Wynalazek dotyczy wzmacniacza z wzmocnieniem regulowanym za pomoca zmiany napiecia poczatkowego jednej lub kilku elektrod, zwlaszcza zas takiego wzmacniacza, w którym zastosowane sa lampy o szesciu lub wiecej elektrodach, przy czym miedzy katoda i anoda dwie siatki sa utrzymywane na potencjale ujemnym lub na potencjale katody, wsku¬ tek czego, praktycznie biorac, sa one roz¬ rzadzane bez mocy i moga byc zastoso¬ wane jako siatki regulacyjna i rozrzad- cza. Zarówno miedzy siatka rozrzadcza i regulacyjna jak i miedzy siatka regu¬ lacyjna a anoda stosuje sie po jednej siatce, utrzymywanej na potencjale do¬ datnim. Obie siatki, utrzymywane na po¬ tencjale dodatnim, dzialaja jako siat¬ ki oslonne, ekranujac elektrostatycznie elektrody, lezace po obu stronach tych siatek.Jezeli przy tak polaczonej lampie, któ¬ rej zasadniczy uklad polaczen przedsta¬ wiono na fig. 1, zdjac jej charakterysty¬ ki czyli krzywe zaleznosci pradu anodo¬ wego od napiecia siatki rozrzadczej przy róznych napieciach siatki regulacyjnej, to okaze sie, ze poszczególne charakterysty¬ ki tworza ksztalt wachlarza, co uwidocz¬ nia fig. la. Na fig. la odcieta stanowi na¬ piecie egi siatki rozrzadczej, lezacej blizej katody, jako rzedna — prad anodowy ia, odczytywany na wskazniku pradu mA (fig. 1). Napiecie egs siatki regulacyjnej, w danym przypadku trzeciej siatki, liczac od katody, decyduje o nachyleniu charak-terystyki. Jezeli napiecie egz staje sie bar¬ dziej ujemnym, wówczas zmniejsza sie na¬ chylenie charakterystyki pradu anodowe- di go _ * . Ta wlasciwosc moze byc wyzy- aegl skana do zmieniania wzmocnienia ukladu przez zmiane na,piecia siatki regulacyjnej lub tez siatki regulacyjnej i siatki rozrzad- czej. W przypadku samoczynnej regulacji wzmocnienia, w celu wyrównania zjawis¬ ka zanikania, wytwarza sie z wyprostowa¬ nych drgan odbieranych — napiecie regu¬ lacyjne, które doprowadza sie do narzadu regulacyjnego. Moze to odbywac sie np. w ten sposób, ze zasadniczy uklad polaczen wedlug fig. 1 zostaje uzupelniony tak, iz do pierwszej siatki o ujemnym napieciu poczatkowym doprowadzane sa drgania, podlegajace wzmacnianiu, trzeciej siatce równiez o ujenmym napieciu poczatko¬ wym — nadaje sie napiecie regulacyjne, druga zas i czwarta siatke utrzymuje sie, jak juz wspomniano, na stalym potencjale dodatnim. Amplituda drgan, pobieranych z obwodu anodowego, jest wówczas regu¬ lowana napieciem trzeciej siatki.Wynalazek polega na tym, ze napiecie co najmniej jednej siatki oslonnej nie jest — jak dotychczas — stale, lecz jest zalez¬ ne od napiecia siatki regulacyjnej. Wyko¬ rzystano przy tym te okolicznosc, ze w lampie szescioelektrodowej mozna nie tyl¬ ko osiagnac obrócenie charakterystyki do¬ okola jej punktu poczatkowego za pomoca zmiany napiecia siatki regulacyjnej, ale tez i przesuniecie charakterystyki w pra¬ wo lub lewo w sposób podobny jak za po¬ moca zmiany napiecia anodowego, dzieki czemu mozna w ten sposób dostosowac za¬ kres regulacyjny do wielkosci amplitudy wejsciowej, albo tez podwyzszyc czulosc regulacji. Pod nazwa „zakres regulacyj¬ ny" nalezy rozumiec te czesc charakterys¬ tyki, na której wzmacnianie odbywa sie jeszcze bez znieksztalcen.Wobec dodatniego napiecia poczatko¬ wego siatki oslonnej nie jest wskazane