Wynalazek niniejszy dotyczy wymien¬ ników ciepla do posredniego przenoszenia ciepla, w których powierzchnie grzejne skladaja sie ze spiralnie zwinietych blach, pomiedzy którymi sa utworzone spiralne kanaly, zawierajace czynniki, pomiedzy którymi zachodzi wymiana ciepla.Urzadzenia tego rodzaju sa znane w wielu postaciach, jednak zadna z nich nie jest zupelnie zadowalajaca ani pod wzgle¬ dem wymiany ciepla, ani tez pod wzgle¬ dem oszczednosci na materiale, jak to jest pozadane, w celu osiagniecia duzej wytrzy¬ malosci przy najmniejszej grubosci blachy, co jest glównym warunkiem dobrego wyzy* skania wspomnianej zasady spiralnej bu¬ dowy wymienników ciepla. w Znane sa przyrzady tego rodzaju, których odleglosc pomiedzy spiralnymi bla¬ chami byla utrzymywana za pomoca nalo¬ zonych na krawedzie blach pasów o odpo¬ wiednim przekroju i zwinietych wraz z bla¬ chami. Przy tym jednak blachy spiralne pod dzialaniem cisnienia zewnetrznego sa narazone na tak wielkie naprezenia, ze tyl¬ ko uzycie nadmiernej grubosci blachy daje pewnosc unikniecia szkodliwych odksztal¬ cen. Wskutek tego urzadzenia takie, na wieksze obciazenia, mogly byc wykonywa¬ ne w dostepnej cenie tylko w malych jed¬ nostkach o stosunkowo niewielkiej szeroko¬ sci.Pierwsza i dotychczas jedyna konstruk¬ cja, dzieki której mozliwe jest wykonanietakich urzadzen o dostatecznej Wydajnosci, oplacalnosci oraz pewnosci dzialania w za- ctospwaniu dc celów Ji wymagan wielkiego ^przemyslu, poleca na tym, ze blachy spi¬ ralne pofriiedzy koncami czolowymi sa u- sztywnione za pomoca pewnej liczby wpu¬ szczonych i przynajmniej z jedna blacha spojonych narzadów podporowych, np. tak zwanych rozporek. Przy tym samym cisnie¬ niu moze byc wówczas zastosowana blacha o grubosci znacznie mniejszej niz dotych¬ czas, wskutek czego stalo sie mozliwe wy¬ konanie urzadzen o najwiekszych rozmia¬ rach. Urzadzenie to stanowi znaczny po¬ step i spelnia dobrze swe zadanie, gdy sto¬ suje sie tylko zwykla blache zelazna.Czesto jest jednak konieczne stosowa¬ nie kosztownego materialu specjalnego, np. gdy czynniki robocze sa silnie zrace, jak to ma miejsce w niektórych galeziach prze¬ myslu chemicznego, gdzie urzadzenia takie sa najczesciej uzywane. W tych przypad¬ kach cena blachy jest tak waznym czynni¬ kiem, ze i dotychczas istnieje dazenie do dalszego zmniejszenia grubosci blachy, a- by wyzyskac wszystkie mozliwosci zasto¬ sowania. Np. dla aparatu sredniej wielko¬ sci z materialu odpornego na kwasy moz¬ na obnizyc koszt wyrobu o okolo 30% przez zmniejszenie grubosci blachy spiral¬ nej o polowe.Ta ostatnia postac wykonania posiada zreszta oczywiste wady. Z jednej strony ze wzgledu na spawanie nalezy stosowac blachy spiralne, które sa za grube, jesli chodzi o ich wytrzymalosc, z drugiej zas strony rzeczywisty czysty zysk zostaje znacznie zmniejszony wskutek zwiekszo¬ nych kosztów zakladania rozporek, których w wiekszych urzadzeniach moze byc kilka tysiecy.Ze wzgledu na powyzsze okolicznosci pozostaje nadal otwarte zagadnienie dal¬ szego zmniejszenia grubosci blachy i to najlepiej bez uzycia specjalnych narzadów rozpierajacych.Rozwiazanie powyzszego zagadnienia daje niniejszy wynalazek, który polega glównie na tym, ze jedna lub kilka blach spiralnych jest sfaldowanych lub zmarsz¬ czonych tak, ze faldy lub zmarszczki prze¬ biegaja w kierunkach, które przynajmniej w przyblizeniu leza w plaszczyznach pro¬ stopadlych do osi zwojów spiralnych.Wynalazek posiada równiez inne zale¬ ty. A wiec np. trwalosc powierzchni grzej¬ nych nie zostaje nigdzie zmniejszona przez nagryzanie, jak to zdarza sie w przypadku spawania materialu odpornego na kwasy.Poza tym nalezy zaznaczyc, ze w posta¬ ciach wykonania, w których odpowiednie kierunki fald w obu sciankach blaszanych tego samego kanalu tworza ze soba kat, za¬ chodzi przeplyw burzliwy czynników, bar¬ dzo korzystny dla wymiany ciepla i to bez zwiekszenia oporu przeplywu.Z powyzszego wynika wyraznie, ze wy¬ miennik ciepla typu spiralnego wedlug ni¬ niejszego wynalazku dzieki zmniejszonej i- losci uzytego materialu, uproszczeniu wy¬ robu oraz wiekszej skutecznosci przenosze¬ nia ciepla jest nie tylko tanszy, lecz moze byc równiez lzejszy i mniejszy niz jakikol¬ wiek znany wymiennik.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiono na zalaczonym rysunku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja przekrój po¬ przeczny i podluzny jednej postaci wyko¬ nania wynalazku, w której z dwóch blach spiralnych 1 i 2 tylko blacha 2 jest sfalo¬ wana, natomiast blacha 1 jest gladka.Przez króciec 3 wprowadza sie czynnik chlodzacy, który po ogrzaniu wyplywa przez króciec 4, natomiast czynnik oddaja¬ cy cieplo doplywa przez króciec 5, a po o- chlodzeniu odplywa przez króciec 6. Licz¬ by 7 i 8 oznaczaja odpowiednie kanaly spi¬ ralne.Fig. 3 — 5 przedstawiaja ksztalty fal w wymienniku, w którym obydwie spiralne blachy sa falowane.Fig. 6 przedstawia widok perspekty- — 2 -wiczny W znacznym powiekszeniu skrzyzo¬ wania, przebiegajacego w róznych kierun¬ kach, ukosnych fal zmarszczek sasiednich blach. PL