PL27455B1 - Sposób odwodorniania zasad hetero - cyklicznych. - Google Patents

Description

Wykryto, ze zasady hetcro-cykliczne, które w tym samym pierscieniu zawieraja co najmniej 2 atomy azotu oraz sa podsta¬ wione nie wiecej niz dwoma rdzeniami aro¬ matycznymi, jak np. zasady grupy imida- zoliny oraz hydropirymidyny, mozna od- wodorniac w wyzszych temperaturach przy zastosowaniu katalizatorów dzialajacych odwodorniajaco. Odwodornianie to prze¬ prowadza sie latwo i z bardzo dobrymi wy¬ daj nosciami.Sposród produktów, które mozna pod¬ dawac reakcji w mysl wynalazku, nalezy wymienic najpierw proste imidazoliny, jak 2 - metylo - 2 - etoksy - metylo-, 2 - unde- cylo- albo 2 - hepta - decylo - imidazoline; nastepnie produkty otrzymywane wedlug patentu nr 23 848, jak np. 2 - cyjano - me¬ tylo - imidazoline, 2 - benzylo - imidazoli¬ ne, 2 - oksy - fenylo - imidazoline, 2 - [y - - [ - 2' - metoksy - 6' - alylo - fenoksy -] - - propylo) - imidazoline, eter 8 - chinolino- wy 2 - metylolo - imidazoliny, 2 - (3\ 4', 5'- - trójmetoksy - benzylo) - imidazoline albo tez 2 - fenylo - 5 - metylo - imidazoline.Poza tym inne jeszcze imidazoliny, podpa¬ dajace pod definicje podana na wstepie, jak imidazoliny, wyprowadzajace sie od in¬ nych kwasów karbonowych niz wyzej po¬ dano, jak np. hetero - cyklicznych kwasówkartonowych, oraz od innych 1,2 - alkyle- no -^jdwuamin, np. posiadajacych wzór ogólnym ^ H H I I NH2-C—C—NH2t I I x y w którym np. litera x oznacza reszte alky- Iowa, zawierajaca wieksza liczbe niz 2 ato¬ my wegla w czasteczce, albo tez reszte a- ralkylowa lub arylowa, litera zas y oznacza atom wodoru, albo w którym litera x oraz litera y oznaczaja jednakowe lub rózne reszty alkylowe, aralkylowe lub arylowe, Imidazoliny te przeprowadza sie sposobem wedlug wynalazku w odpowiednie imidazo- le- Mozna równiez odwodornic inne zasady hetero - cykliczne typu opisanego na wste¬ pie, jak np. pochodne hydro - pirymidyny, otrzymujac odpowiednie pirymidyny.Jako srodki odwodorniajace stosuje sie znane materialy, powszechnie uzywane do takich celów, jak np* siarke, selen, tlenek miedzi i brom albo katalizatory, dzialajace odwodorniajaco. Stosowanie ostatnio wy¬ mienionych katalizatorów jest szczególnie korzystne. Mozna przy tym pracowac pod cisnieniem zwyklym lub zmniejszonym, ewentualnie w obecnosci srodków rozcien¬ czajacych wzglednie rozpuszczalników oraz akceptorów wodoru, jak np. cykloheksano- nu, naftalenu albo estru kwasu cynamono¬ wego. Po skonczonej reakcji mozna pro¬ dukt odwodorniania wyosobnic z masy re¬ akcyjnej, np. przez destylacje czastkowa, lecz mozna go równiez oddzielac od katali¬ zatora przez odlewanie wzglednie odsacza¬ nie, ewentualnie z dodatkiem odpowiednich rozpuszczalników, a nastepnie albo od ra¬ zu przerabiac dalej, albo tez przez zage¬ szczenie lub odstawianie roztworów do kry¬ stalizacji otrzymywac produkt w stanie czystym. A zatem sposób wedlug wynalaz¬ ku jest bardzo prosty w wykonaniu, prócz tego daje te korzysc, iz otrzymuje sie pro¬ dukty bardzo czyste. Jako katalizatory o dzialaniu odwodorniajacym stosuje sie tu przede wszystkim produkty znane do tego celu, jak mialko rozdrobnione metale szla¬ chetne lub nieszlachetne, nalezace do grupy zelaza, miedzi i platyny, jak mialko roz¬ drobniony nikiel, zelazo, platyne, pallad, miedz, srebro itd.Reakcje wykonywa sie w wyzszych tem¬ peraturach. Wyrazenie ,,wyzszych tempe¬ raturach*' oznacza tutaj temperatury powy¬ zej 150°C, a najlepiej lezace w granicach 150 — 250°C. W razie potrzeby mozna spo¬ sób wedlug wynalazku przeprowadzac w jeszcze wyzszych temperaturach, np. 280°C.Produkty, jakie mozna otrzymywac we¬ dlug wynalazku niniejszego, mozna stoso¬ wac do najrozmaitszych celów. Tak np, imidazole albo pirymidyny o malym cieza¬ rze czasteczkowym stosuje sie do wytwa¬ rzania srodków leczniczych albo produktów przejsciowych, natomiast substancje o wiekszym ciezarze czasteczkowym, jak np. zawierajace co najmniej jeden lancuch ali¬ fatyczny o co najmniej 6 atomach