Wynalazek niniejszy dotyczy wymien- nicy ciepla, w której jeden z plynów (pod slowem ,,plyn'e nalezy rozumiec ciecz lub gaz) plynie w srubowych wiazkach rurek, umieszczonych w oslonie, drugi zas plyn plynie w oslonie na zewnatrz tych rurek, np. w innym kierunku niz pierwszy plyn.Jak wiadomo, korzystna jest rzecza wy¬ twarzanie po drodze plynu wirów, które ulatwiaja wymiane ciepla pomiedzy dwo¬ ma plynami.W tym celu wymiennica wedlug wyna¬ lazku sklada sie z wiazki srodkowej, zwi¬ nietej w jednym okreslonym kierunku, z wiazki zwinietej w przeciwnym kierunku, nastepnie z wiazki, zwinietej w tym samym kierunku co pierwsza i t. d., przy czym rur¬ ki kazdej wiazki stykaja sie z rurkami wia¬ zek przyleglych w punktach krzyzowania sie zwojów. Wiazka srodkowa moze byc o- parta na rdzeniu walcowym, umieszczonym wzdluz osi wymiennicy, przy czym we¬ wnatrz tego rdzenia nie plynie zaden plyn.Konce rurek poszczególnych wiazek sa w znany sposób umocowane do plytek i moga byc rozmieszczone w kazdej wiazce na obwodzie kola. Mozna równiez umoco¬ wac na kazdym obwodzie plytek po dwie przylegle wiazki, przy czym w tym przy¬ padku konce jednej wiazki rurek rozmie-szcza sie na obwodzie na przemian z kon¬ cami drugiej wiazki rurek.¦ Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie iytulem przyklada zasade konstrukcji wymiennicy pionowej wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój we¬ dlug linii X — Y na fig. 2, a fig. 2 — cze¬ sciowy widok z góry jednej z koncowych plyt.Litera A oznacza rdzen czyli rure o- siowa, laczaca dwie równolegle plyty, w których sa umocowane konce rurek, litera B (fig. 1) — plyte dolna; litera C oznacza wspólny obwód otworów, wywierconych dla dwóch pierwszych wiazek. Dla ulatwie¬ nia wyjasnienia zaklada sie, ze pierwsza wiazka sklada sie tylko z dwóch rurek 1 i 3, wiazka zas druga sklada sie tylko z dwóch rurek 2 i 4. Tak samo dla uprosz¬ czenia na fig. 1 przedstawiono tylko po¬ czatki rurek, które widac, gdy patrzy sie na wymiennice po czesciowym usunieciu rdzenia A, stojac przed linia X Y.Kierunek kazdej rurki jest oznaczony kreska ze strzalka, jezeli rurka ta znajduje sie przed plaszczyzna pionowa, przechodzaca przez linie X Y. Poza tym przyjeto do oznacza¬ nia uzwojen zasade, stosowana w elektro¬ technice, a mianowicie srodek kazdego przekroju rurki, utworzonego przez prze¬ ciecie plaszczyzna X Y, oznaczony jest punktem, gdy rurka przechodzi przez pla¬ szczyzne X Y ku przodowi, krzyzykiem zas, gdy rurka przechodzi w tyl poza te plaszczyzne.Na fig. 2 przedstawiono tylko pierwszy obwód C czterech rurek 1, 2, 3, 4 oraz po¬ ziomy rzut tych czterech rurek ale tylko do punktu pierwszego skrzyzowania rurki / z rurka 4 i rurki 2 z rurka 3.W konstrukcyjnym wykonaniu nalezy wmontowac najpierw rurki / i 3 w plytki i zwinac je w jednakowym kierunku dooko¬ la rdzenia A tak, aby powstaly dwa uzwo¬ jenia srubowe, przy czym przyjmuje sie np., ze uzwojenia te ida od strony prawej ku lewej wzgledem obserwatora, umiesz¬ czonego wzdluz osi rdzenia. Wobec tego rurka 1 wychodzi z plytki B, nawijajac sie na rdzeniu, wychodzi przed plaszczyzne X Y, przecina te plaszczyzne znowu po wy¬ konaniu pól obrotu i przechodzi poza te plaszczyzne, przy czym rzut tego pól ob¬ rotu jest zaznaczony schematycznie na fig. 1 linia Z4 Z". Rurka 3 podnosi sie tak sa¬ mo, ale najpierw znajduje sie poza plasz¬ czyzna X Y, tak iz jest widoczna na fig. 1 jako odcinek Z Z'", a nastepnie wychodzi przed plaszczyzne po wykonaniu pól ob¬ rotu.Gdy rurki / i 3 sa nawiniete w sposób wyzej wymieniony