Wynalazek dotyczy zasilania odbiorni¬ ka telewizyjnego, bedacego zespolem od¬ biornika radiowego, telewizyjnej wiazko¬ wej lampy katodowej i odpowiednich u- rzadzen relaksacyjnych. Takie odbiorniki telewizyjne dotychczas zasilane byly z dwóch transformatorów, z których jeden dostarczal wszystkich pradów grzejnych dla katod, podczas gdy drugi — napiec a- nodowych poprzez prostownik anodowy.Wada takiego podzialu zasilania bylo to, ze odbiornik, urzadzenia relaksacyjne oraz lampa telewizyjna oddzialywaly na siebie.W szczególnosci nie mozna bylo podwyz¬ szyc napiecia anodowego lampy telewizyj¬ nej nie zmieniajac innych napiec oraz u- trzymywac niezmiennym format obrazu przy wzroscie jasnosci bez równoczesnego podwyzszania napiecia anodowego odbior¬ nika radiowego. Nastepna wada znanych odbiorników telewizyjnych bylo wystepu¬ jace w praktyce bardzo czesto przebicie kondensatorów gladzikowych. Jezeli przy tym anoda lampy telewizyjnej oraz plytka odchylajaca sa uziemione, tak iz katoda posiada wzgledem ziemi ujemny potencjal o wysokosci tysiaca kilkuset woltów, to przebicie takie jest w praktyce zwiazane prawie zawsze ze zniszczeniem lampy; tele¬ wizyjnej, poniewaz przy przebiciu napiecie pomiedzy katoda a siatka rozrzadcza pod¬ skakuje raptem do wartosci potencjalu a-nody, cd pociaga za aóba natWernie silna emisje- « Rysunek przedstawia uklad polaczen urzadzenia nie posiadajacego wszystkich tych wad. Uklad podobny jest do znanego ukladu Greinachera i dzialanie jego polega na podwajaniu napiecia, jest on jednak specjalnie przystosowany do celów telewi¬ zyjnych. Transformatorwysokiego napiecia sklada sie mianowicie z dwóch oddzielnych czesci 1, 2 oraz 3 z oddzielnymi rdzeniami zelaznymi, przy czym uzwojenie / i 2 do¬ starcza wylacznie napiecia anodowego u- rzadzeniom relaksacyjnym i lampie tele¬ wizyjnej, podczas gdy uzwojenie 3 dostar¬ cza pradu anodowego odbiornikowi radio¬ wemu. W ten sposób stalo sie mozliwe zmienianie osobno wzbudzenia uzwojenia pierwotnego 4, nalezacego do uzwojenia wtórnego 1, 2, np. za pomoca opornika do¬ datkowego 5, bez wywierania wplywu na napiecie anodowe odbiornika. Przy takiej regulacji wzbudzenia uzwojenia 4 napiecie anodowe i napiecie relaksacyjne zmieniaja sie w tym samym stopniu, tak iz format ob¬ razu nie zmienia sie, podczas gdy jasnosc jego wzrasta wraz z napieciem anodowym.Uzwojenia 1, 2, 4, dostarczajace napiec anodowych, pracuja wedlug wynalazku w ukladzie wspóltaktowym, podczas gdy u- zwojeciie i pracuje w okladzie przeciwsob- nym, Jest to mozliwe, poniewaz pobór pra¬ du anodowego przez urzadzenia relaksa¬ cyjne oraz lampe telewizyjna jest stosun¬ kowo maly. Na przyklad przy zastosowaniu lampy telewizyjnej nowoczesnej konstruk¬ cji i urzadzen relaksacyjnych w ukladzie przeciwsobnym, przy 2000 woltów napie¬ cia na elektrodach lampy wystarcza dla urzadzenia relaksacyjnego napiecie anodo¬ we 700 woltów* Napiecie to uzyskuje sie juz na zacisku ó, jezeli uzwojenie 2 daje napiecie skuteczne 500 woltów, Kondensa¬ tory 7 i 8 buduje sie przeto na napiecie probiercza wynoszace 1 500 woltów. Na zacisku 9 wytworzy sie wówczas zupelnie automatycznie napiecie dwa razy wyzsze, niz na zacisku 6. Poniewaz to jeszcze nie wystarcza, przeto wskazanym jest dodanie jeszcze uzwojenia dodatkowego 1, dajace¬ go 300 woltów napiecia skutecznego. Na zacisku 9 wytwarza sie przeto napecie, wynoszace: 700 V + J/Z (500 + 300) V = 1 800 V Kondensatory 10 i 11 musza przeto wytrzymywac tylko róznice napiec pomie¬ dzy 9 i 6 i nie ulegaja przeto przebiciu.Wazna jest tez moznosc niezaleznego regulowania jasnosci obrazu i jego forma¬ tu, która umozliwia uklad polaczen wedlug wynalazku. Mianowicie uklad ten, zblizony do ukladu Greinachera, posiada pomiedzy kondensatorami 7 i 8 zmienna zawade 32, za pomoca której napiecie stale dla