczek róznico¬ wy 59, 60 w polozenie dolne, druga zas sprezyna 75, która jest slabsza niz pierw¬ sza i której sila napiecia moze byc regu¬ lowana przez obracanie sruby 76 za po¬ moca dzwigni 77, jest stale scisnieta przy polozeniu tloczka róznicowego 59, 60 w dolnym polozeniu.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy. Z chwila otwarcia zaworu wlotowego 52, w odcinku 53 przewodu ssawczego powstaje pewne podcisnienie, gdy silnik zasysa powietrze z atmosfery, albo tez powstaje pewne cisnienie bez¬ wzgledne, mniejsze jednakze od cisnienia w odcinku 53* tego przewodu, jezeli sil¬ nik jest zasilany powietrzem ze sprezarki.W kazdym razie róznicowy tloczek 59, 60 jest zmuszony do przesuniecia sie w góre, przy czym tloczek ten sciska wówczas sprezyne 7U i przetlacza znajdujace sie w komorze 64 paliwo do dyszy wtryskowej, skoro tylko otwór 73 zostanie zasloniety przez tloczek 60. W odpowiedniej chwili przelacznik 57 zamyka obwód elektryczny, powodujac otwieranie dyszy wtryskowej i poczatek wtryskiwania paliwa do komo¬ ry spalania. Nastepnie w oznaczonej chwi¬ li przelacznik 57 przerywa obwód elek¬ tryczny, dysza wtryskowa zamyka sie, wtryskiwanie paliwa zostaje ukonczone i tloczek 59, 60 zatrzymuje sie, a w chwile pózniej zamyka sie równiez zawór wloto¬ wy 52. Wówczas zanika równiez podcis¬ nienie w przewodzie 53, 53', wzglednie za¬ nika róznica cisnien pomiedzy odcinkami 53 i 53' przewodu ssawczegio, ia, tloczek 59, 60 zostaje przesuniety w dól przez spre¬ zyne 73, wywolujac przy tym w komorze 64 podcisnienie, tak iz wraz z odslonieciem otworu 73 nastepuje zasysanie paliwa ze zbiornika 71 przez rure 72 do komory 64.Nalezy zauwazyc, ze pompka paliwo¬ wa ma na celu tylko gromadzenie paliwa i utrzymywanie w dyszy wtryskowej cis¬ nienia potrzebnego na okres wtryskiwa¬ nia, natomiast dlugosc czasu trwania tego okresu jest okreslona wylacznie przez roz¬ rzad elektryczny.Cisnienie nadane paliwu za pomoca opisanej wyzej pompki paliwowej zmienia sie odpowiednio do obciazenia silnika i sto¬ pnia otwarcia przepustnicy. Gdy maleje szybkosc obrotowa silnika na skutek zwie¬ kszonego obciazenia, to przepustnica pozo¬ staje calkowicie otwarta a cisnienie wtry¬ skowa odpowiednio spada. Gdy szybkosc obrotowa silnika maleje na skutek zamy¬ kania przepustnicy, to cisnienie wtrysko¬ we wzrasta tak iz zachodzi potrzeba jego zmniejszenia przez wprowadzenie popraw¬ ki. Poprawke te otrzymuje sie przez od- — 7 —powiednie wykrecanie sruby 76, która (po¬ woduje odprezenie sprezyny 75, a tym sa¬ mym zwiekszenie drugostronnego nacisku na tloczek 59, 60 przez sprezyne 7J*. Dzwi¬ gnia nastawcza 77 sruby 76 moze byc uru¬ chomiana recznie lub samoczynnie.Na fig. 8 — 12 przedstawiono uklad zastosowania urzadzenia wedlug wynalazl ku do czterosuwowego lub dwusuwowego silnika spalinowego. W tym przypadku uwzgledniono zwlaszcza odpowiednie usta¬ wienie wtryskowej dyszy paliwowej i na¬ rzadu do regulacji doplywu powietrza, jak równiez ustalono wlasciwy kierunek stru¬ mieni paliwa i .powietrza ze wzgledu na lepsze mieszanie i wreszcie regulacje prze¬ plywu obu strumieni ze wzgledu na lepsze dawkowanie, jak to jest konieczne dla róznych szybkosci obrotowych silnika w róznych warunkach atmosferycznych.Wtryskowa dysza paliwowa wstryskuje paliwo w kierunku ukosnym wzgledem osi cylindra i prawie promieniowo