Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu nadawania filmu obrazowego, przesuwane¬ go skokami.Wedlug wynalazku liczba nadawanych na sekunde obrazów filmu jest wieksza od liczby obrazów filmu, przesuwanych skoko¬ wo na sekunde. W celu osiagniecia tego niektóre obrazy filmu sa wedlug wynalazku rozkladane m razy, natomiast inne obrazy, lezace pomiedzy wymienionymi, sa rozkla¬ dane n razy, przy czym m i n sa to liczby calkowite, z których jedina jest wieksza od drugiej.W jednym z przykladów wykonania wynalazku roizkladanie uskutecznia sie za pomoca lampy ikonoskopowej, w której czestotliwosci, sluzace zairówno do piono¬ wego jak i do poziomego odchylania wiazki promieni katodowych, sa wielokrotnoscia szybkosci nadawania filmu, to znaczy licz¬ by obrazów nadawanych na sekunde. Pio¬ nowe odchylanie wiazki promieni katodo¬ wych oznacza tu odchylanie w kierunku ru¬ chu filmu, poziome zas odchylanie oznacza odchylanie w kierunku wierszy obrazu.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycznie widok z przo¬ du i czesciowo uklad polaczen nadajnika telewizyjnego, zbudowanego i dzialajacego wedlug wynalalzku, fig. 2, 3 i 4 przedstawia¬ ja w powiekszeniu widoki z tylu szczegó¬ lów mechanizmu skokowego, objasniajace jedna faze dzialania, fig. 5 przedstawia wi-dok z przodu tarczy migawkowej, fig. 6 — wykres objasniajacy sposób dzialania na¬ dajnika wedlug fig. 1, a fig. 7 — widok cze¬ sci tarczy wedlug fig. 5 w powiekszeniu.Na fig. 1 liczba 10 oznaczona jest lam¬ pa katodowa do wytwarzania sygnalów obrazowych. Lampa ta posiada swiatloczu¬ ly ekran 12, który moze byc wykonany np. z wielkiej liczby drobnych swiatloczulych kuleczek srebrnych, umieszczonych na me¬ talowej plytce podstawowej i izolowanych od tej plytki oraz od siebie. Zródlo elek¬ tronów 14 wysyla wiazke elektronów 16, skierowana na ekran* 12. Lampa j-est zao¬ patrzona w uziemiona anode w postaci srebrnej powloki 17, umieszczonej na we¬ wnetrznej powierzchni scianki banki lampy.Wiazka 16 przebiega po ekranie pod¬ czas okresów czasu, w których obraz jest wyswietlany. Podczas stosunkowo krótkich okresów pomiedzy okresami rozkladania wiazka powraca w pierwotne polozenie wyjsciowe, aby zaczac nastepny z kolei przebieg po ekranie. Podczas kazdego okre¬ su rozkladania1 wiazka przebiega ekran wzdluz drogi pilowej.Zaklada sie, ze czestotliwosc obrazowa wynosi 60 na sekunde, liczba za's wierszy rozlozonych podczas kazdego okresu cze¬ stotliwosci obrazowej wynosi 121, przy czym wiersze rozlozone podteas okresów nieparzystych leza miedzy wierszami roz¬ lozonymi podczas okresów parzystych. W tych warunkach wiazka jest odchylana po¬ ziomo przez cewki 18, poprzez które prze¬ plywa z generatora 20 prad o fali w ksztal¬ cie zebów pily i o czestotliwosci t(ln -\-n) =* 7 29fr okr./sek1, gdzie f oznafcza czestotli¬ wosc obrazowa, która w danym przypadku wynosi 60, lH — liczbe calkowitych wier¬ szy obrazu, np. 121, i n — liczbe mniejsza od1 jednosci. Wiazka jest równiez odchyla¬ na pionowo za pomoca cewek 22, przez któ¬ re przeplywa z generatora 24 prad o fali w ksztalcie zebów pily i o czestotliwosci 60 okr./sek.Zródlo elektronów 14 jest zaopatrzone w siatke rozrzadcza 26, za pomoca której mozna zmieniac natezenie wiazki elektro¬ nów Nadawany jest normalny film kinema¬ tograficzny 28, przesuwany skokami z