Wynalazek dotyczy zespolów resorów do pojazdów mechanicznych, w szczegól¬ nosci z kolami wzajemnie niezaleznie po¬ ruszajacymi sie na wahliwych pólosiach, sprzezonych z resorowymi pretami skret¬ nymi.Wynalazek polega na tym, ze napiecie zespolu resorowego moze byc zmieniane z zewnatrz przy pomocy urzadzenia reczne¬ go lub tez samoczynnego, a mianowicie w pierwszym rzedzie niezaleznie od stopnia napiecia. Urzadzenie to jest sprzezone z dodatkowym ugrupowaniem pretów skret¬ nych lub innych sprezyn w ten sposób, ze mozna zmienic napiecie w odnosnej czesci preta skretnego lub sprezyny.Zespól resorowy wedlug niniejszego wynalazku daje korzystna charakterystyke dzialania zespolu dla kazdorazowego obciazenia pojazdu mechanicznego, poza tym przeciwdziala daznosci pojazdu do pochylania sie, spowodowanego dzialaniem sily odsrodkowej przy jazdach na zakre¬ tach lub nierównomiernym rozlozeniem mas.Zespól resorowy wedlug niniejszegowynalazku wyróznia sie korzystnie od ogól¬ nie znanych zespolów resorowych, któ¬ rych sztywposc zwieksza sie w miare zwiekszania sie obciazenia i wywolanego przez to obnizania sie odnosnych czesci pojazdu w stosunku do kól.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku, a mia¬ nowicie fig. 1 przedstawia schematycznie os kola, której polowa odwrócona od wi¬ dza posiada zespól resorowy wedlug wy¬ nalazku, polowa zas osi zwrócona do widza posiada zespól cokolwiek odmiennie wyko¬ nany wedlug wynalazku, a fig. 2 — cha¬ rakterystyke dzialania sprezystego zespo¬ lu.Do srodkowej rury nosnej 1 sa przy¬ mocowane przegubowo wahajace sie pól- osie 2 i 3 dzialajace na dzwignie 4 wzgled¬ nie 5, polaczone sztywno z koncami glów¬ nych pretów skretnych 6, 7. Prócz tego osie 2 i 3 dzialaja na dzwignie pomocnicze 8 wzglednie 9, które znów sa polaczone ze sprezynami pomocniczymi 10 wzglednie 11.Sprezyna pomocnicza 10 moze byc w po¬ staci preta skretnego, podczas gdy sprezy¬ na pomocnicza 11 — w postaci sprezyny srubowej otaczajacej glówny pret skret¬ ny 7.Na fig. 2 linia prosta A przedstawia charakterystyke dzialania glównego preta skretnego, zas linia B — charakterysty¬ ke dzialania sprezyny pomocniczej sru¬ bowej wzglednie preta skretnego pomocni¬ czego.Na drugim koncu sprezyn pomocni¬ czych 10 wzglednie 11 umocowane sa ra¬ miona 12 wzglednie 13, na których konce jest nasadzony trzon 14 tloka pomocnicze¬ go 15, poruszajacego sie w cylindrze T6.Cylinder 16 po obu stronach tloka 15 mo¬ ze byc wypelniony plynem, np. olejem scisnionym lub gazem sprezonym, przy czym stopien napelnienia olejem lub ga¬ zem, doprowadzanym do zródla, wytwa¬ rzajacego cisnienie, moze byc zmieniany za pomoca suwaka regulacyjnego 17 lub tez innego urzadzenia zaworowego.Aby zas sprezyny pomocnicze nie mo¬ gly zaczac swego dzialania przedwczesnie, lecz dopiero przy pewnym napieciu w glównym precie skretnym, trzon 14 zostal nalozony na ramiona 12 i 13 z pewnym, dajacym sie nastawiac luzem. Taki luz moze byc pozostawiony, oczywiscie, rów¬ niez i w innym miejscu, np. miedzy dzwig¬ niami 8, 9 i nalezacymi do nich sprezyna¬ mi