do prze¬ wodu wlotowego, tak iz otrzymuje sie sze¬ reg spiralnych strumieni paliwowych, któ¬ re zostaja zmieszane ze strumieniami po¬ wietrza zasilajacego, doplywajacymi w przeciwnym kierunku przez; wlotowe szcze¬ liny obwodowe, które rozmieszczone sa wspólosiowo wzgledem dyszy wtryskowej.Szczeliny te sa wedlug wynalazku równiez nastawne, dzieki czemu obydwa rodzaje strumieni, zarówno paliwowe jak i po- wietrzne, moga byc regulowane i dawko¬ wane na przemian. Oczywiscie powyzsze dotyczy czterosuwowych silników spalino¬ wych, gdyz co sie tyczy dwusuwowych sil¬ ników spalinowych to w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku przewidziano specjalne ustawienie dyszy wtryskowej wzgledem osi cylindra i szczelin przedmuchowych i wlotowych.Jak widac na fig. 8, 9 i 10 rysunku cylinder 81 czeterosuwowego silnika spa¬ linowego posiada w glowicy zawór ssaw- czy 82 i zawór wylotowy 83.Przewód 8U zaworu wlotowego jest bardzo krótki, a na okraglym jego wylo¬ cie jest umocowana tuleja 85, która w srodku podtrzymuje dysze wtryskowa 86.W sciance tulei 85 sa wykonane skierowa¬ ne ukosnie do jej obwodu szczeliny 87 (fig. 9) o ksztalcie trójkatnym lub trape¬ zowym (fig. 10). Szczeliny doplywu po¬ wietrza moga byc otwierane albo zamyka¬ ne przez obracanie o pewien kat pierscie¬ nia zamykajacego 88. Pierscien zamykaja¬ cy 88 jest tak ustawiony, iz gdy szczeliny 87 sa mniej lub wiecej otwarte, to zassa¬ ne przez silnik powietrze wplywa bezpo¬ srednio z zewnatrz do wnetrza tulei 85.Gdy cylinder silnika, w przypadku dwusu¬ wowego silnika spalinowego jest juz na¬ ladowany, to sprezarka zmusza powietrze do przeplywu przez slimakowy kanal do¬ datkowy 89. Pierscien zamykajacy 8S mo¬ ze byc umieszczony nie obrotowo lecz na¬ stawnie w kierunku podluznym w tym przypadku gdy takie wykonanie jest prost¬ sze, a wówczas nalezy zmienic odpowie¬ dnio ksztalt szczelin.W okresie otwarcia zaworu wlotowego paliwo wyplywa w bardzo drobnych stru¬ mieniach stycznie do powierzchni konca dyszy wtryskowej, w kierunku oznaczo¬ nym strzalka a wzgledem wylotu przewo^ du. Taki wir rozpylanego paliwa zostaje calkowicie pochwycony i doprowadzony dalej przez powietrze, które doplywa przez ukosne szczeliny 87 w tulei i porusza, sde ku zaworowi szybkim ruchem srubowym w kierunku strzalek b, a wiec w kierun¬ ku przeciwnym do przeplywu paliwa, dzie¬ ki czemu otrzymuje sie dokladne zmiesza¬ nie paliwa z powietrzem. Gdy tak otrzy¬ mana mieszanka zetknie sie z zaworem i jego gniazdem, które sa stosunkowo gora¬ ce, to otrzymuje sie pewne zgazowanie paliwa z chwila jego wlotu do cylindra, co zapobiega w pewnym stopniu mozliwosci pózniejszego jego skraplania sie w cylin¬ drze roboczym. — 8 —Przez zmiane ilasci wtryskiwanego pa¬ liwa w zaleznosci od biegu silnika oraz odpowiednie umiarkowanie ilosci dopro¬ wadzanego powietrza otrzymuje sie mie¬ szanke paliwowa o mozliwie najkorzyst¬ niejszym skladzie.W tym celu, w przypadku zastosowa¬ nia wtryskowej dyszy paliwowej w wyko¬ naniu wedlug fig. 6, ukosna krawedz szczelin powietrznych 87 moze posiadac profil prostoliniowy lub zakrzywiony w za¬ leznosci od tego, co jest najkorzystniejsze do zachowania pozadanych zmian w ilosci doprowadzanego powietrza.Na fig. 11 i 12 (przedstawiono ogólnie czesc dwusuwowego silnika spalinowego.Cylinder 90 posiada szczeliny przedmu¬ chowe i wlotowe 91, natomiast wylot od¬ bywa sie przez inne szczeliny lub zawo¬ ry, nie przedstawione na rysunku, gdyz sa nieistotne dla wynalazku. Wtryskiwa¬ nie paliwa odbywa sie przez dysze wtry¬ skowa 92, osadzona na przewodzie 93, któ¬ ry sluzy jako wspólny zbiornik do powie¬ trza przedmuchowego, powietrza zasila¬ jacego i powietrza nadmiarowego.Strumien paliwa posiada ksztalt wach¬ larzowy, a, powstawanie strumieni lodbywa sie jaik najblizej brzegu szczeliny po tej stronie, z której odbywa sie jej zamyka¬ nie, a to w tym celu, aby wtryskiwanie mozna bylo uskuteczniac az do ostatniej chwili, zanim tlok 9U podczas swego su¬ wu wstecznego zasloni dysze wtryskowa.Strumien paliwa jest prócz tego ukosnie skierowany wzgledem osi cylindra, aby uniknac zetkniecia sie z nim wypuklego na ogól dna tloka zanim strumien paliwa zo¬ stanie calkowicie zmieszany z powietrzem.Gdy poza tym szczeliny przedmuchowe i zasilajace sa skierowane ukosnie do obwo¬ du cylindra, to ruch srubowy powietrza doplywajacego do cylindra przyczynia sie jeszcze w wiekszym stopniu do dokladne¬ go zmieszania powietrza z paliwem. Wtry¬ skiwanie paliwa trwa bardzo krótko i od¬ bywa sie wtedy, gdy ustaje doplyw powie¬ trza. W przypadku silnika, w którym otwory przedmuchowe zamykaja sie nie¬ co pózniej, niz wylot (w silnikach o zasi¬ laniu nadmiarowym), wtryskiwanie pali¬ wa odbywa sie w przerwie czasu, wplywa¬ jacego miedzy chwilami obu zamkniec.Zarówno w czterosuwowych jak i dwu¬ suwowych silnikach spalinowych kazdy cylinder moze byc zaopatrzony w dwie lub kilka dysz wtryskowych. Np. w silniku czterocylindrowym o dwu zaworach wlo¬ towych kazdy zawór moze posiadac osob¬ na dysze wtryskowa, z których kazda jest zasilana innym paliwem, albo tez jedna dysza jest zasilana paliwem, a druga dy¬ sza — powietrzem.Z pomoca elektromagnetycznego urza¬ dzenia wtryskowego mozna osiagnac zmienny wydatek paliwa w zaleznosci od biegu silnika, a to przez zmiane wielkosci suwu iglicy zaworu dyszy wtryskowej.Do stwierdzenia czy w takim urzadze* niu wtryskowym obydwie dzwignie, które uskuteczniaja zmiane wydatku paliwa i zmiane ilosci doplywajacego powietrza, sa polaczone ze soba w odpowiedni sposób, a cisnienie paliwa i okres wtryskiwania sa stale, sluzyc moze wykres przebiegu krzy¬ wej obciazenia U silnika, która odpowia¬ da krzywej danego najnizszego jednostko¬ wego zuzycia paliwa, zgodnie z wykresem przedstawionym na fig. 13 rysunku. Gdy natomiast dzwignia nastawcza przepustni- cy zostanie ustawiona w polozenie odpo¬ wiadajace najwiekszej mocy silnika (punkt M na wykresie) i zwieksza sie jednoczes¬ nie stopniowo obciazenie silnika, tak iz zmniejsza sie jego szybkosc obrotowa, wówczas otrzymuje sie tak zwana krzy¬ we mocy P, która odpowiada krzywej jed¬ nostkowego zuzycia p. Te wartosci jedno¬ stkowego zuzycia wzrastaja stopniowo w miare zmniejszania szybkosci obrotowej silnika, a to wskutek tego, ze napelnienie cylindra powietrzem jest prawie stale, — 9 —wzrasta jednak mimo to bezwzgledny o- kres czasu trwania wtryskiwania. Wzrost ten jest wiekszy gdy silnik pracuje zgo¬ dnie z przebiegiem wedlug krzywej mocy P, poniewaz w tym przypadku wtryskiwa¬ nie paliwa do przestrzeni, w której cisnie¬ nie bezwzgledne jest mniejsze, odbywa sie przy wyzszym cisnieniu bezwzglednym.Mozna bylo by te wade usunac calkowi¬ cie, sprowadzajac