Wynalazek niniejszy dotyczy lozyska o narzadach cylindrycznych, np. iglicach, walkach, rolkach i t. d., w którym przynaj¬ mniej na jednym z konców jego toru to¬ czenia sie, a mianowicie toru zewnetrzne¬ go lub toru wewnetrznego, który podtrzy¬ muje narzady cylindryczne, znajduje sie oparcie dla tych narzadów cylindrycznych, umieszczone w poblizu toru toczenia sie i posiadajace taki ksztalt, ze moze byc zalo¬ zone bez odksztalcenia, natomiast narzad, przytrzymujacy to oparcie i innego ksztal¬ tu, jest umocowany we wglebieniu lub szyj' ce kadluba lozyska przez odksztalcenie, W ten sposób kazde oparcie dla narza¬ dów cylindrycznych przylega w kierunku osiowym do narzadu przytrzymujacego, dzieki temu z jednej strony oparcie moze miec ksztalt zwyklego krazka i byc latwo wykonane z metalu, posiadajacego bardzo wielka twardosc, np, ze stali hartowanej, natomiast narzad przytrzymujacy moze byc wykonany z metalu odksztalcalnego, w ce¬ lu umocowania go we wglebieniu lub szyj¬ ce kadluba lozyska.Kazdy narzad, przytrzymujacy oparcie, moze posiadac ponadto kolnierz, podwinie¬ ty pod zwezone konce narzadów, zabezpie-czajac je od przesuniec od toru ku osi lo¬ zyska.Kazdy narzad podtrzymujacy moze po¬ siadac równiez przeciecie, np. szczeline promieniowa, wezsza od konców narzadów cylindrycznych.Umocowanie kazdego narzadu, przy¬ trzymujacego oparcie w kadlubie lozyska, uskutecznia sie przez odksztalcenie tego narzadu, gdyz jego pierwotny ksztalt róz¬ ni sie od ksztaltu ostatecznego. W przy¬ padku, gdy kadlub lozyska jest utworzony przez pierscien, powierzchnia czolowa tego pierscienia jest pozostawiona swobodna, przynajmniej czesciowo, aby umozliwic wywieranie na te czesc swobodna nacisku, niezbednego do wprowadzenia pierscienia do gniazda, pozostawiajac zupelnie niena¬ ruszona pozostala jego czesc.Z drugiej strony wedlug wynalazku kazda czesc kadluba lozyska, sasiadujaca z torem toczenia sie i zewnetrzna wzgle¬ dem niego, nie wychodzi poza przedluze¬ nie powierzchni cylindrycznej toru.Wreszcie wynalazek niniejszy dotyczy równiez sposobu zakladania narzadu przy¬ trzymujacego, gdy narzad ten jest zaopa¬ trzony w kolnierz, ograniczajacy odchyla¬ nie sie narzadów cylindrycznych od ich to¬ ni. .'.¦.- W tym celu narzad przytrzymujacy po¬ siada ksztalt pierwotny, odmienny od ksztaltu ostatecznego i umozliwiajacy wprowadzenie go na wprost szyjki kadlu¬ ba, przeznaczonej do osadzenia go w pobli¬ zu oparcia przed nim zalozonego. Skoro o- parcie znajdzie sie juz na miejscu wprowa¬ dza sie narzad podtrzymujacy, a nastepnie narzady cylindryczne na miejsce; dzieki pierwszemu odksztalceniu narzad powyz¬ szy wtlacza sie w szyjke i odgina sie kol¬ nierz celem ograniczenia odchylenia narza¬ dów cylindrycznych od ich toru.Wynalazek dotyczy rozmaitych lozysk o narzadach cylindrycznych.Na zalaczonym rysunku przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku, nie wyczerpujacych bynajmniej wszystkich mozliwych wykonan wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój srednicowy calkowi¬ ty lozyska, a fig. 2 — 5 przedstawiaja przekroje srednicowe czesciowe lozyska szpilkowego, fig. 6 — widok z przodu pier¬ scienia, przytrzymujacego oparcie w lozy¬ sku wedlug fig. 4, fig. 7 — przekrój tego samego pierscienia wzdluz linii 7 — 7 na tej figurze, patrzac w kierunku strzalek, fig. 8 — uwidocznia poczatkowe polozenie tego