i Wojna .swiatowa, która wyczerpala wszelkie zapasy artykulów technicznych, wywolala ciezki kryzys w tloczarstwie, w którem glównie uzywamy mlotów me¬ chanicznych. Wszystkie bowiem dotych¬ czas uzywane do napedu mlotów ciegna z siersci wielbladziej oraz ze skóry zo¬ staly zuzyte. Zastapienie ich innemi bylo bardzo trudne, o ile zas niekiedy mozebne, to zbyt kosztowne.Czas zuzycia ciegien zastepczych byl o wiele krótszy niz takichze ciegien z siersci wielbladziej, pomimo ze byly one osmiokrotnie drozsze niz popregi z siersci w czasach przedwojennych.Wziawszy pod uwage, ze ciegna zastep¬ cze zuzywaly sie w ciagu jednego, dwóch dni, niekiedy nawet kilku godzin, nic dziwnego, ze wlasciciele kuzni tloczar- skieh, uzywajacy mlotów mechanicznych, niejednokrotnie zamierzali zaprzestac prowadzenia robót; jednak nie decydo¬ wali sie na ten krok ze wzgledów wo¬ jennych. Przerwy w pracy, wskutek czestego pekania ciegien oraz trudnosc nabycia nowych, wstrzymywaly fabry¬ kacje nabojów wytwarzanych w tych kuzniach i, wywolujac przymusowe bez¬ robocie, pozbawialy zarobków rzesze ro¬ botnicze.Wynalazek niniejszy zapobiega temu w ten sposób, ze baba mlota zostaje podnoszona zapomoca liny drucianej,, która nawija sie na beben linowy, sprze¬ gany z walem napednym, zazwyczaj za¬ pomoca sprzegla sprezynowego.Jedna z cech wynalazku jest tez, ze beben linowy jest polaczony z Jiamul- cem tasmowym, a wiec przyrzadem, ochronnym. Dzieki hamulcowi mozna.Toabe na kazdej wysokosci utrzymac w spokoju dowolnie dlugo; robotnik mo¬ ze, bez pospiechu, dokladnie umiescic w dolnej matrycy wykuwany przedmiot.Jeden z mozliwych sposobów wyko¬ nania wynalazku przedstawionq na za¬ laczonym rysunku: fig. 1 przedstawia mlot mechaniczny z nowem urzadzeniem w widoku zprzodu; fig. 2 — w widoku zboku; fig. 3—w widoku zgóry; fig. 4— podluzny przekrój urzadzenia; fig. 5- urzadzenie w widoku zgóry i fig. 6 — szczegól konstrukcyjny.Na wale napednym 1 osadzony jest niezaklinowany beben 2. W bebnie tym miesci sie dopasowany klin 3, na któ¬ rym zapomoca splecionych pierscieni przymocowane sa liny druciane 5, pod¬ noszace babe 4.Beben linowy 2 otrzymuje ruch od walu napednego 1 zapomoca sprzegla sprezynowego jakiegokolwiek systemu.Sprzeglo sklada sie ze sprezyny srubowe] 6, obejmujacej krazek 7, osa¬ dzony na wale 1. Sprezyna ta, znajdu¬ jaca sie w ustalonem polozeniu w sto¬ sunku do bebna, gdyz w jednym jej koncu wystep 9 chwyta pomiedzy dwa wystepy 8 sciany bebna, ma na przeciw¬ leglym koncu dzwignie kolankowa 10.Na dzwignie te, opierajaca sie o wystep 11 drugiego zwoju srubowego, dzialac mozna zapomoca osadzonego na wale 1 krazka naciskowego 12, dajacego sie przesuwac wzdluz walu i zakonczonego mufa 13. Mufa ma wpustke 14, w któ¬ rej osadzony jest pierscien dwudzielny 15, polaczony zapomoca dzwigni 16 i draga przegubowego 17 z nastawia- kiem 18.Gdy opuscimy nastawiak 18, krazek naciskowy 12 zostaje wepchniety glebiej do bebna 2, dzwignia kolankowa—prze¬ lozona, wskutek czego pierwszy zwój sprezyny 6 — naprezony, albo tez do krazka 7 mocno przycisniety. Pierwszy zwój sprezyny zostaje wskutek tego przez krazek uchwycony, reszta zas zwo¬ jów jeden po drugim naprezone, i beben w ten sposób zmuszony do ruchu obro¬ towego. Cztery liny druciane, przymo¬ cowane- do bebna 2, nawijajac sie nan, ukladaja sie w rowkach srubowych 19 i podnosza zawieszona na linach babe 4.Gdy babe podniesiono do odpowie¬ dniej wysokosci, sprzeglo sprezynowe zostaje zwolnione przez podniesienie drazka sterowniczego 18, a jednoczesnie zapomoca drazka pedalowego 20 (fig. 1) zostaje wprowadzony w ruch hamulec tasmowy 21, który trzyma babe zawie¬ szona na wysokosci. Gdy tasme zwol¬ nimy, baba spada wskutek wlasnego ciezaru.O ile chcemy, by uderzenia mlotem nastepowaly bez przerwy, jak naprzyklad przy mlocie parowym, nie uzywamy ha¬ mulca tasmowego, a dzialamy przy kaz¬ dym skoku baby sprzeglem sprezy- nowem.Hamulec tasmowy jest bezpieczni¬ kiem. Dzieki niemu robotnik moze do¬ kladnie ulozyc przedmiot wykuwany w matrycy dolnej, nie bedac narazonym na obrazenia wskutek uderzenia przed¬ wczesnie spadajacej baby w obcegi; dzieki temu hamulcowi przedmiot wy¬ kuwany nie podlega uszkodzeniu.Ze wzgledu na przepisy o ochronie pracy, zastosowanie hamulca tasmowe¬ go ma wielkie znaczenie i stosowanie go Jest pozadane.By zapobiec mogacemu nastapic wskutek nieuwagi maszynisty uderzeniu baby w plyte czolowa 22 (fig. 1), w po¬ blizu najwyzszego punktu jej podniesie¬ nia umieszczono przesuwalny drazek dotykowy 23, który uderzony przez pod¬ noszaca sie babe, zwalnia dzwignie ko¬ lankowa 10 (fig. 4), wskutek bzego baba spada ciezarem wlasnym. — 2 — PL