Wynalazek dotyczy wielostopniowej sprezarki osiowej o jednej lub kilku oslo¬ nach i jednej przynajmniej, zewnetrznie umieszczonej chlodnicy posredniej.Przy sprezarkach gazowych i powietrz¬ nych dazy sie, jak wiadomo, do uzyskania sprezenia o ile moznosci izotermicznego, poniewaz w takim razie praca sprezania jest w danych warunkach cisnienia naj¬ mniejsza. Cel ten usilowano osiagnac mie¬ dzy innymi w ten sposób, ze po poszcze¬ gólnych stopniach lub grupach stopni wsta¬ wiano chlodnice posrednie. Im wiecej po¬ srednich chlodnic zastosuje sie, tym bar¬ dziej mozna sie zblizyc do wytknietego ce¬ lu sprezania izotermicznego. Zwiekszanie ilosci chlodnic posrednich jest ograniczone miejscem, potrzebnym na pomieszczenie ich, oraz stratami przeplywu, jakie po¬ wstaja wskutek konieczmosci zmiany kie¬ runku pradu przeplywajacego czynnika z osiowego na promieniowy. Stosowane w tym celu oslony krzywiznowe daja ze wzgledu na duze szybkosci przeplywu w sprezarkach osiowych straty, które sa nie¬ wspólmierne z korzysciami, które sie uzy¬ skuje przez zblizenie przebiegu do przebie¬ gu izotermicznego.Celem usuniecia wyzej wspomnianych braków, zmiane kierunku osiowego pradu sprezonego czynnika przeprowadza sie w sprezarce osiowej wspomnianego na wste¬ pie rodzaju za pomoca wirówki kierowni¬ czej. Wskutek dzialania wirówki kierów-niczej na czynnik roboczy otrzymuje ten ostatni ruch obrotowy w plaszczyznie, któ¬ ra zaleznie od wielkosci skladowej promie¬ niowej pradu przy wylocie z tej wirówki kierowniczej skierowana jest wiecej lub mniej prostopadle do osi maszyny. Ten ruch obrotowy mozna w przewodzie doply¬ wowym do chlodnicy posredniej, dolaczo¬ nym do wirówki kierowniczej, a wykona¬ nym najlepiej w postaci spiralnej oslony o dzialaniu dyfuzora, przetworzyc czesciowo na cisnienie.Poniewaz wirówka kierownicza zasila¬ na jest czynnikiem, który nabyl juz w po¬ przedzajacych stopniach duza szybkosc, przeto moze pracowac z wielka sprawno¬ scia, gdyz uzyskuje sie przejscie do chlod¬ nicy pomocniczej prawie bez strat. Kon¬ strukcja wedlug wynalazku daje zatem o- bok znacznej oszczednosci miejsca i pro¬ stoty budowy jeszcze duze zmniejszenie strat w sprezarkach osiowych o chlodze¬ niu posrednim.Znane juz sa wprawdzie wielostopnio¬ we turbosprezarki, zlozone z kól osiowych i promieniowych, osadzonych w jednej tyl¬ ko oslonie, przy czym znane sa nawet ta¬ kie konstrukcje, w których kolo promie¬ niowe wstawione jest miedzy grupy stop¬ ni osiowych. W odnosnych maszynach nie bylo jednak .stosowane chlodzenie posred¬ nie takie, w którym czynnik roboczy nie musial w ciagu calego sprezania opuszczac oslony maszyny. Odnosne kola promienio¬ we lub grupy takich kól, wstawione w sro¬ dek lub na koncu obok stopni osiowych, mialy jedynie na celu umozliwienie zasto¬ sowania, w obszarze nizszych cisnien kól osiowych, które sie bardziej nadaja do ta¬ kich stosunków, czesciowo zas w obszarze wyzszych cisnien, tj. przy wiekszej gesto¬ sci, zwyczajnych kól promieniowych. Wo¬ bec tego mozna cala sprezarke zbudowac w mniejszych rozmiarach, poniewaz stop¬ nie osiowe nie wymagaja przestrzeni na pomieszczenie duzych rozdzielaczy pro¬ mieniowych. Wynalazek niniejszy zmierza jedynie w polaczeniu z chlodnicami po* srednimi do tego celu, by przy pomocy wstawionych w srodek wirówek kierownic czych mozna bylo w minimalnej przestrze¬ ni otrzymywac wolne od strat zmiany kie¬ runku i skierowywanie, w trakcie prze¬ plywu, sprezonego czynnika do chlodnt cy przy równoczesnym zuzyciu jego ener¬ gii kinetycznej u wylotu.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku, a mianowicie fig. 1 podaje czesciowy prze¬ krój podluzny i czesciowo widok wielo¬ stopniowej sprezarki osiowej o jednej o- slonie, a dwóch chlodnicach posrednich, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II — 77 na fig. 1, zas fig. 3 — widok sprezarki od le¬ wej strony na fig. 1.Cyfry 1,2 i 3 oznaczaja trzy grupy sze¬ regowo umieszczonych stopni osiowych sprezarki jednooslonowej, U — krociec ssawczy, 5 — króciec tloczacy, zas 6 — oslone tej sprezarki. Cyfry 7 i 8 oznaczaja dwie chlodnice posrednie, umieszczone po¬ za obrebem oslony 6, w srodku miedzy stopniami 1 i 2 wzglednie 2 i 3. Przewód doplywowy do chlodnicy posredniej 7 jest oznaczony cyfra 9, a przewód do odpro¬ wadzania czynnika roboczego z tejze chlo¬ dnicy do grupy stopni 2 liczba 10, podczas gdy przewód doplywowy do chlodnicy po¬ sredniej 8 oznaczony jest liczba 11, a prze¬ wód, odprowadzajacy czynnik roboczy z powrotem z tej chlodnicy do grupy stopni 3, — liczba 12. Odchylenie osiowego pra¬ du przeplywowego do przewodu 9, prowa¬ dzacego do chlodnicy posredniej 7 i do przewodu 11, prowadzacego do chlodnicy posredniej 8, odbywa sie przy pomocy wi¬ rówki kierowniczej 13 wzglednie 1A. Kola wirówek 13, 1U umozliwiaja skierowanie czynnika roboczego, na stosunkowo naj¬ mniejszej przestrzeni oraz przy minimal* nych stratach, do przewodów 9, 11 przy równoczesnym oddaniu czesci pracy. W — 2 —wirówkach tych 18, H czynnik roboczy otrzymuje ruch obrotowy w plaszczyznach prostopadlych do osi maszyny. Ze wzgle¬ du na moznosc przetworzenia tych ruchów w przewodach 9, 11, prowadzacych do oraz z posrednich chlodnic 7 wzglednie 8, w ci¬ snienie, dobrze jest przewodom tym na¬ dac, przynajmniej w czesci, postac spiral¬ nych dyfuzorów.Wynalazek daje sie równiez wtedy za¬ stosowac, gdy poszczególne stopnie osio¬ we osadzone sa w osobnych oslonach i gdy w polaczeniu z kazdych oslon zostaje u- mieszczona zewnatrz przynajmniej jedna, chlodnica posrednia.Zamiast pomocniczych wirówek kie¬ rowniczych, wykonanych w postaci kól wylacznie promieniowych, a wiec takich, ze prad przy wylocie przebiega w plasz¬ czyznie, prostopadlej do Osi maszyny, mozna równiez zastosowac pomocnicze wirówki kierownicze, które skierowuja prad w plaszczyzny, nachylone mniej niz o 90°, ale mimo to nadaja mu skladowa promieniowa o dzialaniu odrzucajacym, jakie jest z nia zwiazane. PL