zuzycie paliwa do teo¬ retycznego minimum zaleznego od danych warunków pracy, a to w ten sposób, ze wraz ze zmniejszeniem sie szybkosci ob¬ rotowej silnika nalezy zmniejszyc odpo¬ wiednio dlugosc czasu trwania wtryski¬ wania albo cisnienie wtryskiwania, lub tez jednoczesnie zmniejszyc czas trwania wtryskiwania i cisnienie, co jednak nie moze odbywac sie samoczynnie. Mozliwe jest jednak znaczne zmniejszenie tej wa^ dy w sposób samoczynny i to w dwojaki sposób. Jeden z tych sposobów polega na tym, ze obniza sie jednostkowe zuzycie pa¬ liwa az do teoretycznego minimum zgo¬ dnie z przebiegiem wedlug krzywej mocy ¦P albo wedlug przebiegu krzywej obciaze¬ nia U (wybór zalezy od przeznaczenia sil¬ nika), drugi zas sposób polega na zmniej¬ szeniu zuzycia paliwa w obu przypadkach, jednak w mniejszym stopniu.Pierwszy sposób moze opierac sie na stwierdzeniu, ze przy zmniejszeniu szyb¬ kosci obrotowej silnika róznica pomiedzy cisnieniami bezwzglednymi w przewodzie wlotowym z obu stron przepustnicy podle¬ ga podczas suwu ladowania, nastepujacym zmidnom. Przy zmianie obciazenia pod¬ czas pracy silnika zgodnie z przebiegiem wedlug krzywej obciazenia U powyzsza róznica cisnien wzrasta,, przy zmianie zas mocy silnika zgodnie z przebiegiem we¬ dlug krzywej mocy P, róznica ta maleje, zachowujac jednak zawsze ten sam kieru¬ nek, czyli ze bezwzgledne cisnienie mierzo¬ ne pomiedzy cylindrem silnika i zaworem jest zawsze mniejsze, niz cisnienie pomie¬ dzy zaworem i- atmosfera lub zaworem i sprezarka.Odpowiednie urzadzenie regulacyjne moze byc wykonane zgodnie z ukladem wedlug fig. 14. Puszka manometryczna 101 umieszczona jest w oslonie 102. Ta jed¬ nej strony puszka jest umocowana na dnie oslony, na swobodnym zas koncu posiada pret 103, przepuszczony przez dno oslony i polaczony lacznikiem 10h z dzwignia 105, która nastawia zmiany okresu styku prze¬ lacznika, wlaczajacego prad do elektroma¬ gnetycznego urzadzenia wtryskowego lub urzadzenia do zmiany cisnienia paliwa.Wnetrze puszki 101 jest polaczone stale z powietrznym przewodem wlotowym 106 za pomoca rurki 107 z zagietym koncem 108, do mierzenia statycznego cisnienia otwartym w przewodzie pomiedzy prze- pustnica 109 i silnikiem. Wnetrze oslony 102 jest stale polaczone z tym samym prze¬ wodem 106 poprzez rurke 110 i zagiety jej koniec 111 do mierzenia dynamicznego cisnienia, otwarty pomiedzy przepustnica i atmosfera, wzglednie pomiedzy zaworem i sprezarka. Dzwignia 105 jest umieszczo¬ na tak, ze wydluzeniu puszki odpowiada skrócenie okresu wtryskowego albo zmniejszenie cisnienia wtryskowego i od¬ wrotnie. Sruba 112 stanowi oparcie dla dzwigni 105 w kierunku skrócenia puszki.Urzadzenie to dziala w sposób naste¬ pujacy.Zaklada sie np. ze przepustnica 109 jest otwarta calkowicie a silnik biegnie z najwieksza liczba obrotów, wywiazujac pelna moc (punkt M krzywych P i U) przy najmniejszym zuzyciu paliwa, przy czym lacznik 10k jest wyregulowany na najkorzystniejsze polozenie dzwigni 105 ze wzgledu na wlasnosci sprezyste puszki 101 i na róznice cisnien, oddzialywajacych na puszke. Poza tym w tych warunkach sruba 112 jest nastawiona tak, ze styka sie jeszcze z dzwignia 105. Gdy teraz szybkosc obrotowa silnika maleje jednak — 10 —bez zmiany polozenia przepustnicy 109, to znaczy, gdy wzrasta obciazenie silnika (krzywa mocy P), to zmniejsza