wegla, wyrózniaja sie malym napieciem po¬ wierzchniowym w ich rozcienczonych roz¬ tworach wodnych wzglednie w rozcienczo¬ nych roztworach wodnych ich soli oraz po¬ chodnych takich, jak kwasy sulfonowe. Ta¬ kie produkty mozna wiec stosowac w prze¬ mysle wlókienniczym lub w przemysle uszlachetniania wlókien jako srodki zwil¬ zajace, srodki do prania, oczyszczania, wyrównywania, srodki emulgujace, zmiek¬ czajace lub uodporniajace na dzialanie wo- dy.Nastepujace przyklady sluza do wyjas¬ nienia sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego.Przyklad I. 24 czesci wagowe 2 - me- tylo - imidazoliny ogrzewa sie z 2 czesciami wagowymi swiezo zredukowanego mialko rozdrobnionegoniklu mieszajac w tempera¬ turze 170 — 200°C, Juz w temperaturze — 2 —170°C zachodzi silne wywiazywanie sie wodoru. Po okolo l1/^ godzinnym trwaniu reakcji powstaly produkt reakcji oddesty- lowuje sie bezposrednio od katalizatora pod cisnieniem 15 mm. Otrzymuje sie z do¬ bra wydajnoscia bezbarwny destylat. Po dwukrotnym przekrystalizowaniu produk¬ tu z benzenu otrzymany 2 - metylo - imida- zol posiada punkt topnienia 144,5 — 145,5°C.Przyklad IL 50 czesci wagowych suro¬ wej 2 - undecylo - imidazoliny mieszajac ogrzewa sie do 170 — 220°C wraz z 5 cze¬ sciami wagowymi katalizatora niklowego.W temperaturze 170aC nastepuje energicz¬ ne wydzielanie sie wodoru. Po uplywie 1 % godziny oddestylowuje sie produkt reakcji bezposrednio sponad katalizatora pod cis¬ nieniem 15 mm. Otrzymuje sie z dobra wy¬ dajnoscia bezbarwny destylat, który krzep¬ nie w postaci krystalicznej. Po jednokrot¬ nym przekrystalizowaniu z alkoholu mety¬ lowego i malej ilosci wody otrzymuje sie 2 - undecylo - imidazol w postaci bezbarw¬ nych krysztalów o punkcie topnienia 73 — 74°C.Odwodornianie 2 - undecylo - imidazo¬ liny i otrzymywanie 2 - undecylo - imida- zolu mozna równiez uskuteczniac przez o- grzewanie z siarka lub selenem.Przyklad III. 50 czesci wagowych 2 - - heptadecylo - imidazoliny mieszajac o- grzewa sie do 185 — 240°C z 5 czesciami wagowymi katalizatora niklowego. W tem¬ peraturze okolo 210°C nastepuje energicz¬ ne wydzielanie sie wodoru. Po uplywie o- kolo póltorej godziny oddestylowuje sie produkt reakcji bezposrednio pod cisnie¬ niem 15 mm. Otrzymuje sie z dobra wy¬ dajnoscia bezbarwny destylat, krzepnacy na produkt krystaliczny. Po jednokrotnym przekrystalizowaniu z alkoholu metylowego otrzymuje sie 2 - heptadecylo - imidazol (w postaci pieknych krysztalów) o punkcie topnienia 83 — 84°C. Produkt ten rozpusz¬ cza sie w rozcienczonym kwasie solnym tworzac pieniace sie roztwory.Przyklad IV. 25 czesci wagowych czte- rohydro - 2 - metylo - pirymidyny miesza¬ jac ogrzewa sie z 3 czesciami wagowymi swiezo zredukowanego mialko rozdrobnio¬ nego niklu do temperatury 150 — 180°C.Po uplywie okolo 1% godziny produkt re¬ akcji odestylowuje sie bezposrednio pod zwyklym cisnieniem. Otrzymuje sie z do¬ bra wydajnoscia bezbarwny destylat, top¬ niejacy ponizej 0°C i odpowiadajacy 2 - - metylo - pirymidynie.Przyklad V. 50 kg przedzy bawelnia¬ nej farbuje sie w ciagu 1 godziny w tempe¬ raturze wrzenia w kapieli, zawierajacej 1,5 kg czerwieni chlorantynowej 8 BN (Schultz, Farbstofftabellen, wyd. VII, nr 425), 1 000 litrów wody, 0,5 kg weglanu sodowego i 15 kg krystalicznego siarczanu sodowego, na¬ stepnie plucze sie i traktuje kapiela, zawie¬ rajaca 1 000 litrów wody i 0,5 kg chlorowo¬ dorku produktu, otrzymanego wedlug przy¬ kladu III. Tak wytworzone zabarwienie jest szczególnie odporne na dzialanie wody. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób odwodorniania zasad hetero¬ cyklicznych, które w tym samym pierscie¬ niu zawieraja co najmniej 2 atomy azotu oraz sa podstawione nie wiecej niz dwoma rdzeniami aromatycznymi, znamienny tym, ze takie zwiazki ogrzewajac do wyzszych temperatur traktuje sie katalizatorami dzialajacymi odwodorniajaco wzglednie srodkami odciagajacymi wodór. Gesellschaft fiir Chemische Industrie in Basel. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL