Proponowano juz niejednokrotnie umie¬ szczac wieksza ilosc kól wiatrowych jedne obok drugich lub jedne nad drugimi i la¬ czyc ich w zespoly ze soba za pomoca od¬ powiednich pedni, jak np. korby, pasy, kola zebate itd. Takie zespoly zajmowa¬ ly duze powierzchnie i wykorzystywaly masy poruszajacego sie powietrza tak, jak silownie wodne. Wynalazek dotyczy wla¬ snie takich urzadzen zwanych silowniami wiatrowymi.Konstrukcja takich silowni musi spel¬ niac caly szereg wymagan. Poniewaz otrzymywanie dostatecznej mocy i ekono¬ miczna praca sa mozliwe tylko wtedy, gdy rzeczywiscie pokryte zostaja duze po¬ wierzchnie, wiec konstrukcja nie moze byc kosztowna, o ile ma sie w ogóle oplacac. Z drugiej strony wskutek zastosowania pola¬ czen mechanicznych poszczególnych umie¬ szczonych pionowo jedna nad druga grup kól wiatrowych oraz pomiedzy tymi grupa¬ mi w celu wyzyskania ich wspólnej mocy, np. za pomoca pedni lancuchowych lub korbowych, konieczne jest dostateczne u- sztywnienie lozysk poszczególnych kól wiatrowych wzgledem siebie. Wreszcie cal¬ kowita wytrzymalosc wszystkich czesci musi podolac znacznym naprezeniom, po¬ wstajacym zwlaszcza podczas burzy lub huraganu, gdyz tego rodzaju silownie wia¬ trowe musza byc ustawiane przewaznie wlasnie w miejscach, w których przecietnie panuje duzo silnych wiatrów.Tym warunkom/a mianowicie taniosci tmdowy i dostatecznej wytrzymalosci za¬ dosc czyni niniejszy wynalazek. Wieksza ilosc malych kól wiatrowych, ugrupowa¬ nych jedne obok drugich w kierunku pio¬ nowym i poziomym, zostaje zawieszona na linie lub lancuchu. Wedlug wynalazku na tej linie zawieszone sa w równych odste¬ pach dzwigary, wytloczone z cienkiej bla¬ chy, których dolne konce sa ze soba pola¬ czone wspólna, podobnie wykonana jak i one, pozioma poprzeczka. Moc poszcze¬ gólnych kól wiatrowych i grup kól odbie¬ rana jest u dolu wzdluz poziomej po¬ przeczki za pomoca przylaczonego do dol¬ nej poprzeczki przyrzadu odbiorczego, któ¬ rego ciezar jest zrównowazony przeciwwa¬ gami, sprezynami itd., w celu odciazenia slupów nosnych. Dzieki zastosowaniu za¬ wieszonych wedlug wynalazku sztywnych dzwigarów mozna dalej przed i za silownia kól wiatrowych umiescic przegrody* kie¬ rownicze, nastawne samoczynnie w kie¬ runku wiatru, uzywane przy tego rodzaju silowniach wiatrowych, tak jak zreszta i przy innych silnikach wiatrowych, nie mozna bowiem zmieniac kierunku kól wia¬ trowych zgodnie z kierunkiem wiatru.Dzieki temu, ze wedlug wynalazku umozli¬ wione jest umieszczanie tego rodzaju prze¬ gród kierowniczych takze i przy wiatrach ukosnych lub nawet równoleglych do kie¬ runku silowni, mozna jeszcze zapewnic otrzymanie zadowalajacej mocy. Wreszcie przez zastosowanie odpowiedniego ksztaltu skrzydel kól wiatrowych obojetny jest kie¬ runek wiatru z przodu czy z tylu.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok z przodu czesci silowni wiatrowej, umieszczonej miedzy dwoma slupami; fig. 2 — 10 przedstawia¬ ja szczególy kól i ich umocowania.Wedlug fig. 1 slupy 1, rozmieszczone w pewnych odstepach, sa na podobienstwo anten radiowych utrzymywane pionowo za pomoca nie przedstawionych linek. Od wierzcholka do wierzcholka slupów 1 na¬ piete sa liny druciane 2, na których wisza pionowe dzwigary 3, a, na nich osadzone sa kola wiatrowe. Cala powierzchnia wy¬ stawiona jest na dzialanie wiatru, a tylko nieznacznie moze podlegac wahaniom wskutek elastycznosci materialu.Do pionowych dzwigarów 3 przymoco¬ wany jest u dolu poziomy dzwigar k, któ¬ ry, jak to bedzie opisane