Wynalazek niniejszy dotyczy podatnego suwaka np. klatki wyciagowej, przezna¬ czonego do tlumienia drgan klatki w szybie i zmniejszenia uderzenia, powstajacego przy wyjezdzie za wysoko klatki w zgru- bione kierownice.Wskutek nierównosci kierownic, skretu liny i jej poziomych drgan, powodowa¬ nych czesciowo wskutek nierównomiernych momentów obrotu maszyny wyciagowej, a czesciowo wskutek nieokraglych tarcz lub bebnów linowych, powistaja drgania klat¬ ki, które powoduja uszkodzenia obudowy szybu. Kierownice mu&za odbierac te drga¬ nia i wskutek tego zuzywaja sie szybko, wymagaja wiec czestej wymiany.W celu unikniecia gwaltownego ude¬ rzenia klatki przy wyjezdzie zbyt wysoko ponad miejsce zatrzymania, kierownice sa zgrabione nad i pod miejscem zatrzymy¬ wania klatki w celu zmniejszenia powstaja¬ cego niebezpiecznego uderzenia. To ude¬ rzenie niekiedy bywa bardzo znaczne i za¬ lezy od szybkosci wyjazdu klatki, podatno¬ sci uzytego drzewa na kierownice i dlugo¬ sci drogi hamowania. Przy wjezdzie klatki do tych zgrabionych kierownic boczne san¬ ki dzialaja jako szczeki hamulca i musza przy tym odbierac duzy nacisk. Wskutek podatnosci sanek wedlug wynalazku po¬ wieksza sie droga hamowania, powodujaca w ten sposób zmniejszenie powstajacego uderzenia.Podatne suwaki klatek wyciagowychsa znane, lecz sluza one do tlumienia drgan klatki w szybie lub dzialaja tylko wtedy, gdy klatka wjezdza w zgrubione kierow¬ nice. Na ogól stosowano w tych przypad¬ kach jako narzady podatne sprezyny sta¬ lowe, które jednak z powodu ich duzej wy¬ sokosci, ze wzgledu na ograniczone miej¬ sce w suwakach, nie znalazly wiekszego zar stosowania. W razie stosowania podatnych suwaków tylko przy wjezdzie klatki w zgrubione kierownice, sprezyny musialy byc bardzo mocne, wobec czegoprzy drga¬ niach klatki podczas jazdy w szybie tlu¬ mienie nie moglo nastapic. Ciezar spre¬ zyn, stawat^sie zbyt duzy i sprezyny te by¬ ly do tó#o? celu za drogie. W uzyciu sa równiez podatne suwaki z gumowymi pod¬ kladkami, tlumiacymi drgania. Takie pod¬ kladki nadaja sie jednak tylko do odbie¬ rania mniejszego nacisku, jaki powstaje podczas drgan klatki w szybie. Nie moga natomiast odbierac duzego nacisku, jaki powstaje przy wjezdzie klatki do zgrubio- nych kierownic. Ruchome sanki musza byc zabezpieczone od wypadniecia. Dotychczas podkladki, sluzace do zabezpieczenia tych sanek, byly umocowywane srubami. Sruby, stosowane w szybach wyciagowych, stano¬ wia stale niebezpieczenstwo, gwinty bo¬ wiem rdzewieja pod dzialaniem wody, znajdujacej sie prawie w kazdym szybie, i staja sie niezdatne do uzytku. Zardzewiale sruby przeszkadzaja takze przy wymianie zuzytych lub uszkodzonych czesci, powo¬ dujac czesto znaczna strate czasu. Niemo¬ zliwa rzecza jest równiez dostateczne za¬ bezpieczenie zderzaków gumowych od wplywów zewnetrznych, np. od dzialania oleju lub tluszczu, wskutek czego guma szybko ulega zniszczeniu.Te wady usuwa wynalazek niniejszy w nastepujacy sposób. W celu wzmocnienia i usztywnienia sanki zostaly zaopatrzone w zebra, listwy lub czopy, wodzone w bokach suwaka i sluzace jednoczesnie do rozlacz¬ nego zabezpieczenia sanek na bokach su¬ waka. Do zabezpieczenia sanek sluza wi¬ delki, sworznie lub kliny, dzieki czemu unika sie stosowania jakichkolwiek gwin¬ tów. W przykladzie wykonania wynalazku, uwidocznionym na rysunku, sanki z praiwej strony sa zaopatrzone np. w zebro, wodzo¬ ne w odpowiednim wycieciu w boku kie¬ rownicy. Koniec tego zebra posiada dwa rowki, w które zaklada sie widelki zabez¬ pieczajace. Z lewej strony sanki posiadaja listwy, wodzone w rowkach boków. Do za¬ bezpieczenia w miejscu widelek sluzy swo- rzen, przesuniety przez ich boki. Sworzen moze byc zastapiony np. dwoma klinami.Jako narzady podatne stosuje sie wkladki z gumy, wytrzymalej na dzialanie tluszczów i kwasów, dzieki czemu te wkladki maja duza trwalosc.Aby wkladka z gumy mogla odbierac równie dobrze maly nacisk, a w pewnych przypadkach takze wiekszy nacisk, wklad¬ ki posiadaja rózna wysokosc, dzieki czemu powstaje lamana linia na wykresie nacis¬ ków.W porównaniu ze znana budowa suwa¬ ków do przenoszenia duzego nacisku san¬ ki sa wykonane w ksztalcie skrzynek w ce¬ lu osiagniecia duzego momentu oporu. W celu dalszego powiekszenia wytrzymalosci równiez bok suwaka moze byc wykonany w ksztalcie skrzynki za pomoca zebra.