sie rózni¬ ca cisnien oddzialywajacych na puszke (linia D wykresu) i puszka rozszerza sie, zmniejszajac okres czasu trwania wtryski¬ wania lub cisnienie wtryskiwania, a tym samym i zuzycie paliwa. Gdy natomiast szybkosc obrotowa silnika maleje wsku¬ tek dlawienia doplywu powietrza za pomo¬ ca przepustnicy 109 (krzywa obciazenia U), to wzrasta wówczas równiez róznica cisnien oddzialywaj aca na puszke (linia C wykresu), puszka jednak nie moze kur¬ czyc sie wobec oparcia dzwigni 105 o zde¬ rzak 112, a wiec nie odbywa sie wcale poprawka doplywu paliwa, który pozo¬ staje taki sam jaki byl wyznaczony przez polaczenie miedzy drazkiem przepustnicy i drazkiem dyszy wtryskowej. Jezeli jest pozadane zmniejszenie zuzycia paliwa do minimum zgodnie z przebiegiem krzywej p wykresu, a nie zgodnie z przebiegiem krzywej mocy P wykresu, to zagiety ko¬ niec 111 rurki 110 poddanej dynamiczne¬ mu cisnieniu musi byc polaczony z we¬ wnetrzna przestrzenia puszki, a koniec 108 cewki 107 poddanej statycznemu cis¬ nieniu z zewnetrzna przestrzenia puszki, podczas gdy pozostale urzadzenie pozosta¬ je bez zmiany.Drugi z wymienionych wyzej sposobów polega na polaczeniu drazka, regulujace¬ go okres trwania lub cisnienie wtryskiwa¬ nia, z regulatorem odsrodkowym, nape¬ dzanym przez silnik, tak iz przy najwyz¬ szej liczbie obrotów silnika (punkt M krzywych U i P wykresu) drazek ten znaj¬ duje sie w polozeniu, odpowiadajacym najmniejszemu jednostkowemu zuzyciu paliwa, natomiast przy zmniejszeniu licz¬ by obrotów silnika okres czasu trwania i "cisnienie wtryskiwania maleja. Oczywi¬ scie, gdyby w ten sposób zubozenie mie¬ szanki odpowiadalo dokladnie krzywej ob¬ ciazenia U, to mieszanka taka bylaby zbyt uboga w porównaniu z mieszanka, jaka jest wymagana zgodnie z przebiegiem krzywej mocy P i odwrotnie, mieszanka odpowiadajaca krzywej mocy P jest zbyt bogata w porównaniu z mieszanka, odpo¬ wiadajaca krzywej obciazenia U. W kaz¬ dym razie jest praktycznie osiagalne zmniejszenie jednostkowego zuzycia pali¬ wa.Przelacznik, posiadajacy kontakt staly i ruchomy rozrzadzany za pomoca tarczy kciukowej, jest przedstawiony na, fig. 15 rie.Male dzwignie 121 (których jest tyle ile jest cylindrów silnika i które sa roz^ mieszczone dokola znajdujacej sie po srod¬ ku tarczy kciukowej o jednakowych od¬ stepach katowych) opieraja sie wewnetrz¬ nymi koncami na tarczy kciukowej 122, która, obraca sie z szybkoscia dwa razy mniejsza niz silnik, w przypadku czterosu- wowego silnika spalinowego, lub z ta sama szybkoscia co i silnik, w przypadku dwu¬ suwowego silnika spalinowego. Dzwignie 121 sa wykonane z materialu izolacyjnego i wahaja sie. na, czopach 123, przy czym sprezyny 12U dociskaja te dzwignie do kciukowej tarczy 122. Na przeciwleglym* koncu dzwignie 121 posiadaja kontakty 125, które za pomoca sprezyn 12U sa pola¬ czone elektrycznie z zaciskami 126, znaj¬ dujacymi sie na oslonie urzadzenia,. Na¬ stawne kontakty 128 sa umieszczone na¬ przeciw kontaktów 125 i stanowia opar¬ cie dla dzwigni 121, gdy tarcza kciukowa 122 obróci sie swym scieciem na wprost odnosnej dzwigni. Kontakty 128 sa umo¬ cowane na pierscieniu 129, który w do¬ wolny sposób moze -byc obracany o maly kat dokola lozyska ISO, np. za pomoca mi- mosrodowego czopa 181, uruchomianego za pomoca dzwigni 132. Gdy para kontak¬ tów 125, 128.,styka sie ze soba, to