pierscienia w kadlubie lozyska, a fig. 9 — jego posrednie polozenie przy osadze¬ niu.Na róznych figurach te same czesci ma¬ ja jednakowe oznaczenia.Na fig. 1 — 5 cyfra 1 oznacza kadlub, przytrzymujacy szpilki, np. tuleje, zaopa¬ trzona w tor 2, po którym tocza sie szpil¬ ki. Cyfra 3 oznacza szpilki lozyska, umie¬ szczone pomiedzy oparciami 4, wykonany¬ mi w postaci pierscieni plaskich ze stali hartowanej i posiadajacymi dzieki temu powierzchnie o bardzo wielkiej twardosci, przylegajace do zwezonych konców 5 szpi¬ lek 3. Oparcia 4 przylegaja do narzadów przytrzymujacych 6, wykonanych np. ze stali miekkiej i osadzonych swymi brzega¬ mi 7 :w szyjkach 8, wyzlobionych na we¬ wnetrznej stronie kadluba 1.Na fig. 1 szyjki 8 i narzady 6 maja w przekroju promieniowym ksztalt prostokat¬ ny.Na fig. 2 kazda szyjka 8 posiada prze¬ krój pólkolisty, a narzad przytrzymujacy 6 jest wcisniety do tej szyjki tak, iz przy¬ lega do krawedzi oparcia 4 szpilek.Na fig. 3 kazdy narzad przytrzymuja¬ cy 6 przylega do odnosnych oparc 4 na ca¬ lej szerokosci i ponadto jest zaopatrzony w kolnierz 9, który podchodzi czesciowo pod konce zwezone 5 szpilek 3. W ten spo¬ sób wszelkie odchylanie szpilek od ich to¬ ru toczenia sie 2 w kierunku osi x — X lo¬ zyska jest ograniczone. Na tej figurzewskazano umocowanie kazdego narzadu 6, dokonane przez wpuszczenie brzegu tego narzadu do szyjki 8.Na fig. 4 zespól jest podobny do zespo¬ lu wedlug fig. 3, ale w tym przypadku kaz¬ da szyjka 8 narzadu 6 ma przekrój prosto¬ katny, jak na fig. 1, i ten narzad jest umo¬ cowany w szyjce swym plaskim brze¬ giem 7.Wedlug fig. 5 kazde oparcie 4 posiada kolnierz 10, podobny do kolnierzy 9 na¬ rzadów przytrzymujacych 6 na fig. 3 i 4, a kazdy narzad przytrzymujacy 6 posiada bok 11, do którego przylega oparcie 4.Fig. 6 i 7 uwidoczniaja przeciecie w po¬ staci szczeliny 12 w narzadzie przytrzymu¬ jacym 6 wedlug fig. 4. Szerokosc d tej szczeliny jest mniejsza od srednicy D zwe- zonych konców 5 szpilek 3, tak iz zaden koniec szpilki nie moze przejsc przez te szczeline.Fig. 8 przedstawia narzad przytrzymu¬ jacy, podobny do narzadu wedlug fig. 4, przy zakladaniu w pierscien / lozyska w chwili wprowadzenia oparcia pierscienio¬ wego 4 i przed zalozeniem szpilek.Kolnierz 9a tego narzadu tworzy wów¬ czas kat rozwarty z bokiem 6a, przezna¬ czonym do przytrzymania oparcia pier¬ scieniowego 4, i jego bok 6a jest wówczas ukosny wzgledem oparcia 4. Gdy narzady sa w ten sposób umieszczone, to bok uko- Sny 6a narzadu przytrzymujacego najpierw prostuje sie i przyjmuje polozenie 6 (fig. 9), w którym zostaje docisniety do odpo¬ wiedniego oparcia pierscieniowego1.4. Na¬ stepnie wprowadza sie szpilki 3 na miejsce, po czym kolnierz odchylony 9a zagina sie na konce szpilek, przyjmujac ksztalt cy¬ lindryczny, przy czym wszystkie czesci lo¬ zyska zajmuja wówczas polozenie, przed¬ stawione na fig. 4.Dla wszystkich wymienionych zespolów kazda powierzchnia czolowa 13 kadluba pozostaje zupelnie odkryta w ten sposób, ze umozliwia to wyzyskanie jej (np. za pomoca uderzen mlotkiem) do wprowadza¬ nia kadluba 1 w czesc mechaniczna, (np. lozysko maszyny), przeznaczona do przy¬ jecia jego. Na rysunku widac równiez, ze w lozysku tego rodzaju czesc zewnetrzna kadluba /, zewnetrzna wzgledem toru 2, moze miec srednice D2 co najmniej rów¬ na srednicy Dl wlasciwego toru toczenia sie (fig. 2, 4, 5). PL