szyb¬ koscia 24 obrazów1 na sekunde za pomoca mechanizmu 30. Wal kciukowy 32 mecha¬ nizmu jest napedzany bezposrednio walem 34 silnika 36. Wal 34 obraca sie z jedno¬ stajna szybkoscia 30 obrotów na sekunde, a sprzezenie jego z walem kciukowym 32 jest dowolnego typu o przekladni 1 : 2V2* Wal kciukowy 32 wykonywa w ten sposób 12 pefnych obrotów na sekunde.Na wale silnika umieszczona jest tar¬ cza migawkowa 38, posiadajaca dwa sred¬ nicowo przeciwlegle otwory 4& i 42. z któ¬ rych kazdy w najszerszym miejscu zajmu¬ je tylko 1/20 czesc obwodu. Poszczególne obrazy filmu sa rzucane na ekran 12 po¬ przez te otwory.Otwory migawkowe 40 i 42, jak widac z fig. 5, maja charakterystyczny ksztalt, aby umozliwic przejscie jaknajwiekszej ilosci swiatla na ekran 12.Mechanizm skokowy 30 (fig. 2) jest zao¬ patrzony w dwa kciuki 44 i 46, z których kazdy obrafca wal 48 kólka napedowego 50 o 90p. Wedlug fig, 2 powierzchnia kciukowa 52 wspóldziala w trzpkwikiem 54, obraca¬ jac wal 48 w kierunku przeciwnym eta kie- runku ruchu wskazówek1 zegara. Gdy' wal 32 obraca1 sie w dalszym ciagu, powierzch¬ nia kciukowa 56 wspóldziala z trzpieniem 58, jak to przedistawione jest na fig. 3. Wal 48 zostaje wskutek tego obrócony o 90* z polozenia, przedstawionego na fig; 2, w po¬ lozenie wedshug fig. 4.Wazna cecha mechanizmu 30i jest te^ ze os kciuka 44 jest przesunieta o mniej niz 180° od osi kciuka 46, a mianowicie przesu¬ niecie wynosi 144°. Podczas kazdego pel¬ nego obrotu walu 32, jak widsac z wykre¬ su wedlug fig. 6, obrazy przesuwane kciur kiem 44 sa unieruchamiane podczas dwóch — 2 —okresów AB i CD, natomiast obraizy prze- stuwane kciukiem 46, sa unieruchomiane podczas trzech okresów EF, GH, U. Pod¬ czas kazdego wiec obrotu walu 32 ustawia sie w polozenie naswietlania kazdy niepa¬ rzysty i kazdy parzysty obraz, przy czym kazdy parzysty obraz pozostaje nierucho¬ my przez okres o 50% dluzszy od okresu bezruchu obrazu nieparzystego. Przeklad¬ nia 1 : 2,5 miedzy walami 32 i 34 powoduje to, ze na kazde 30 obrotów tarczy migawko¬ wej 38 wal 48 kólka napedowego 50 obra¬ ca sie o 90° 24 razy, przesuwajac skokami film 28 z szybkoscia 24 obrazów na se¬ kunde.Uklad otworów migawkowych 40 i 42 i stale sprzezenie walów 32 i 34 sa tego ro¬ dzaju, ze obrazy sa rzucane na ekran 12 podczas tych krótkich okresów czasu, pod¬ czas których sa one nieruchome, jak to wi¬ dac z fig. 6. Za pomoca tarczy 38, obraca* jacej sie z szybkoscia 30 obrotów na sekun¬ de, poszczególne obrazy filmu sa wyswie¬ tlane na ekranie 12 z czestotliwoscia 60 na sekunde. Wobec specjalnej konstrukcji me¬ chanizmu skokowego 30 i tarczy 38 wypa¬ daja kolejno dwa rzuty kazdego nieparzy¬ stego obrazu na ekran 12 oraz kolejno trzy rzuty kazdego parzystego obrazu, W celu utrzymania stalej czestotliwosci generatora 20 wzbudzane sa ostre impulsy elektryczne 60 o odpowiedniej amplitudzie i czestotliwoscia 7 290 okr./sek., a po prze¬ puszczeniu przez wzmacniacz 62 impulsy sa doprowadzone do generatora 20, który wzbudza sie z ta sama czestotliwoscia. Dla utrzymania stalej czestotliwosci generato¬ ra 24 wytwarzane sa impulsy elektryczne 64 o czestotliwosci 60 okr./sek. Impulsy te sa wzmacniane we wzmacniaczu 62 i na¬ stepnie sa doprowadzane do generatora 24, aby wzbudzac go z czestotliwoscia 60 okr./sek. Generator 24 jest tak wyregulo¬ wany, ze