przeply¬ wa prad z baterii 133 przez mase M do urzadzenia, a nastepnie przez sprezynke 12U i zacisk 126 oraz urzadzenie wtrysko- - U -we 134 i wraca do baterii 133. Oczywiscie poszczególne dysze wtryskowe silnika sa polaczone z zaciskami wylacznika w kolej¬ nosci pracy cylindrów.Kat obrotu tarczy kciukowej wylaczni¬ ka, odpowiadajacy okresowi czasu trwania przeplywu pradu w kazdym urzadzeniu wtryskowym, zajezy od profilu kciuka, a tym samym od chwili przerwy miedzy kon¬ taktami 125 i 128. Wobec tego obracajac pierscien 129 z kontaktami 128 o maly kat mozna zmieniac chwile, w której nastepu¬ je przerwa miedzy kontaktajni i tym sa^ mym kat obrotu tej tarczy, w ciagu które¬ go trwa przeplyw pradu przez urzadzenie wtryskowe. Obracanie pierscienia 129 mo¬ ze odbywac sie, jak wspomniano, recznie za pomoca dzwigni 132 lub tez samoczyn¬ nie przez polaczenie tej dzwigni z puszka manometrytazna urzadzenia wedlug fig. 14.W odmianie wykonania wedlug fig. 17 — 20 zastosowana jest inna postac urzadzenia wtryskowego. W tym przypad¬ ku wtryskiwanie paliwa odbywa, sie pod¬ czas wlotu powietrza, jednak nie do prze¬ wodu wlotowego lecz bezposrednio do prze¬ strzeni spalania cylindra za zaworem.W przykladzie wykonania wedlug fig. 17 i 18 cylinder 142 posiada glowice Ul z kanalem przelotowym 143, którym doply¬ wa powietrze z zaworów IM w kierunku strzalek 145 do przestrzeni spalania cylin¬ dra 142. Dysza wtryskowa 146 jesit umie¬ szczona w sciance glowicy ponad zawora¬ mi 144, a wylot jej jest skierowany tak, iz otrzymuje sie ukosny wachlarzowy stru¬ mien paliwa 147, skierowany poprzez ka¬ nal 143 do cylindra. W ten sposób stru¬ mien paliwowy 147 i strumien powietrzny 145 przecinaja sie wzajemnie podczas suwu wlotowego i to przewaznie w zwezo¬ nej przestrzeni kanalu 143 przy czym te strumienie podczas swego przeplywu mie¬ szaja sie skutecznie ze soba. Wiry, jakie powstaja wewnatrz kanalu 143 podczas nastepnego suwu sprezenia, polepszaja mieszanie sie paliwa z powietrzem.W odmiennym przykladzie wykona,nia urzadzenia przedstawionym na fig. 19 i 20 dysza wtryskowa 148 jest umieszczona z jednej strony komory spalania 149 cylin¬ dra i posiada wylot, skierowa,ny tak, iz pod zaworem 151 powstaje wachlarzowy strumien paliwowy 150, który dzieli komo¬ re spalania 149 na dwie czesci. W ten sposób strumien paliwowy 150 i doplywa¬ jacy z zaworu strumien powietrzny 152 musza przecinac sie i przez to dokladnie zmieszac sie ze soba. Równiez i w tym przypadku mieszanie zostaje ukonczone w czasie nastepujacego potem suwu ^preze¬ nia.Na fig. 21 i 22 sa przedstawione dwie dalsze odmiany wykonania przelaczników, których zadaniem jest rozdzial pradu do elektromagnetycznie rozrzadzanych urza¬ dzen wtryskowych.Pierwszy z tych przelaczników jest uruchomiany za pomoca zmian cisnienia,, powstajacych w przewodzie wlotowym kaz¬ dego cylindra w odcinku pomiedzy cylin¬ drem i przepustnica a mianowicie w odnie¬ sieniu do cisnienia, panujacego w odcinku tego przewodu przed przepustnica, przy czym wylot tego przelacznika jest otwarty do atmosfery (w przypadku czterosuwo- wyeh silników spalinowych) lub jest po¬ laczony ze sprezarka w przypadku dwusu¬ wowych silników doladowywanych. Drugi rodzaj przelacznika jest uruchomiany przez narzady nastawcze zaworu wloto¬ wego.