anod urzadzenia relaksacyjnego moze byc na¬ stawiane dowolnie bez zmiany stalego na¬ piecia anodowego lampy wiazkowej. W ten sposób obrazowi moze byc nadany po¬ zadany format, niezaleznie od jasnosci o- brazu.Wedlug wynalazku lampa 12 posiada uziemiona katode 13, jej zas anoda 14 po¬ siada wysoki potencjal dodatni wzgledem ziemi. Plytki odchylajace 15 i 16 najlepiej polaczyc z anoda wewnatrz lampy za po¬ moca stalych oporników 17 i 1$. Podobnie tez i kondensatory 19 i 20, potrzebne do doprowadzenia drgan relaksacyjnych z urzadzenia relaksacyjnego 21, korzystnie jest umiescic w wysokiej prózni lampy te¬ lewizyjnej 12, azeby uniemozliwic przebi¬ cie tych kondensatorów/ pracujacych pod napieciem roboczym prawie 2000 woltów- Obwody uplywowe 19/17 i 18/20 nalezy przy tym dostosowac do czestotliwosci relaksacyjnych. Kondensatory 19 i 20 sa tym mniejsze i poreczniejsze, im wiekszy opór mozna nadac opornikom uplywowym 17 i 18; te ostatnie wynosic moga, szczegól¬ nie przy ujemnym napieciu poczatkowym - 2 —pomiedzy plytkami i anoda i umieszczeniu ich w prózni, jeden megom. W tym przy¬ padku przenoszenie relaksacyj o czestotli¬ wosci 25 na sekunde udaje sie dobrze juz przy 50000 cm.Przy ukladzie polaczen wedlug wyna¬ lazku nie tylko wahania napiecia anody telewizyjnej znosza sie z równiez wielkimi i tak samo skierowanymi napieciami ano¬ dowymi urzadzenia relaksacyjnego, ale poza tym skladowe zmienne przedostajace sie poprzez gladziki w obwodach 6 i 9 kompensuja sie dzieki temu, ze zmaleniu napiecia anodowego lampy 12 towarzyszy wspólfazowe zmalenie napiecia anodowego urzadzenia 21, tak iz obraz posiada zawsze prostoliniowe brzegi. Gladzik 22/11 mozna dzieki tef naturalnej kompensacji tak za¬ projektowac, zeby strata napiecia od kon¬ densatora 11 do kondensatora 10 wynosila mniej, niz 2%. Takze i w tej okolicznosci uwydatnia sie wyzszosc wedlug wynalazku nad ukladem o uziemionej anodzie lampy 12, w którym stosunek skladowej zmiennej do skladowej stalej w obwodzie katody 13 musi byc mniejszy, niz 10-3. Przy stoso¬ waniu ukladu polaczen wedlug wynalazku Jconieczne jest jednak zaopatrzenie ze¬ wnetrznej scianki banki lampy wiazkowej w uziemiona okladzine metalowa 23, w ce¬ lu oslony przed influencyjnymi wplywami otoczenia.Na rysunku przedstawione jest tez po¬ laczenie obwodu siatki lampy 12 z koncowa lampa odbiornika, to jest z prostowni¬ kiem 24. Wedlug wynalazku i tutaj tez sto¬ suje sie uklad polaczen mostkowy w celu uspokojenia obwodu siatki i w celu umozli¬ wienia nastawiania prawidlowej sredniej jasnosci obrazu. Mostek sklada sie z jednej strony z lampy koncowej 24 z jej oporni¬ kiem anodowym 25, z drugiej zas strony z dzielnika napiecia 26* Ten ostatni moze byc obslugiwany z zewnatrz, lub tez moze byc sprzezony mechanicznie z wylaczni¬ kiem odbiornika. Jezeli wówczas na po¬ jemnosci uspakajajacej 27 wystepuje: na!- wet jeszcze jakies falowanie, to na obrazie nie ma smug, poniewaz napiecie dodatko¬ we siatki lampy telewizyjnej bierze sie z przekatni mostku wzgledem pojemnosci 27, wobec czego skladowa zmienna z pro¬ stownika znika w obwodzie rozrzadzajac cym jasnoscia.Wobec dosc znacznego poboru pradu przez odbiornik radiowy, zazwyczaj wielo¬ stopniowy, pobór ten bowiem wynosi oko¬ lo 80 — 100 mA, w celu zaoszczedzenia na srodkach uspokajajacych prostowanie w czesci prostowniczej 3 jest dwupolówkowe.Prad grzejny dla lampy telewizyjnej 13 czerpie sie z 4-woltowego uzwojenia 28, nawinietego najlepiej na wspólny transfor¬ mator grzejny, 29, którego zadaniem jest ogrzewanie wszystkich lamp pracujacych w odbiorniku. Za pomoca kondensatora 30 zapobiega sie przedostawaniu sie sklado¬ wej zmiennej do uzwojen grzejnych lam¬ py telewizyjnej. Do tego samego celu slu¬ zy jeszcze uziemione uzwojenie ochronne 31 oraz uziemienie rdzenia zelaznego 29. PL