ponizej, zawiera czesci pedni, zbierajace moc wszystkich grup kól wiatrowych i doprowadzajace ja do wspólnego miejsca odbioru 27, zwanego dalej przyrzadem odbiorczym.Na fig. 2 przedstawiony jest schema¬ tycznie widok z przodu polaczenia dolne¬ go konca pionowego dzwigara 3 z dzwiga¬ rem poziomym U, zas na fig. 3 — ten sam uklad w przekroju bocznym. Fig. 4 przed¬ stawia przekrój poziomy tego polaczenia.Dzwigary pionowe 8 i poziome U wytloczo¬ ne sa z cienkiej blachy; dzwigary, zawie¬ szone na linie drucianej 2, posiadaja odpo¬ wiednia wytrzymalosc i dostateczna sztyw¬ nosc, konieczna do podtrzymywania kól wiatrowych, przekladni do przenoszenia mocy i opisanych w dalszym ciagu prze¬ gród kierowniczych, doprowadzajacych wiatr na kola silowni. Kazdy poszczegól¬ ny pionowy dzwigar 3 moze sie skladac z dwóch czesci, wytloczonych z blachy. Moz¬ na tez umieszczac naprzeciwko siebie po dwa pionowe dzwigary 3, miedzy którymi na walkach 5 osadzone sa kola wiatrowe 6. Na jednym i drugim koncu walu 5 osa¬ dzona jest korba 7, przy czym korby te przestawione sa o 90° i polaczone sa z drazkami korbowymi 8. Zamiast korb moz¬ na zastosowac dowolne inne narzady do przenoszenia mocy, laczace kola wiatrowe i ich grupy, np. przedstawione liniami kreskowanymi i kropkowanymi pednie lancuchowe Galla 8a lub inne.Nalezy wspomniec, ze kazde kolo wia¬ trowe posiada srednice, wynoszaca tylko — 2 —okolo 1 .metra, i jest zlozone z czesci, wy¬ tloczonych z lekkiej blachy. Promien malej korby 7 wynosi w przyblizeniu 30 mm.Srednia moc, wytworzona przez jedno ko¬ lo, wynosi okolo 1/10 KM, tak ze przy ze¬ spole dziesieciu kól wiatrowych, umiesz¬ czonych jedno nad drugim, na kazdym wi¬ szacym dzwigarze 3 osiaga sie przecietnie w ciagu roku 1 KM. Inaczej mówiac na 1 mb silowni wiatrowej wytwarza sie w przyblizeniu 1 KM. Bardzo wazne jest, azeby mozna bylo uzyskac stale te sama moc bez wzgledu na kierunek wiatru.Oprócz tego konieczny jest latwy i tani wyrób duzej ilosci kól wiatrowych. Na fig. 8 — 10 przedstawiony jest w zwiekszonej podzialce przyklad wykonania kola wiatro¬ wego, zlozonego np* z osmiu skrzydel. Sa one osadzone miedzy dwiema srodkowymi tarczami 16, tworzacymi piaste, za pomo¬ ca spawania lub nitowania, na obwodzie zas sa utrzymywane we wlasciwym odste¬ pie pierscieniem 17. Na fig. 9 przedsta¬ wiony jest w zwiekszonej podzialce prze¬ krój przez skrzydlo wedlug linii A — Bna fig. 7. Przekrój ten posiada ksztalt splasz¬ czonej litery S. Jesli wiatr nadchodzi z przodu w kierunku strzalki 18 (fig. 9), to dziala czesc skrzydla, ograniczona cieciwa 19, poruszajaca sie wtedy w kierunku strzalki 20. Czesc .skrzydla, zawarta mie¬ dzy punktami C i D, nie wywiera wtedy zadnego dzialania. Jesli jednak wiatr nad¬ chodzi w kierunku strzalki 21, to dziala czesc skrzydla, ograniczona cieciwa 22, a czesc polozona miedzy punktami E i F nie wywiera zadnego dzialania. Kierunek obro¬ tu kola wiatrowego odpowiada wtedy kie¬ runkowi strzalki 23.Obie korby 7 moga byc zaklinowane na koncach walów 5 podobnie, jak pedaly roweru. Jak to przedstawiono w wiekszej podzialce na fig. 5, konstrukcja ta umoz¬ liwia osadzenie walu na lozyskach kulko¬ wych pomiedzy dwoma pionowymi dzwiga¬ rami 3, a mianowicie w miejscach 9, pod¬ czas gdy drugie lozyska kulkowe umoco¬ wane sa w miejscu 10 na sworzniach kor¬ bowych. Oba dragi korbowe 8 (fig. 3) przenosza ruch kól pionowo ku dolowi z prawej i z lewej strony i obracaja wal kor¬ bowy 11, który za pomoca poziomych dra¬ gów (fig. 2) porusza centralny