Przy lozyskach, pracujacych w kurzu lub wilgoci, zwykle uszczelnia sie miejsce wychodzenia walu z oslony lozyska za po¬ moca uszczelnienia labiryntowego, by unie¬ mozliwic dostawanie sie z zewnatrz do o- slony lozyska wody lub zanieczyszczen przez otwór wejsciowy dla walu. Tego ro¬ dzaju uszczelnienie labiryntowe sklada sie zwykle z pierscieni, wchodzacych jedne w drugie w kierunku osiowym na podobien¬ stwo grzebieni; jedne z tych pierscieni u- mieszczone sa w oslonie labiryntowej, osa¬ dzonej na wale lub przymocowanej przy piascie krazka lub kola, umieszczonego' bez¬ posrednio przy lozysku; pozostale pier¬ scienie sa umieszczone w oslonie lozysko¬ wej.Jesli tego rodzaju uszczelnienia labi¬ ryntowe ma sie zastosowac w lozyskach szyjnych, to dla umozliwienia montazu i demontazu nie tylko oslona lozyska, lecz i oslona labiryntowa musi byc wykonana dwudzielnie. Jesli bezposrednio przy lozy¬ sku na wale osadzony jest krazek lub kolo, to oslone labiryntowa przymocowuje sie zwykle dto piasty tego krazka lub kola przez zastosowanie na tej piascie po¬ wierzchni przylegania, która centruje o- slone labiryntowa i do której oslona przy¬ mocowana jest za pomoca srub. Zamocowa¬ nie to musi byc szczelne na smar, gdyz ina¬ czej smar wskutek dzialania sily odsrod¬ kowej móglby uchodzic z oslony lozysko¬ wej wzdluz powierzchni przylegania. Do osiagniecia tej szczelnosci na smar trzeba zastosowac duzo srub ze wzgledu na sto-sunkowoduza srednice i cienkie scianki o- slony labiryntowej. Oprócz tych srub przy oslonie labiryntowej ^przewidziane sa je¬ szcze oczywiscie specjSjne kolnierze i sru¬ by w celu utrzymywania razem polówek pierscieniowych tej oslony.Ten sposób zamocowania takich oslon labiryntowych ma te wade, ze przy krazku lub kole trzeba przewidziec specjalne wzmocnienia dla otworów srub zamocowu- jacych, co uniemozliwia dodatkowe wbudo¬ wanie lozysk z uszczelnianiem labirynto¬ wym do istniejacych juz urzadzen. Jednak nawet przy nowych kolach i krazkach, specjalnie wykonanych do tego celu, po¬ wyzszy sposób zamocowania posiada te wa¬ de, ze jest kosztowny i ze przy demonta¬ zu lozyska trzeba zluzniac duza ilosc srub.W celu uproszczenia i potanienia wspo¬ mnianej konstrukcji podzielila oslona la¬ biryntowa jest wedlug wynalazku w ten sposób przymocowana do piasty krazka lub kola, ze na piascie tej przewidziany jest jeden lub kilka rowków lub wpustek pier¬ scieniowych, a przy oslonie labiryntowej — wpusttki, dopasowane do tych rowków, wzglednie rowki, dopasowane do tych wpustek. Przy laczeniu obu polówek oslo¬ ny labiryntowej wpustkl pierscieniowe wchodza w rowki pierscieniowe, dzieki cze¬ mu oslona labiryntowa zostaje zamocowa¬ na przy piascie kola bez moznosci przesu¬ wu osiowego i bez potrzeby stosowania specjalnych srub zamocowujacych. Zbedne sie zatem staja konieczne dotychczas spe¬ cjalne wzmocnienia na kole d!o otworów na sruby. W ogólnosci do zamocowaliia tego wystarczy jedno tylko powyzej opisane po¬ laczenie na rowek i wpustke. Korzystnie jest zaopatrzyc wpustke w boki, prostopa¬ dle do osi obrotu; przy montowaniu boki te przylegaja szczelnie na smar do równiez prostopadlych do osi obrotu scianek row¬ ków.W piascie krazka1 lub kola oraz w oslo¬ nie labiryntowej mozna zastosowac jeden lub tez kilka rowków i wpustek; mozna np. zastosowac dwa rowki, z których jeden u- mieszczony jest korzystnie w poblizu ob¬ wodu oslony labiryntowej, a drugi w przy¬ blizeniu na najmniejszej srednicy tej o- slony.Wedlug wynalazku mozna dalej zabez¬ pieczyc od obracania sie oslone labirynto¬ wa na piascie kola za pomoca specjalnego narzadu zabezpieczajacego, np. za pomoca sruby zabezpieczajacej; w ten sposób jesli¬ by z jakiejkolwiek przyczyny tarcie wpu¬ stek w zlobkach nie wystarczalo do pewne¬ go pod wzgledem obrotu polaczenia oslo¬ ny labiryntowej z piasta, to zapobiega sie w sposób pewny slizganiu sie wpustek w rowkach.Na zalaczonym rysunku przedstawione sa dwa przyklady wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój podluzny piasty kola i lozyska, przy czym uszczelnienie labiryntowe jest rozciete prostopadle do szczeliny podzialo- wej oslony labiryntowej; fig. 2 przedstawia taki sam przekrój w przypadku inaczej u- mieszczonych wpustek i rowków zamoco¬ wujacych oslony labiryntowej.Czesc górna 1 i czesc dolna 2 oslony lozyskowej /, 2 stykaja sie wzdluz szczeli¬ ny podzialowej 3. Tuz przy oslonie na wal 4 naciagnieta jest silnie piasta 5 kola. Oslo¬ na lozyska posiada na stronie czolowej pierscieniowe nasady 6, 7, wchodzace w przestrzenie posrednie miedzy pierscienio¬ wymi nasadami 8, 9, 10 oslony labirynto¬ wej 11, li1 i tworzace w ten sposób uszczel¬ nienie labiryntowe.Oslona labiryntowa sklada sie z dwóch czesci 11, li1, polaczonych npi za pomofca srub 12 i kolnierzy 13, 14. "Przy piascie 5 kola przewidziany jest rowek pierscienio¬ wy 15, w który przy zmontowaniu oslony labiryntowej //, li1 wchodzi szczelnie na smlafr wpustka pierscieniowa 16. Po docia¬ gnieciu srub 12 oslona labiryntowa 11, li1 jest szczelnie na smar i nieprzesuwriie o- — 2 —siowói-osadzona na piascie 5 kola. Niepo¬ trzebne sa przy tym zadne specjalne sruby zamocowujace dla polaczenia oslony labi¬ ryntowej z piasta kola.Dla unikniecia mozliwosci slizgania sie z jakichkolwiek powodów pierscieniowej wpustki 16 w rowku 15, przy kole moze byc jeszcze celowo przewidziana sruba zabez¬ pieczajaca 17, wchodzaca swym koncem w otwór oslony labiryntowej 11, li1 i zabez¬ pieczajaca ja w ten sposób we wszelkich okolicznosciach przed przekreceniem wzgle¬ dem piasty 5 kola.Na fig. 2 oslona labiryntowa 11, li1 zaopatrzona jest w pierscieniowy rowek 18, zas pierscieniowa wpustka 19 przy pia¬ scie kola, posiadajaca: boki, prostopadle do osi obrotu, po zmontowaniu oslony labiryn¬ towej na piascie kola wchodzi w ten rowek szczelnie na smar. PL