Odzyskiwanie, czyli oddzielanie gazów lub par za pomoca stalych substancji chlonnych uskutecznia sie wedlug sposo¬ bów znanych w szeregu pochlaniaczy (ad- sorberów). Przy obróbce mieszanin gazo¬ wych o malej zawartosci skladników po¬ chlanianych proponowano juz prowadze¬ nie tych gazów lub par przez dwie lub wieksza liczbe warstw substancji chlonnej (wegla aktywnego, zelu krzemionki lub innej substancji chlonnej). Kolejne pro¬ wadzenie mieszaniny gazowej przez co najmniej dwie warstwy polaczone w sze¬ reg pozwala na nadmierne obladowanie pierwszej warstwy, która mozna nastepnie zabrac i osobno zregenerowac. Sposób ten daje dobre wyniki przy przeróbce miesza¬ nin gazowych, ubogich w skladniki ulega¬ jace pochlanianiu i odzyskiwaniu, nie daje on jednak zadnych korzysci w zastosowa¬ niu do gazów, zawierajacych duza ilosc tych skladników, na przyklad do gazu ziemnego, zawierajacego gazoline.Przedmiotem wynalazku jest zastoso¬ wanie dwóch warstw substancji chlonnej, umieszczonych równolegle w jednym i tym samym pochlaniaczu.W pochlaniaczach, uzywanych zwykle do odzyskiwania gazów lub par, stosuje sie jedna warstwe substancji chlonnej o grubosci okolo 1 m lub jeszcze grubszej i o duzej srednicy, siegajacej 2,50 — 3,50 m, a nawet wiekszej. Nie osiaga sie przy tym maksimum wydajnosci, poniewaz w war¬ stwie chlonnej tworza sie gdzieniegdzie wieksze przejscia do gazu, wobec czegogaz przeplywa przez warstwe chlonna nie¬ równomiernie na calej jej powierzchni.Wskutek tego nastepuje przedwczesne na- syceAie niektórych czesci warstwy chlon¬ nej, gdy'tymczasem iilhe czesci pochlone¬ ly dopierp niewiele lub zupelnie nie po- ahlonely Jar dajacych sie skroplic.Chcac uniknac tych niedogodnosci zmniejsza sie przekrój warstwy substancji chlonnej, ale wtedy — aby uzyskac te sa¬ ma wydajnosc na godzine — trzeba zwiek¬ szyc grubosc warstwy. Gdy jednak warst¬ wa jest za gruba i przekroczy grubosc np^ 1,50 m, wtedy zwieksza sie opór przy prze¬ plywie gazów, co powoduje zmniejszenie sie szybkosci przeplywu tych gazów, a po¬ nadto odpedzanie gazów lub par z warstwy chlonnej sprawia wielkie trudnosci i wy¬ dajnosc kazdej z tych operacji spada.Niedogodnosci tych mozna uniknac sto¬ sujac urzadzenie wedlug wynalazku, które zawiera substancje chlonna, ulozona w po¬ chlaniaczu niewielkiego przekroju dwiema warstwami umieszczonymi jedna nad dru¬ ga w pewnej odleglosci od siebie i pracu¬ jacymi równolegle we wszystkich okre¬ sach przeróbki, tj. podczas pochlaniania, odpedzania, suszenia i chlodzenia.W urzadzeniu wedlug wynalazku moz¬ na odzyskac z gazu ziemnego gazoline z duza wydajnoscia liczac na kilogram uzy¬ tego wegla aktywnego, przy czym gazolina ta ma normalny ciezar wlasciwy, normal¬ na poczatkowa temperature destylacji o- raz bardzo znacznie zmniejszona zawar¬ tosc rozpuszczonych gazów i nadaje sie do stabilizacji sposobem bardzo uproszczo¬ nym.Poza tym stosujac urzadzenie wedlug wynalazku mozna przy przeplywie tej sa¬ mej ilosci gazów zmniejszyc do polowy predkosc ich przeplywu, a wskutek tego zmniejszyc straty gazoliny o polowe. Wy¬ dajnosc pochlaniania w chwili, gdy z we¬ gla wyplywaja pierwsze slady pary gazo¬ liny, jest wieksza i spadek ciepla adsorpcji jest znaczny. Odpedzanie z substancji chlonnej, nasyconej gazolina, jest latwiej¬ sze i bardziej zupelne.