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia podatny suwak w widoku z przodu, czesciowo w przekroju podluznym, fig. 2 — ten sam suwak w podluznym przekroju poziomym, przy c^ym w prawej polowie do zabezpieczenia i wodzenia sa¬ nek jest zastosowane zebro, w lewej zas polowie — dwie listwy, fig. 3 — suwak po¬ datny w widoku od lewej strony, oznaczo¬ nej strzalka A na fig. 1, fig. 4 — od pra¬ wej strony, oznaczonej strzalka Bna fig. 1, fig. 5 — na lewo narzad -podatny w prze¬ kroju podluznym, na prawo zas w widoku z góry, fig. 6—wykres, otrzymywany przy — 2 —zastosowaniu narzadu podatnego wedlug fig. 5, fig. 7 — odmiane wykonania sanek w widoku z góry, czesciowo w przekroju, a fig. 8 -— w przekroju poprzecznym /wzdluz linii a — a na fig. 7, przy czym na fig. 1, 2, 7 i 8 w celu uproszczenia uwidocznione sa tylko pojedyncze wkladki gumowe.W suwaku 1 z bokami 2 oraz pozosta¬ wionymi w nich szczelinami 3 zalozone sa wodzone sanki h. W przykladzie wykona¬ nia z prawej strony fig. 1 i 2 oraz fig. 4, jak równiez wedlug fig. 7 i 8, sanki k sa zaopatrzone w zebro 5 z dwoma rowkami 6 na koncu w celu zalozenia widelek 7, po¬ laczonych sworzniem 8. W celu ulatwienia zakladania widelek 7 zebra usztywniajace 9 sa zaopatrzone w otwory 10. W wykona¬ niu suwaka o mniejszych wymiarach tylne zebro 11 sanek k (fig. 1 i 2) moze byc po¬ miniete. Przy uzyciu zebra 11 bok 2 musi byc zaopatrzony w szczeline 12. Oczywi¬ scie mozna równiez pominac szczeline 12 i wykonac odpowiednie wyciecie w zebrze 11 sanek i.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 i 2 z lewej strony i wedlug fig. 3 sanki i sa zaopatrzone w dwa sworznie 13, przesunie¬ te w wycieciach 3a boków 2. Na swych koncach sworznie 13 sa zaopatrzone w otwory do zalozenia trzpienia 1U z prze¬ tyczka 15. zebra 9 sa w tym przykladzie wykonania zaopatrzone takze w wyciecia 16. Trzpien 1U moze byc zastapiony np. klinami 17 (fig. 1, linie przerywane).Na fig. 5 narzady podatne sa utworzone z dwóch róznych czesci, z których czesc 18 odbiera najpierw mniejsze uderzenia, a do¬ piero po przebyciu odleglosci / dziala dru¬ ga czesc 19, jak uwidoczniono na wykresie wedlug fig. 6. Narzad podatny moze byc równiez w inny sposób podzielony. Litera F oznacza caly suw tlumiacy.Fig. 7 i 8 przedstawiaja odmiane wyko¬ nania sanek. Boki 2 otrzymuja ksztalt skrzynkowy przez zastosowanie zewnetrz¬ nego kolnierza 20. Sanki U sa zalozone do wnetrza. Taki ustrój ma te zalete, ze obie czesci moga byc umieszczone jedna w drugiej bez koniecznosci wykonania wy¬ ciec.Oczywiscie wedlug wynalazku zamiast zebra 5 mozna zastosowac jeden lub kilka sworzni z odpowiednimi otworami.Jezeli wolna przestrzen jest dostatecz¬ nie duza, powierzchnie czolowe moga byc równiez zaopatrzone w podatne sanki.Wedlug wynalazku podatne suwaki mu¬ sza byc zastosowane takze na przystankach do tlumienia drgan klatki. Do osiagniecia takiego tlumienia wystarczy tylkow odpo¬ wiednich miejscach poszerzyc kierownice od 15 do 20 mm, wskutek czego podatne sanki dzialaja jako szczeki hamulcze.Przy zaopatrzeniu klatek w takie suwa¬ ki podatne mozna od poczatku przestrzen miedzy kierownica i bocznymi sankami wy¬ konac mniejsza niz dotychczas, dzieki cze¬ mu osiaga sie skuteczniejsze prowadzenie.Zatrzymanie sie klatki w szybie przy nie¬ uniknionych nierównosciach nie jest mozli¬ we, poniewaz w tych miejscach sanki sie poddaja. PL