przyrzad odbiorczy 27 (fig. 1). Oczywiscie poziomy dzwigar U i znajdujace sie w nim drazki korbowe 12 (fig. 2) musza byc wieksze i mocniejsze odpowiednio do wiekszej prze¬ noszonej mocy. Mechanizm, iprzenoszacy moc z jednego kola wiatrowego na drugie, zamkniety jest wewnatrz pionowego dzwi¬ gara 3 i przez to dobrze chroniony przed wplywami atmosferycznymi. To uksztalto¬ wanie dzwigarów w postaci oslon jest tak¬ ze szczególna cecha znamienna wynalazku, zwlaszcza ze w tym przypadku mozna bez trudnosci smarowac cala przekladnie bez wzgledu na to, czy sklada sie ona z kól zebatych i lancuchów, czy tez z korb itd.Poziomy dzwigar k polaczony jest prze¬ gubowo z pionowymi dzwigarami 3 w miejscu 13 (fig. 2), w celu zapobiezenia temu, by przy malych niedokladnosciach montazu pewne czesci dzwigara nie podle¬ galy zbytnim naprezeniom. Ten poziomy dzwigar nie koniecznie musi byc umiesz¬ czony wraz z przyrzadem odbiorczym 27 (fig. 1) przy dolnych czesciach pionowych dzwigarów 3. Moze on takze byc umiesz¬ czony wyzej, krzyzowac sie z dzwigarami pionowymi w srodku lub w innym miejscu.Gdy dzwigar ten znajduje sie w srodku, to uzyskuje sie te korzysc, ze przy dziesieciu, umieszczonych jedne nad drugimi, kolach wiatrowych do poziomego dzwigara z przyrzadem odbiorczym trzeba doprowa¬ dzac moc tylko pieciu kól, np. ku dolowi, a moc pieciu pozostalych — ku górze.Przyrzad odbiorczy 27 sluzy do prze¬ twarzania mocy, doprowadzonej don przez korbowody. Przyrzad ten moze byc np, pradnica do wytwarzania energii elek¬ trycznej, pompa wodna, sprezarka po- - ? —wietrzna lub gazowa lub tym podobnym.Przyrzad ten jest zbudowany np. tak, iz na swej osi glównej posiada dwie korby, przestawione o 90°.Na fig. 6 zaznaczona jest schematycz¬ nie tytulem przykladu sprezarka, która moze byc bezposrednio napedzana od tych korb. Jak widac z rysunku, dwa cylindry umieszczone sa z lewej strony zapory wia¬ trowej, a dwa — z prawej. W srodku znaj¬ duje sie uwidoczniony równiez i na fig.. 3 wal 11 z poziomym dzwigarem 4. Wal ten jest zatem glównym walem odbiorczym calego urzadzenia, przy czym jest on na koncach bezposrednio sprzezony z dwoma cylindrami sprezarki. W przypadku zasto¬ sowania pradnicy mozna oczywiscie umies¬ cic po kazdej stronie walu 11 oddzielna pradnice. Mozna, jednak umiescic pradnice tylko na jednej .stronie, ale wtedy po dru¬ giej stronie musi byc umieszczona przeciw¬ waga dla zrównowazenia przyrzadu od¬ biorczego.Jak poprzednio wspomniano, na linie 2 (fig. 1) wisza pionowe dzwigary 8 w równych odstepach. Dla zapobiezenia te¬ mu, by krzywa, która przyjmuje lina, ule¬ gla zagieciu wskutek ciezaru przyrzadu 27 i równoczesnie dla zapobiezenia przeciaze¬ niu slupów 1, ciezar tego przyrzadu 27 jest zrównowazony przeciwwagami H (fig. 6).Przeciwwagi moga byc zastapione odpo¬ wiednimi sprezynami lub tym podobnymi narzadami.Ze wzgledu na zmiennosc sily wiatru energia jest pobierana calkowicie lub cze¬ sciowo przez odpowiednie wlaczanie i wy¬ laczanie napedu maszyn roboczych.Przy wiekszych silowniach wiatrowych, ciagnacych sie np. kilometrami wzdluz wy¬ brzezy, nalezy .samoczynnie smarowac caly uklad za pomoca obiegowego smarowania pod cisnieniem. Do tego celu nadaje sie szczególnie uklad wedlug wynalazku, gdyz pompa smarowa, umieszczona w srodku przyrzadu 27, moze tloczyc smar ku górze, gdzie pozioma rura 15 (fig. 1) doprowadza go do wnetrza kazdego podwójnego dzwi¬ gara 8. Smar ten, wtryskiwany naokolo wnetrza "pionowych dzwigarów 3, smaruje korbe z jej lozyskami, splywa