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie dwa przyklady pochlaniaczy wedlug wynalazku niniejszego, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy takiego po¬ chlaniacza, fig. 2 — przekrój pionowy je¬ go odmiany, a fig. 3 przedstawia szczegól postaci rur rozwidlonych a i b uwidocznia¬ jac ich uklad wewnatrz aparatu.Substancja chlonna (fig. 1) jest ulozo¬ na dwiema warstwami A i B. Czesc górna pochlaniacza (adsorbera), zawierajaca warstwe B, jest oddzielona od warstwy dolnej A i wymiennika ciepla C szczelna przegroda. Dwie te warstwy pracuja rów¬ nolegle w nastepujacy sposób. Mieszanina przerabianego gazu doplywa przewodem 1, przechodzi przez wymiennik ciepla, w. którym oziebia sie ona — o ile to jest po¬ trzebne, po czym dzieli sie na dwa strumie¬ nie, z których jeden przechodzi przez warstwe A i uchodzi wylotem 2, a drugi przeplywa rura srodkowa do warstwy B i uchodzi wylotem 2*.Po osiagnieciu nasycenia substancji chlonnych zatrzymuje sie doplyw przera¬ bianej mieszaniny gazowej i przeprowadza odpedzanie substancji pochlonietych za po¬ moca pary wodnej, doprowadzanej prze¬ wodami 3 i 3'.Para przechodzi przez kazda z warstw chlonnych w kierunku przeciwnym do kie¬ runku przeplywu przerabianej mieszaniny gazowej, co jest niezbedne, aby odpedza¬ nie bylo dokladne, szybkie i niedrogie.Mieszanina pary wodnej i produktu odzyskanego z obydwóch warstw przecho¬ dzi najpierw przez wymiennik ciepla C o- grzewajac go i skrapla sie calkowicie w skraplaczu nie przedstawionym na rysun¬ ku, a przylaczonym do przewodu 1.Po odpedzeniu wchlonietej cieczy ma¬ se chlonna poddaje sie suszeniu i chlodze¬ niu przez przepuszczanie przerabianej mie- - 2 -szaniny gazów. Mieszanina ta przechodzac przez wymiennik ciepla ogrzewa sie i po¬ woduje szybkie osuszenie substancji chlon¬ nych bez potrzeby osobnego dostarczania w tym celu ciepla. W miare osuszania sie masy stygnie i wymiennik ciepla, tak iz przy koncu suszenia mieszanina gazów do¬ plywa do warstw substancji chlonnych posiadajac temperature normalna, w któ¬ rej pochlaniacze pracuja z najwieksza wy¬ dajnoscia.Na poczatku procesu odpedzania two¬ rza sie lekkie skropliny, które zbieraja sie na dnie czesci górnej pochlaniacza, skad sa usuwane przez przelew 4 polaczony ze skraplaczem nie przedstawionym na ry¬ sunku.Ta postac wykonania urzadzenia po¬ siada pewne wady, a mianowicie, dwa wy¬ loty do mieszaniny gazów po przeróbce, dwa doplywy pary do odpedzania oraz o- sobne zawory w kazdej z dwóch czesci po¬ chlaniacza.Niedogodnosci tych mozna uniknac sto¬ sujac odmiane urzadzenia przedstawiona na fig. 2.Pochlaniacz ten jest zaopatrzony tylko w jeden wlot 1 oraz jeden wylot 2 do prze¬ rabianego gazu i jeden tylko wlot 3 do pa¬ ry wodnej.Pochlanianie i suszenie z chlodzeniem uskutecznia sie przez przepuszczanie ga zów z dolu do góry, odpedzanie zas — przez przepuszczanie pary wodnej z góry na dól przez obydwie warstwy chlonne A Podczas pochlaniania gazy wchodza przewodem /, przeplywaja przez wymien¬ nik ciepla C i jedna ich czesc przechodzi przez warstwe A i uchodzi przewodem a, podczas gdy druga ich czesc plynie prze¬ wodem b, a pózniej przez warstwe B. Pod¬ czas odpedzania pary przeplywaja w kie¬ runku odwrotnym.Przeplyw gazów przepuszczanych przez warstwe B odbywa sie przewodem 6 prze¬ chodzacym przez warstwe A i zakonczo¬ nym widelkowato. Gazy przepuszczane przez warstwe A przeplywaja przewodem a z widelkami odwróconymi na krzyz nad poprzednimi.W urzadzeniu tym obydwie warstwy pracuja scisle w tych samych warunkach i daja gazoline tej samej jakosci z jednako¬ wa wydajnoscia.Poza korzysciami powyzej wymieniony¬ mi urzadzenia wedlug wynalazku umoz¬ liwiaja, bez zmniejszenia wydajnosci, zmniejszenie przekroju warstwy chlonnej bez zwiekszania jej grubosci i predkosci przeplywu gazów. PL