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 21 wlot powietrza do cylindra 161 odbywa sie przez zawór 162 znajdujacy sie w prze¬ wodzie wlotowym 163, 163', w którym umieszczona jest przepustnica 164 nasta¬ wiana za pomoca dzwigni 165. Odcinek 163' przewodu wlotowego posiada wieksza srednice niz odcinek 163 tego przewodu i moze byc otwarty do atmosfery lub pola- — 12 —czony ze sprezarka. Elektromagnetyczne urzadzenie wtryskowe 166, w rodzaju opi¬ sanych poprzednio urzadzen, otrzymuje pa¬ liwo pod cisnieniem przez rurke 167.Przelacznik sklada sie ze sprezystej przepony metalowej 168, za(mocowanej wzdluz brzegu pomiedzy dwiema polówka¬ mi 169 i 170 oslony, tak iz powstaja dwie oddzielne komory. Komora 171, jest pola¬ czona, poprzez rurke 172 zakonczona za¬ gietym koncem 173 przelotowym podda^ nym statycznemu cisnieniu, stale z odcin¬ kiem 168 przewodu, natomiaist komora 17U jest polaczona poprzez rurke i odwrot¬ nie zagiety koniec 176 poddanym dyna¬ micznemu cisnieniu stale z odcinkiem 163' tego przewodu. Przepona 168 jest odizo^ lowajia od oslony i wlaczona od obwodu elektrycznego. W srodku posiada przepona z jednej strony kontakt 177, na wprost którego znajduje sie odizolowany od po¬ lówki 169 oslony i umocowany na niej kontakt 178y na drugiej zas stronie prze¬ pony znajduje sie klocek izolacyjny 179, który dzieki wlasnej sprezystosci opiera sie na wystepie polówki 170 oslony. Sruba 180, uruchomiana za pomoca drazka 181, moze naprezac w mniejszym lub wiekszym stopniu sprezyne 182, opierajaca sie na przeponie, zmieniajac w ten sposób odpo¬ wiednio jej napiecie.Podczas suwu ladowania silnika bez¬ wzgledne cisnienie w odcinku 163 przewo¬ du ssawczego jest zawsze mniejsze niz w odcinku 163' tego przewodu i to tym mniejsze im szybciej obraca sie silnik oraz im wiecej przepustnica 16U dlawi przeswit przewodu. Róznica przekroju obu odcin¬ ków ma na celu zapewnienie tej róznicy cisnien nawet wtedy, gdy silnik biegnie powoli lub gdy przepustnica 16k jest cal¬ kowicie otwarta, podczas gdy umieszcze¬ nie obu konców 173 i 176 odpowiednio za¬ gietych rurek 172 i 175 ma na celu po¬ wiekszenie tej róznicy. Róznica obu tych cisnien oddzialywa na przepone 168, która zmieniajac swe polozenie wywoluje ze¬ tkniecie sie kontaktów 177 i 179, przez co obwód baterii, do której jest przylaczone urzadzenie wtryskowe 166 zostaje za¬ mkniete, tak iz nastepuje wtryskanie pali¬ wa. Przy koncu suwu ladowania ustala sie równowaga pomiedzy cisnieniami w odcin¬ kach 163 i 163' przewodu ssawczego, a przepona 168 wskutek wlasnej sprezysto¬ sci wraca w polozenie pierwotne, przery¬ wajac obwód pradu tak iz wtryskiwanie paliwa ustaje.Róznica cisnien pomiedzy obu odcinka¬ mi 163 i 163' przewodu ssawczego zmie¬ nia sie od zera do najwiekszej wartosci podczas suwu ladowania, natomiast bez¬ wzgledna wartosc tej róznicy zmienia sie w zaleznosci od biegu silnika i polozenia przepustnicy. Wobec tego niezbedna jest regulacja czasu trwa,nia kontaktu tak, ze¬ by w kazdym przypadku mozna bylo osia¬ gnac taki okres czasu trwania wtryskiwa¬ nia, aby wprowadzona ilosc paliwa byla proporcjonalna do wprowadzonej ilosci po¬ wietrza. Regulacje taka osiaga sie przez odpowiednie nastawienie sruby 180, która dociskajac w mniejszym lub wiekszym stopniu sprezyne 182 do przepony 168 czy¬ ni ja mniej lub wiecej wrazliwa na dzialav jaca z obu jej stron róznice cisnien