do poziome¬ go dzwigara, po czym po przeplynieciu przez filtry moze byc za pomoca przyrzadu 27 ponownie tloczony ku górze, zaczyna¬ jac w ten sposób nowy obieg okrezny.W dotychczasowych urzadzeniach do wyzyskania energii wiatru za pomoca wie¬ lu malych, umieszczonych obok siebie kói wiatrowych uzywany jest szkielet, który mozna obracac stosownie do kierunku wiatru. Pomijajac juz znaczny koszt takie¬ go urzadzenia, zwlaszcza gdy chodzi o ty¬ siace metrów kwadratowych, zajmowanych kolami wiatrowymi, dla silowni wiatro¬ wych wedlug wynalazku ono sie nie nada¬ je. Tylko wedlug wynalazku mozna budo¬ wac kilometrami silownie wiatrowe do uzyskania tysiecy koni parowych, np. wzdluz wybrzezy morskich, plaskich wy¬ zyn lub odpowiednio polozonych grzbietów górskich. Jesli mianowicie kierunek silow¬ ni wiatrowej jest prostopadly do kierunku normalnie panujacych wiatrów, to, jak wy¬ kazuja doswiadczenia, strata mocy przy kierunkach wiatru, nie dokladnie prostopa¬ dlych do plaszczyzny kól wiatrowych, nie jest zbyt duza. Przyczyna tego polega na tym, ze takze i ukosnie uderzajacy wiatr zostaje do pewnego stopnia uzyty, przy czym powstaje nadcisnienie przed kolami wiatrowymi i podcisnienie za tymi kolami.W ten sposób kola wiatrowe pracuja jesz¬ cze stosunkowo dobrze nawet przy ukosnie uderzajacych wiatrach. W kazdym razie ma to miejsce tylko przy stosowaniu wie- loskrzydlowych kól, posiadajacych maly skret. Duza ilosc skrzydel, np. 6 — 8 skrzydel, przy srednicy kola 1 m, ustawio¬ nych parami i posiadajacych maly skret, przeciwstawia nawet ukosnie uderzajace¬ mu wiatrowi duzy opór. Zatem szczególna cecha znamienna niniejszego wynalazku — 4 —¦fest to, ze nieruchoma silownia wiatrowa, -prostopadla do przewaznie zdarzajacych sie kierunków wiatru, posiada takie wielo- skrzydlowe kola.By móc jednak jeszcze lepiej wyzyskac wiatr, uderzajacy pod katem ostrym przed i za kolami wiatrowymi 24, mozna umies¬ cic na pionowych dzwigarach 3 przegrody kierownicze 25 (fig. 10), które mozna na¬ stawiac w zaleznosci od kierunku wiatru.Wedlug fig. 10 przegrody te sa nastawione w kierunku wiatru, zaznaczonym na ry¬ sunku strzalkami. Dzialanie to jest widocz¬ ne z rysunku: wiatr zostaje wpuszczony przez wycinek A — B, wskutek czego od¬ chyla sie w kierunku strzalki 26.Gdy wiatr uderza prostopadle do po¬ wierzchni kól wiatrowych, to przegrody kierownicze 25 równiez zostaja ustawione prostopadle do polozen, zaznaczonych na rysunku liniami przerywanymi, tak ze nie zakrywaja tych kól. Gdy wiatr dmie wprost w kierunku .powierzchni kól wia¬ trowych, czyli w kierunku strzalek kresko¬ wanych i kropkowanych, to przegrody kie¬ rownicze musza byc ustawione w poloze¬ niach, zaznaczonych liniami kreskowanymi i kropkowanymi. Widoczne jest wtedy, ze gdy wiatr, jak to zaznaczono na rysunku, dmie od strony prawej, to w wycinku C — D powstaje nadcisnienie, a w wycinkach E — F (przeplywajacy obok nich wiatr wytwarza podcisnienie. Zatem nawet i w tym przypadku wiatr moze wytworzyc moc, chociaz oczywiscie mniejsza. Wsze¬ dzie mozna ustalic przewazajace kierunki wiatrów, i wiadomo, ze pewne wiatry wy¬ stepuja tylko przez bardzo niewiele go¬ dzin rocznie. Kierunek tych rzadkich wia¬ trów jest miarodajnym dla ustawienia si¬ lowni wiatrowej.Oczywistym jest, ze przegrody kierow¬ nicze 25 moga byc dogodnie umieszczane na pionowych dzwigarach 3 (fig. 1). Za pomoca silnika pomocniczego mozna latwo osiagnac .samoczynne nastawianie sie prze¬ gród kierowniczych w zaleznosci od kie¬ runku wiatru. PL