Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia pneumatycznego do uruchomiania z o- dleglosci karabinów maszynowych, usta¬ wionych na samolocie, w szczególnosci zas na skrzydlach samolotu.Wynalazek polega na tym, ze w urza¬ dzeniu o malej objetosci i malym ciezarze, przymocowanym do obsady karabina ma¬ szynowego, znajduja sie pomocnicze na¬ rzady napedowe, które dzialaja powie¬ trzem sprezonym lub rozrzedzonym i które uruchomiaja narzady nastawcze, sluzace do ladowania, odpalania i ryglowania ka¬ rabina maszynowego, przy czym narzady nastawcze nie sa na stale polaczone z na¬ rzadami napedowymi, co umozliwia szyb¬ kie zdjecie karabina maszynowego i jego podstawy lub szybka zamiane na inny.Poza tym wedlug wynalazku do roz¬ rzadu srodka napedzajacego na poszcze¬ gólne pomocnicze narzady napedowe sto¬ suje sie zawory elektromagnetyczne lub pokretne, albo zawory suwakowe lub wre¬ szcie stosuje sie równoczesnie rozrzad róznoraki, tak iz otrzymuje sie szybkie na¬ stawianie narzadów nastawczych karabi¬ na maszynowego, niezaleznie od odleglo¬ sci pomiedzy tym karabinem i stanowi¬ skiem strzelajacego.Pneumatyczne urzadzenie nastawcze wedlug jednej odmiany wynalazku posia¬ da urzadzenie do ryglowania karabina ma¬ szynowego, odryglowywane automatycznie przy ladowaniu broni.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku. Fig. 1przedstawia urzadzenie pneumatyczne we¬ dlug wynalazku, w którym poszczególne narzady znajduja sie w polozeniu spoczyn¬ ku, fig. 2 — przekrój Wzdluz linii 2 — 2 na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii 3 — 3 na fig. 1, fig. 4 — widok z góry urzadzenia wedlug fig. 1, fig. 5 — schema¬ tycznie widok ukladu do rozrzadu srodka napedzajacego za pomoca zaworów elek¬ tromagnetycznych, gdy urzadzenie jest u- ruchomiane sprezonym powietrzem, fig. 6 — schematycznie widok rozrzadu srodka napedzajacego za pomoca zaworów elek¬ tromagnetycznych, gdy urzadzenie jest uruchomiane powietrzem rozrzedzonym, fig. 7 — odmiane urzadzenia pneumatycz¬ nego, uruchomianego sprezonym powie¬ trzem, przy czym srodek napedzajacy jest rozrzadzany za pomoca zaworów elektro¬ magnetycznych i pokretnego zaworu roz- rzadczego, fig. 8 — przekrój pionowy za¬ woru suwakowego.Na obsadzie 10, polaczonej czopami 11 i 12 z oslona 13 karabina maszynowego, sa osadzone narzady napedowe urzadzenia.W cylindrze 14, sztywno polaczonym z obsada 10, jest umieszczony tlok 15, pola¬ czony z wydrazonym tloczyskiem 16, któ¬ re suwa sie w tulei 17 i ha koncu przeciw¬ leglym tlokowi posiada zderzak 18, uru¬ chomiajacy raczke ladownicza 19 gdy tlok 15 jest przesuwany dzialaniem sprezonego powietrza, wpuszczonego przez otwór 20 do cylindra 14. Sprezyna 21, umieszczona w wydrazonym tloczysku 16 i przymoco* wana jednym koncem w miejscu 22 do tlo- czyska, a drugim koncem w miejscu 23 do wlotowego konca cylindra 14, cofa tlok 15 w polozenie spoczynku.W sciance cylindra 14 znajduje sie o- twór 24 do wylotu powietrza, stlaczanego podczas ruchu tloka 15.Drugi cylinder napedowy 25* umiesz¬ czony z boku cylindra 14 i równiez sztyw¬ no polaczony z obsada 10, posiada tlok 26, który przesuwa sie wbrew dzialaniu spre¬ zyny 28 pod wplywem sprezonego srodka, wpuszczonego przez otwór 27, wykonany w sciance cylindra 25.Otwór wejsciowy do tego cylindra jest zakryty korkiem 30, w srodku którego przesuwa sie uszczelnione tloczysko 31, sztywno polaczone z tlokiem 26 i polaczo¬ ne przegubem 32 z drazkiem 33, polaczo¬ nym za pomoca przegubu 34 z dzwignia katowa 35, 36, osadzona wahliwie na osi 37, która jest podtrzymywana w dowolny odpowiedni sposób za pomoca narzadu 38, przymocowanego do oslony 13 karabina maszynowego.Plaski zderzak 39 na koncu dzwigni 36 uruchomia spust 40 karabina maszynowe¬ go.Trzeci cylinder napedowy 41 o dwu¬ stronnym dzialaniu, umieszczony na obsa¬ dzie 10 z boku cylindra 14 i z przeciwle¬ glej strony niz cylinder 25, posiada tlok 42, który moze dzialac w obydwóch kierun¬ kach pod wplywem srodka napedowego, wpuszczanego do cylindra 41 przez otwór 43 albo przez otwór 44.Tloczysko 45, sztywno polaczone z tlo¬ kiem 42 i uszczelnione w dnie cylindra 41, jest polaczone przegubem 46 z koncem dzwigni 47, wahliwej dokola czopa 48, o- sadzonego w obsadzie 10. Drugi koniec 49 tej dzwigni jest zakrzywiony i tworzy wi¬ delki, których ramiona 49a i 49b obejmu¬ ja jeden z wystepów bocznych 50 bezpiecz¬ nika 51, znajdujacego sie na oslonie kara¬ bina maszynowego {fig. 4).Nastawianie cylindrów napedowych, gdy srodek sprezony stanowi powietrze, odbywa sie w nastepujacy sposób. Zawory elektromagnetyczne 52, 53, 54, 55 (fig. 5) znanego typu sa polaczone z jednej stro¬ ny ze zbiornikiem sprezonego powietrza przewodem 56, z drugiej zas strony — z cylindrami napedowymi.Zawór 52 jest polaczony z otworem 20 cylindra 14 za posrednictwem przewodu 20a. Zawór 53 jest polaczony z otworem — 2 —27 cylindra 25 za posrednictwem przewo¬ du 27a. Zawory 54 i 55 sa polaczone od¬ powiednio z otworami 43 i 44 cylindra 41 za posrednictwem przewodów 43a i 44a.Cewka kazdego zaworu elektromagne¬ tycznego jest polaczona z jednym z biegu¬ nów baterii akumulatorów 57 za pomoca kabla 58. Drugi biegun baterii 57 jest po¬ laczony kablem 59 z tablica rozrzadcza, znajdujaca sie w zasiegu reki strzelajacego na stanowisku strzeleckim.Obwód do sterowania zaworem 52, slu¬ zacym do ladowania karabina, posiada przycisk przelaczajacy 60 o dwóch polo¬ zeniach, polaczony przewodami 61, 62 z przelacznikiem 63, który jest polaczony przewodem 64 z elektromagnesem zaworu 52.Przelacznik 63 jest zmiennikiem dowol¬ nego typu o napedzie zapadkowym, przy czym dzwignia 65, odciagana sprezyscie, jest nastawiana samoczynnie przez prze- suniecie tloka 15, gdy ten przychodzi do konca swego suwu.Zawór 53, który steruje spustem kara- bina maszynowego, jest uruchomiany pra¬ dem elektrycznym po nacisnieciu przyci¬ sku 66, polaczonego z cewka zaworu 53 przewodem 67.Dwa polozenia bezpiecznika 51 sa na¬ stawiane za pomoca zaworów 54 i 55, któ¬ rych cewki moga byc polaczone z bateria akumulatorów za posrednictwem przewo¬ dów 68 i 69 i wylacznika 70, który normal¬ nie przerywa obwód elektryczny.Tablica rozdzielcza moze byc polaczo¬ na w ten sposób, ze strzelajacy uruchomia¬ jac jeden z przycisków wylacznika lub przelacznika moze uruchomic jeden lub kilka karabinów maszynowych.