i umocowane nastepnie w plytkach, to zwija sie rurki 2 i 4 (wiazka druga) dookola zwojów, utworzonych przez zwiniecie rurek 1 i 3, ale juz wzdluz in¬ nych linij srubowych równoleglych wzgle¬ dem siebie i o tym samym skoku, co skok rurek 1 i 3, tylko ze w kierunku odwrotnym tak, iz naokolo rdzenia A otrzymuje sie siatke rurek o skrzyzowanych oczkach.Dzieki temu rurka 2 spotyka sie z rurka 3 w punkcie Z, potem z rurka 1 w punkcie Z", natomiast rurka 4 spotyka sie z rurka 1 w punkcie Z', z rurka 3 w punkcie Z"' i t. d., az do górnej plytki, w której umo¬ cowuje sie obydwie rurki 2 i 4.Umieszczajac w ten sposób na prze¬ mian na tym samym obwodzie C wiazki, skladajace sie z kilku szeregów rurek nie¬ parzystych (1, 3), i wiazki skladajace sie z rurek parzystych (2, 4) i umieszczajac tak samo na przemian na wiekszym obwo¬ dzie, odleglym od obwodu C o podwójna srednice rurki, inne wiazki szeregów rurek nieparzystych i wiazki rurek parzystych tak, aby nowa pierwsza seria rurek niepa¬ rzystych byla nawinieta na powierzchni ze¬ wnetrznej wiazki, zawierajacej rurki 2, 4, a pierwsza seria rurek parzystych byla na¬ winieta na powierzchni zewnetrznej nowej pierwszej serii rurek nieparzystych, otrzy¬ muje sie dwie serie wiazek srubowych, na- — 2 —skretne. .Unn ;vsi^nw Podczas pracy wymiennicy plyn, ply¬ nacy: w?dldz po^icfzchni zewnetrznej ru- tiek^^oftijer podzielony przfcs tódiczne rur- kipUUife$4Q?0B|B}?otlok wghie, na szereg stru- mifenirb ifdwjiolsglydiOdp dlwócho stfiregfrlir ?!tfiwó«tqpi;9lf/tejttl rtmpfetóe te spotykaja sie tv punktach zetkniecia sie rurek Z\ Z" i Z'" tworzac wiry, które ulatwiaja wymia¬ ne ciepla pomiedzy czynnikami, plynacymi wewnatrz i na zewnatrz rurek.Korzystna jest rzecza wziac tyle rurek, zeby stosunek liczby rurek, których konce znajduja sie na tym samym obwodzie ply¬ tek, do promienia tego obwodu byl staly dla wszystkich obwodów. Stwierdzono bo¬ wiem, ze wtedy pewne punkty skrzyzowa¬ nia rurek poszczególnych obwodów, np. punkty skrzyzowania analogiczne do Z' ru¬ rek 1, 4, znajda sie na jednej linii prostej, prostopadlej do osi rdzenia srodkowego A tak, iz rurki w tych miejscach stykaja sie, opierajac sie na rdzeniu srodkowym.Z drugiej strony wazne jest, aby dlugo¬ sci rurek w poszczególnych wiazkach byly prawie równe, a wiec aby strata cisnienia czynnika, plynacego wewnatrz kazdej rur¬ ki, byla prawie taka sama dla wszystkich rurek oraz aby czynnik rozdzielal sie w równych ilosciach na rurki. W tym celu nalezy zmieniac skok poszczególnych gwin¬ tów, tworzonych przez rurki, a mianowicie zwiekszac go tym wiecej, im dalej od osi wymiennicy znajduje sie zwój.Inne ulepszenie tej wymiennicy ciepla uzyskuje sie podczas montowania, polega zas ono na tym, ze rurke kazdej wiazki do¬ ciska sie do rurek wiazki wewnetrznej w miejscu, gdzie rurka ta styka sie z rurka¬ mi danej wiazki wewnetrznej, przy czym si¬ la docisniecia powinna wystarczyc, aby scianka, wykonana np. z miedzi mniej lub wiecej wyzarzonej, zostala wgieta w tych miejscach do wnetrza rurki. y u/Otiizyii^ aych pimbtach^rurki powoduwzbimefeztA oi* prpekrbjów &4sy«h i|»tmft^Qhp^ml(ulyf czego polepsza sie, jak wiadomo, pjseno*? szeinie ge^Yporidjedzy* jlfeymm^rzedho- diacynfe}#«ilrnatrz rurki, tk r pfy&ftsi,13lynat cy#i ha:zewnatrz,rftilotz powodu ktflubych $lrai^icwniewiai które / ypowataj© podejda |«r«ef)lywstt^ynucwli«rc^^i pis r»b?mtf9 j:^r¥btte|feza wy^eónicavciep4a jtefcwalaror siagnac wymiane ciepla przy bardzo ni¬ skich temperaturach miedzy dwoma plyna¬ mi, np. miedzy dwoma gazami lub parami. PL