na¬ dawanie jej dodatkowego napiecia regula¬ cyjnego, jak to jest uskuteczniane z siatka rozrzadcza i regulacyjna. Poniewaz jednak prad siatki oslonnej zmienia sie w zalez¬ nosci od napiecia regulacyjnego, doprowa-% dzanego do siatki regulacyjnej, przeto we¬ dlug wynalazku w obwodzie pradu jednej z siatek oslonnych umieszczony jest opor¬ nik, dzieki czemu wskutek zmiany pradu siatki oslonnej, która jest wywolywana za pomoca napiecia regulacyjnego, doprowa¬ dzanego do siatki rozrzadczej wzglednie siatki regulacyjnej, powstaje takze zmia¬ na napiecia siatki oslonnej, polaczonej z bateria przez opornik.Na fig. 2 przedstawiono tytulem przy¬ kladu uklad polaczen, w którym nie tylko napiecie poczatkowe trzeciej siatki, lecz takze i napiecie poczatkowe pierwszej sia¬ tki jest regulowane. Jezeli napiecie po¬ czatkowe* jest bardziej ujemne, co ma miejsce przy samoczynnej regulacji wzmo¬ cnienia przy zwiekszaniu sie wzmacnianej amplitudy wejsciowej, wówczas zmniej¬ sza sie równiez prad siatki oslonnej.Wskutek zmniejszonego spadku napiecia na oporniku R, w przewodzie doprowadza¬ jacym siatki oslonnej, zwieksza sie napie¬ cie siatki oslonnej i wówczas nastepuje przesuniecie calej rodziny charakterystyk, uwidocznionych na fig. la, w kierunku bardziej ujemnego zakresu napiecia egl, czyli na rysunku w lewa strone, dzieki cze¬ mu uzyskuje sie zwiekszenie zakresu regu¬ lacyjnego dla zwiekszonej amplitudy wej¬ sciowej. W tym przypadku wybór charak¬ terystyki o odpowiednim nachyleniu, z ro¬ dziny charakterystyk wedlug fig. la, od¬ bywa sie za pomoca napiecia egS trzeciej isiatki, a nastawianie punktu pracy na odpo¬ wiedniej charakterystyce — za pomoca na¬ piecia egl pierwszej siatki. Siatka pierw¬ sza jest uzyta jako wejsciowa siatka roz¬ rzadcza lampy. Nastawianie zakresu regu¬ lacji, dostosowanego do amplitudy wejs- — 2 —ciowej, jest dokonywane za pomoca napie¬ cia siatki oslonnej, zmieniajacego sie w zaleznosci od napiecia regulacyjnego.Fig. 3 przedstawia wzmacniacz wedlug wynalazku z samoczynna regulacja wzmo¬ cnienia ; jest to dwustopniowy wzmacniacz wielkiej czestotliwosci z dwiema kaskado¬ wo polaczonymi lampami szescioelektro- dowymi HV1 i HV2, do pierwszej siatki których doprowadzane jest napiecie wzmacniane.Napiecie wyjsciowe drugiej lampy jest prostowane w diodowym prostowniku Gl, obciazonym opornikiem R19 skladowa zas stala napiecia wyprostowanego, sluzaca ja¬ ko napiecie regulacyjne, jest doprowadza¬ na poprzez filtr R2,C do siatek Gs obu lamp wzmacniajacych. Napiecie dodatnie siatek oslonnych G2 i G4 sa uzaleznione od napiecia regulacyjnego wskutek wlaczenia oporników Rs i R4 w przewody, prowa¬ dzace do dodatniego bieguna + A zródla pradu anodowego. Przy zmniejszeniu na¬ piecia poczatkowego trzeciej siatki G3, zmienia sie stosunek rozdzialu pradu na anodzie i siatee oslonnej G2 w ten sposób, ze prad, plynacy do siatki G2, zwieksza sie.To zwiekszenie pradu powoduje zwieksze¬ nie spadku napiecia na opornikach Rs i R4 oraz zmniejszenie napiecia siatki oslonnej G2. Zmniejszenie napiecia siatki oslonnej powoduje zmniejszenie pradu plynacego do anody, a tym samym dodat¬ kowe zmniejszenie nachylenia charaktery¬ styki pradu anodowego czyli spotegowa¬ nie dzialania napiecia regulacyjnego. PL