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy.Gdy strzelajacy (pilot lub obserwator) pragnie uruchomic karabiny maszynowe, ustawione na skrzydlach samolotu, to naj¬ pierw laduje karabiny uruchomiajac prze¬ lacznik 60, który uruchomia zawór 52, la¬ czac cylinder 14 ze sprezonym powietrzem.Pod dzialaniem sprezonego powietrza tlok 15 przesuwa sie w prawo (fig. 1 i 5) i za posrednictwem tloczyska 16 oraz zderza¬ ka 18 pociaga raczke 19, która przesuwajac sie laduje karabin. Tlok 15 przychodzac do konca swego suwu, dziala na dzwignie 65 i uruchomia automatycznie przelacznik 63, który przerywa prad w cewce zaworu 52, przerywajac w ten sposób doplyw po¬ wietrza sprezonego do cylindra 14 i la¬ czac go z atmosfera. Pod dzialaniem spre¬ zyny 21 tlok 15 powraca w polozenie spo¬ czynku.Raczka 19, zwolniona od nacisku zde¬ rzaka 18, moze swobodnie przesuwac sie podczas strzelania. Gdy zachodzi potrzeba ponownego dzialania strzelajacy urucho¬ mia przelacznik 60 i wówczas odbywaja sie te same czynnosci dzieki nowemu polo¬ zeniu, jakie zajmuje przelacznik 63 wzgle¬ dem obwodu elektrycznego na skutek dzia lania poprzedniego.Gdy karabin jest naladowany, a strze¬ lajacy naciska przycisk 66, to zawór 53 zo¬ staje uruchomiony i srodek sprezony wpu¬ szczony do cylindra 25, dziala za posred¬ nictwem tloka 26, tloczyska 31 i drazka 33 na dzwignie katowa 35, 36, której zderzak koncowy 39 naciska spust 40 kar&bina ma¬ szynowego. Chcac przerwac strzelanie wy¬ starczy przerwac obwód przycisku 66 i wówczas tlok 26 oraz nastawiane przezen narzady przyjmuja pod dzialaniem spre¬ zyny 28 swe pierwotne polozenie.Gdy strzelajacy chce przesunac bezpie¬ cznik, aby uniemozliwic przypadkowe uru¬ chomienie karabina maszynowego przy la¬ dowaniu, lub tez gdy chce przesunac go z powrotem w celu umozliwienia dzialania karabina, to uruchomia wylacznik 70, za pomoca którego wlacza prad do cewki za¬ woru 54 lub zaworu 55, co powoduje zada ne przesuniecie sie tloka 42 cylindra 41 w jedna lub druga strone, który za posred- — 3 —nictwem tloczyska 45, dzwigni wahliwej 47 i widelek 49 dziala na wystep 50 tego bezpiecznika 51.Uruchomienie karabina maszynowego jest wiec natychmiastowe dzieki temu, ze zawory elektromagnetyczne moga byc umo¬ cowane w poblizu obslugiwanych przyrza dów. Zbiornik sprezonego powietrza, nie przedstawiony na rysunku, moze byc u- mieszczony w poblizu obslugiwanych kara¬ binów maszynowych, przez co zmniejsza sie do minimum dlugosc przewodów po¬ wietrznych.Poniewaz powietrze, zawarte w zbior¬ niku, jest sprezone do cisnienia 20 — 25 kg/cm2, przeto umieszcza sie na zbiorniku zawór redukcyjny, umozliwiajacy obnize¬ nie cisnienia do 5 kg/cm2. Poza tym jest rzecza konieczna, aby sprezone powietrze bylo suche, zeby uniknac przy jego roz¬ prezaniu sie skroplania sie pary, która na wiekszych wysokosciach powodowalaby tworzenie sie szronu w przewodach, co przeszkadzaloby dzialaniu karabina ma¬ szynowego.Urzadzenie, opisane wyzej, zawieraja ce sprezone powietrze, posiada male roz¬ miary i maly ciezar.Na fig. 6 przedstawiono urzadzenie, które dziala na skutek niedopreznosci, istniejacej w przewodzie ssawczym silnika spalinowego, lub na skutek niedopreznosci, wytworzonej w zbiorniku 71 za pomoca pompy ssacej, uruchomianej w dowolny sposób.Samo urzadzenie jest prawie takie sa¬ mo jak i w przypadku sprezonego powie¬ trza. Naped uzyskuje sie w tym przypad¬ ku dzieki róznicy cisnien pomiedzy niedo- preznoscia i cisnieniem atmosferycznym, a wiec przesuwanie tloków odbywa sie przez ssanie.Czesci urzadzenia, uruchomianego za pomoca niedopreznosci, posiadaja wieksze rozmiary niz czesci urzadzenia uruchomia¬ nego sprezonym powietrzem.Rozmiary poszczególnych cylindrów nastawczych powinny