i tym samym zwieksza lub skraca czas trwania styku, a wiec i okres wtryskiwania pali¬ wa.Gdy przy calkowicie otwartej przepust¬ nicy liczba obrotów silnika maleje wskutek zwiekszania jego obciazenia, to róznica cisnien, oddzialywujaca na przepone 168 staje sie mniejsza, przez co skraca sie sa¬ moczynnie okres czasu trwania wtryski¬ wania bez koniecznosci zmiany nastawie¬ nia sruby 180. Gdy liczba obrotów silnika maleje na skutek dlawienia doplywu po¬ wietrza, to wzrasta róznica cisnien, oddzia¬ lywujaca, na przepone i zwieksza sie okres czasu trwania wtryskiwania. Dla skróce¬ nia tego okresu potrzebny jest dodatkowy — 13 —nacisk sprezyny, która "moze byc nasta¬ wiana recznie przy pomocy dzwigni 181 lub tez samoczynnie, jezeli dzwignia jest polaczona z odpowiednim urzadzeniem.Na fig. 22 przedstawiono przyklad wy¬ konania odmiennego przelacznika, nasta¬ wianego za, pomoca narzadów nastawczych zaworu wlotowego.Poniewaz w tym celu moze byc uzyty ja¬ kikolwiek narzad o ruchu postepowo-zwro- tnym, rozrzadzajacy zawór wlotowy kazde¬ go cylindra, przeto w niniejszym przykla¬ dzie przyjeto, ze do tego celu jest uzyty po- pychacz 18U, który za posrednictwem osa¬ dzonej na nim prowadnicy zlobkowej 185 powoduje takie wahania dzwigni 186 woko¬ lo czqpa 187, ze gdy popychacz 18U pod¬ nosi isie, w celu otwarcia zaworu 188, dzwignia 186 naciska na posredni na,rzad sprezysty uskuteczniajacy zamykanie ob¬ wodu elektrycznego urzadzenia wtrysko¬ wego. Narzad ten, w wykonaniu przedsta¬ wionym na rysunku, sklada sie z dwóch wsunietych jedien w drugi narzadów 189 i 190, które dzieki sprezynie 191 posiadaja w swym wyjsciowym polozeniu okreslona najwieksza dlugosc ogólna. Druga spre¬ zyna 192, slabsza od sprezyny 191, utrzy¬ muje zespolowy narzad sprezysty 189, 190, 191 w stalym zetknieciu z dzwignia 186. Narzad 190 posiada na dolnym koncu kontakt 193, któremu odpowiada drugi kontakt 19U, osadzony na srubie 195, uru¬ chomianej za pomoca dzwigni 196. Ze- spolowy narzad sprezysty 189, 190, 191 i sruba 195 sa utrzymywane w swych polo¬ zeniach za pomoca wsporników 197, 198, i sa odizolowane od masy za pomoca pod¬ kladek izolacyjnych 199 oraz wlaczone do obwodu urzadzenia wtryskowego 202 i ba¬ terii 203 za pomoca zacisków 200 i 201.Urzadzenie to dziala w sposób naste¬ pujacy. .Gdy zaczyna sie otwieranie zaworu wlotowego 188 to dzwignia 186 uruchomia zespolowy narzad 189, 190, 191, przy czym sprezyna 192, slabsza od sprezyny 191, zo¬ staje scisnieta na tyle, iz narzad 190 oprze sie na srubie 195. W tej chwili zamyka sie obwód elektryczny i zaczyna sie wtryski¬ wanie paliwa. Podczas gdy otwieranie za¬ woru trwa w dalszym ciagu zespolowy narzad 189, 190,191 skraca sie, gdyz spre¬ zyna 191 zostaje scisnieta. Gdy teraz za^ czyna sie zamykanie zaworu, to zespolowy na,rzad wydluza sie dopóty, dopóki nie od¬ dala sie obydwa kontakty 193 i 19U od siebie, tak iz nastepuje przerwanie pradu i ustaje wtryskiwanie paliwa. Dzieki moz¬ nosci obrócenia sruby 195 o okreslony kat mozna zmienic wzajemne polozenie obu kontaktów 193 i 19k, gdy zawór jest za¬ mkniety, a tym samym mozna zmieniac okres czasu trwania przeplywu pradu w stosunku do czasu trwania otwarcia zawo¬ ru. Drazek 196 moze byc nadstawiany recz¬ nie lub tez samoczynnie, jaife zaznaczono juz przy opisywaniu przelacznika pierw¬ szego rodzaju. PL