pomocniczymi 10 wzglednie 11 lub tez miedzy zewnetrznymi wolnymi koncami dzwigni 8, 9 i oparciami przy koncach osi kól.Przy pomocy silnika pomocniczego od¬ dzialywa sie np. w zaleznosci od rozrzadu pojazdu w ten sposób na sprezyny pomoc¬ nicze, ze w czasie jazdy na zakretach dzia¬ lanie ugrupowania sprezyn dla kól, znaj¬ dujacych sie na zewnetrznej stronie krzy¬ wizny, jest wzmocnione przez wlaczenie sprezyny pomocniczej, wskutek czego po¬ jazd nie moze nachylic sie na zewnatrz, raczej ugrupowanie dziala tak, ze pojazd nachyla sie ku wewnetrznej stronie krzy¬ wizny.Pomocnicze ugrupowanie sprezyn moz¬ na w zaleznosci od rozrzadu pojazdu za¬ stapic innym odpowiednim urzadzeniem np. wahadlowym, podlegajacym dzialaniu sily odsrodkowej lub tez sily ciezkosci tak, ze pojazd pozostaje w równowadze wzglednie zostaje do niej przywrócony nie tylko na krzywiznach, lecz równiez przy nachyle¬ niach, wywolanych innymi przyczynami.Dzialanie urzadzenia jest objasnione na wykresie wedlug fig. 2. Mianowicie jak tylko tlok 15 zacznie za posrednictwem trzona 14 dzialac na jedna z obu sprezyn pomocniczych np. na drazek skretny 10, wówczas bardziej stroma charakterystyka przesunie sie z miejsca B do miejsca B'.Luz miedzy trzonem 14 i ramionami jest wyrazony w wykresie poczatkowym punk¬ tami b wzglednie b' charakterystyki, które — 2 —leza wyzej anizeli poczatek a charaktery¬ styki A.Jak uprzednio wspomniano, dla wy¬ warcia wplywu na zespól resorowy, mozna równiez zastosowac urzadzenia, które dzia¬ laja bezposrednio na narzady glównego uresorowania. Mozna w odpowiednim miejscu glównego preta skretnego 6, 7 u- mocowac np, po jednej dzwigni, na która dzialac bedzie trzon 14 silnika pomocni¬ czego; wówczas w pewnym momencie, któ¬ ry jest okreslony przez dzialanie tloka i trzonu 14 na wspomniana dzwignie, po¬ czyna dzialac nadal tylko skrócony pret skretny, którego charakterystyka jest o- czywiscie bardziej stroma.Silnik pomocniczy zasilany jest olejem pod cisnieniem za pomoca np. pompy, po¬ ruszanej silnikiem pojazdu. Pompa taka moze sluzyc jednoczesnie do dostarczania oleju pod cisnieniem do róznych innych celów, mogacych miec zastosowanie w po¬ jezdzie. Zamiast takiego urzadzenia olejo¬ wego moze znalezc zastosowanie kazde in¬ ne urzadzenie pneumatyczne lub mecha¬ niczne w zaleznosci od mechanicznego wy¬ posazenia pojazdu.Zespól resorowy wedlug wynalazku moze zawierac nie tylko narzady skretne przy lozyskach wzajemnie niezaleznie po¬ ruszajacych sie na pólosiach, lecz równiez i inne narzady przy innych ulozyskowa- niach kól. Mozna wiec np. w przypadku sprezyn plaskich zmieniac dowolnie ich czynna dlugosc przez zastosowanie narza¬ du mogacego poruszac sie w obu kierun¬ kach na osi lub tez na umieszczonej na resorach czesci pojazdu, co pociaga za so¬ ba zmiane charakterystyki dzialania ze¬ spolu resorowego.Glówna zaleta wynalazku polega, jak to wynika z opisu jego na tym, ze przy pomocy stosunkowo podatnego ugrupowa¬ nia resorowego pomocniczego mozna uzys¬ kac w razie potrzeby sztywny zespól reso¬ rowy przy jezdzie na krzywiznach. PL