byc ustalone tak, ze¬ by na wielkich wysokosciach niedopreznosc wystarczala jeszcze do uruchomienia róz¬ nych narzadów karabina maszynowego.Wedlug innej odmiany urzadzenia do uruchomiania z odleglosci karabinów ma¬ szynowych, narzady uskuteczniajace lado¬ wanie i ryglowanie karabina maszynowego sa polaczone ze zródlem powietrza sprezo¬ nego za pomoca zaworu rozrzadczego 72 (fig. 7), natomiast narzad napedowy, uru¬ chomiajacy spust karabina maszynowego, jest polaczony ze zródlem srodka sprezo¬ nego za pomoca zaworu rozrzadczego 53, nastawianego elektrycznie za pomoca wy¬ lacznika 66. Zawór 72 moze byc zaworem trój droznym dowolnego typu, który za¬ leznie od polozenia raczki nastawczej 73 uskutecznia polaczenie przewodu 56 srod¬ ka pod cisnieniem z przewodami 20a, 44a lub 43a, polaczonymi z tym zaworem w miejscach 75, 76 i 77.Szyjka pierscieniowa 78, znajdujaca sie w rdzeniu zaworu i przerwana na pewnej czesci swego obwodu, umozliwia polacze¬ nie otworów 75, 76 i 77 z atmosfera po¬ przez otwór 80.Jak widac na fig. 7, przewód 56, dopro¬ wadzajacy srodek sprezony, jest polaczo¬ ny z przewodem 44a narzadu napedowego 41.Po uruchomieniu jednego z narzadów napedowych raczka 73 cofa sie i utrzymu¬ je sie ja w dowolny sposób w polozeniu po¬ srednim, w celu przerwania normalnego polaczenia pomiedzy zródlem srodka spre¬ zonego i narzadami napedowymi, oraz aby polaczyc je z atmosfera.Aby pod wplywem srodka sprezonego tloki nie uderzaly gwaltownie o dna cylin¬ drów, zwlaszcza w cylindrze nastawiaja¬ cym raczke ladownicza karabina maszyno¬ wego, wynalazek posiada urzadzenie do tlumienia tych uderzen.Jedno z tych urzadzen polega na scie- - 4 -ciu na plask 81 (fig. 7) pewnej czesci tlo¬ czyska 16, tak aby powietrze, zawarte w cylindrze 14 i stlaczane wskutek przesuwa¬ nia sie tloka 15, moglo uchodzic przez o* twór 24 az do chwili, w której czesc cy¬ lindryczna 82 tloczyska wejdzie do dlawni- cy 17 i zamknie otwór 24, wstrzymujac w ten sposób uchodzenie wypychanego po¬ wietrza, które tworzy tlumik pneuma¬ tyczny.W pewnych przypadkach dobrze jest zastapic zawór rozdzielczy, przedstawio¬ ny na fig. 7, zaworami suwakowymi, przy czym kazdy pneumatyczny narzad pomoc¬ niczy posiada do jego nastawiania oddziel¬ ny zawór.Zawór taki jest przedstawiony na fig. 8 i sklada sie z kadluba 95, w którym daja sie przesuwac dwa narzady zaworowe 96 i 97, zaopatrzone w nakladki sprezyste i polaczone ze soba trzpieniem 98, przy czym suwaki daja sie przesuwac wbrew dziala¬ niu sprezyny 99 przy nacisku na suwak 100, w celu polaczenia otworu doplywo¬ wego 101 za posrednictwem komory 102 z otworem odplywowym 103, który normal¬ nie jest polaczony z otworem 104, prowa¬ dzacym do atmosfery.Oczywiscie, opisany wyzej zawór moze byc stosowany z korzyscia do uruchomia¬ nia wszystkich przyrzadów, nastawianych za pomoca srodka sprezonego.Na zakonczenie nalezy zaznaczyc, ze pneumatyczne urzadzenie nastawcze kara- bina maszynowego jes* wykonane w ten sposób, ze pozwala na szybkie zdjecie u- szkodzonego karabina i zastapienie go no¬ wym. Aby zdjac karabin wystarczy odla¬ czyc przegub 34 w urzadzeniu do urucho¬ miania spustu, przy czym przegub skla¬ da sie z kulki, scisnietej sprezyscie, a nastepnie nalezy wysunac w bok kara¬ bin.W celu zalozenia karabina maszynowe¬ go powyzsze czynnosci wykonywa sie w odwrotnej kolejnosci. PL