Zastosowanie wirujacych nozyc do cie¬ cia przesuwajacego sie materialu walco¬ wanego zapewnia te korzysc, ze dlugosci ciecia moga byc nastawiane w szerokich granicach bez wzgledu na kazdorazowa szybkosc materialu. Poniewaz ciecia, od¬ powiednio do obecnie stosowanych duzych szybkosci przesuwu materialu, musza na¬ stepowac czestokroc w bardzo krótkich odstepach czasu, rozporzadza sie przeto wówczas tylko ulamkami sekundy do uru¬ chomiania lub zatrzymania nozyc. Wsku¬ tek tego obracajace sie masy nozyc oraz ich czesci napedowe, które dla kazdego ciecia sa przyspieszane wzglednie hamo¬ wane, musza byc mozliwie male. Znane po¬ stacie nozyc odpowiadaja temu warunkowi w stopniu tylko bardzo niedostatecznym lub nie odpowiadaja wcale.Wynalazek dotyczy takich wirujacych nozyc, których silnik napedowy pracuje ustawicznie, a miedzy nim oraz przeklad¬ nia napedowa nozyc jest umieszczone sprzeglo wlaczajace i wylaczajace przy kazdym cieciu. Budowa tego rodzaju umo¬ zliwia juz zmniejszenie do pewnego stop¬ nia obracajacych sie mas nozyc i ich na¬ pedu, gdyz w tym przypadku trzeba na¬ dac przyspieszenie tylko obracajacym sie masom sprzegla, a nie wirnikowi silnika,a prócz tego sprzeglo moze byc wykonane jako stosunkowo male i lekkie, poniewaz jest ^sadzone*na szyBko obracajacym sie wale* i Wskutek tego ma przenosic tylko moment obrotowy, zmniejszony w stosun¬ ku do przekladni napedu nozyc.Wynalazek polega na tym, ze miedzy pracujacym stale silnikiem i przekladnia napedowa nozyc zastosowane jest sprze¬ glo elektromagnetyczne, które posiada po jednym uzwojeniu wzbudzajacym z jednej strony do sprzeganiaf z drugiej zas strony do rozlaczania oraz jednoczesnego hamo¬ wania. Sprzegla tego rodzaju sa juz zna¬ ne. Zastosowanie tych sprzegiel jednak posiada te wielka zalete, ze masy nozyc i czesci ich napedu, które trzeba przyspie¬ szac, moga byc zmniejszone do minimum, gdyz posiadaja postac ruchomej tarczy sprzegla. Poza tym na skutek wylaczania elektrycznego odpadaja zupelnie drazki posrednie, sluzace do uruchomiania sprze¬ gla, które oprócz tego uniemozliwialyby wlaczenia sprzegla w krótkim okresie ulamka sekundy.W sprzegle wedlug wynalazku w celu dalszego skrócenia czasu wlaczania moz¬ na ponadto stosowac promieniowe szcze¬ liny w magnesie, co zapobiega powstawa¬ niu w magnesie pradów wtórnych, prze¬ ciwdzialajacych wzrastaniu lub zanikaniu pradu wzbudzajacego, co opóznialoby po¬ wstawanie i zanikanie sprzegajacego poto¬ ku magnetycznego.Wynalazek uwidoczniony jest na ry¬ sunku jako przyklad. Fig. 1 przedstawia wedlug wynalazku widok ogólny wiruja¬ cych nozyc tnacych, fig. zas 2 — w podzial- ce zwiekszonej szczególy zastosowanego sprzegla.Obydwa noze 1 sa osadzone na ramio¬ nach 2, obracanych za pomoca dwóch wa¬ lów 3. Na walach tych sa osadzone kola slimakowe 4, napedzane od wspólnego sli¬ maka 5. Zamiast slimaka i kól slimako¬ wych mozna zastosowac kola czolowe.Miedzy walem 6, slimakiem 5 oraz walem 7 pracujacego stale silnika 8 osadzone jest stosownie do wynalazku sprzeglo elektro¬ magnetyczne opisane szczególowo ponizej.Sprzeglo to sklada sie z osadzonej na wa¬ le 6 tarczy ciernej 9, zaopatrzonej po obu stronach obwodu w okladziny cierne 10 i 11, a w poblizu krawedzi w celu zmniej¬ szenia momentu bezwladnosci — w wydra¬ zenia w postaci np. otworów. Na wale 7 silnika jest zaklinowana tarcza 12, któ¬ rej powierzchnia sprzegajaca znajduje sie naprzeciwko okladziny ciernej 10; takaz powierzchnia nieruchomej tarczy hamuja¬ cej 13, polaczonej z oslona nozyc, znajdu¬ je sie naprzeciwko powierzchni ciernej 11.Obydwie tarcze 12 i 13 zawieraja w swym wnetrzu jarzma pierscieniowe o przekroju korytkowym, które stanowia magnes sprze¬ gla. We wnetrzu jarzem 14 i 15 mieszcza sie uzwojenia wzbudzajace 16 i 17, zasila¬ ne pradem stalym. Dla zapobiezenia po¬ wstawaniu pradów wtórnych w jarzmach 14 i 15 sa one zaopatrzone w promieniowe szczeliny, których glebokosc jest zazna¬ czona na rysunku za pomoca punktowa¬ nych linii. W tym samym celu obydwa jarzma sa wykonane z materialu o dobrym przewodnictwie magnetycznym, a zlym elektrycznym.Miedzy sprzeglem nozyc i ustawicznie pracujacym silnikiem 8 mozna zastosowac, jak to widac na fig. 1, jeszcze male kolo zamachowe 18, jednakze jest ono nieko¬ niecznie potrzebne.Nozyce uruchomia sie przez wlaczenie uzwojenia 16 i jednoczesnie wylacza uzwo¬ jenie 17, wskutek czego przekladnia nape¬ dowa nozyc zostaje sprzezona z pracuja¬ cym ustawicznie silnikiem 8. Po uskutecz¬ nieniu ciecia uzwojenie 16 wylacza sie, a uzwojenie 17 — wlaczat wskutek czego tarcza 9 zostaje wprowadzana w zetknie¬ cie z tarcza hamulcowa 13 i nozyce 6 za¬ trzymuja sie. Przebiegi te moga zachodzic zupelnie samoczynnie za pomoca nieprzed- — 2 —stawionych na fyst*nku przelaczników i przekazników. Poniewaz masa nozyc, którym trzeba nadac przyspieszenie i opó¬ znienie, stanowi w istocie mase ruchomej tarczy 9 sprzegla, ta zas, jak to latwo spo¬ strzec, moze byc wykonana o bardzo ma¬ lych wymiarach i lekka, przeto nozyce da¬ ja sie uruchomiac i zatrzymywac w dziala¬ niu w czasie ulamka sekundy. PL