nie reaguje na impulsy 60 syn¬ chronizacji poziomej.W celu wytwarzania impulsów synchro¬ nizacyjnych 60 tarcza 33 posiada 243 otwo¬ ry 66, równomiernie rozmieszczone na ob* wodzie kola wspólsrodkowego z osia walu 34. Podczas kazdego obrotu tarczy 38 swiatlo ze zródla 68 pada przez te otwory na ogniwo swiatloczule 70, przylaczone do obwodu wejsciowego wzmacniacza 62, wy¬ twarzajac w ten sposób krótkie impulsy 60 dla poziomego odchylenia wiazki 16 z cze¬ stotliwoscia 7 290 odchylen na sekunde.Dwa z tych otworów posiadaja postac wydluzonych szczelin 72 i 74, równych so¬ bie i srednicowo przeciwleglych. Gdy tar¬ cza 38 obraca sie z szybkoscia 30 obrotów na sekunde, dluzsze otwory 72 i 74 przepu¬ szczaja swiatlo na ogniwo swiatloczule 70 przez dluzszy okres czasu, anizeli kazdy z otworów 66, wytwarzajac impulsy obrazo¬ we 64 o czestotliwosci 60 okr./sek w celu odchylania wiazki 16 w kierunku pionowym z ta czestotliwoscia. Uklad otworów 72 i 74 jest tego rodzaju, ze otwory te zaczynaja przepuszczac swiatlo na ogniwo swiatloczu¬ le 70 w tej chwili, w której odpowiednie o- twory 40 i 42 zaczynaja przepuszczac swia¬ tlo na ekran 12.W celu zmuszenia wiazki 16 do przebie¬ gania po ekranie 12 najpierw wzdluz wier¬ szy (poziomych linii), odpowiadajacych da¬ nemu naswietleniu nieparzystemu, a potem odpowiadajacych nastepnemu naswietleniu parzystemu, wzdluz wierszy, znajdujacych sie pomiedzy rozlozonymi wierszami po¬ przedniego naswietlenia nieparzystego, o- twór 72 jest wykonany przez wyciecie ma¬ terialu tarczy miedzy jednym z otworów 66 i obydwoma sasiednimi otworami, jak to jest przedstawione na fig. 7. Poniewaz otworów 66 jest 243, a otwór 74 jest tej sa¬ mej dlugosci i srednicowo przeciwlegly o- tworowi 72, konce otworu 74 wypadaja po¬ miedzy sasiednimi otworami 66. Uklad dziala w sposób nastepujacy, W stosunku dk) patrzacego z prawa na fig.l wiazka roz¬ poczyna bieg od gómego lewego rogu ekra- nti 12, wzdluz 119%' wierszy, gdy obraz - 3 -jest nieparzysty, po czym zjawia sie impuls 64, rozpoczynajacy powrotne pionowe od¬ chylanie wiazki. Jesli pionowe odchylanie powrotne trwa okres dwóch pelnych od¬ chylen poziomych, to zanim 'wiazka' roz¬ pocznie rozkladanie nastepnego naswietla¬ nia parzystego przebiega ona poziomo 121 y2 wierszy i dochodzi do srodka górne¬ go poziomego brzegu ekranu riieco powyzej poziomego wiersza # 1* Podczas nastepne¬ go przebiegu rozkladania nastepnego na¬ swietlenia parzystego wiazka przebiega e- kran 12 wzdluz wierszy polozonych miedzy rozlozonymi wierszami poprzednich na¬ swietlan nieparzystych, a przy koncu 231- ego odchylenia dochodzi do dolnego prawe¬ go rogu ekranu. W tej chwili powstaje na¬ stepny impuls 64, powodujacy pionowe od¬ chylenie powrotne wiazki. To odchylenie powrotne trwa okres dwóch pelnych odchy¬ len poziomych, tak iz wiazka dochodzi do górnego lewego rogu ekranu po zrobieniu 243 poziomych wychylen.Oczywiscie sygnaly obrazowe sa wy¬ twarzani tylko wtedy, gdy wiazka1 jest od¬ chylana w kierunku poziomym od strony lewej ku prawej i w kierunku pionowym ód góry dto dolu. Podczas powrotnego od¬ chylania wiazki od strony prawej ku le¬ wej poziomo, jak równiez podczas po¬ wrotnego odchylania wiazki w kierunku pionowym wiazka nie wytwarza sygnalów obraizowych. Jest pozadane zahamowa¬ nie biegu elektronów na ekran pod¬ czas odchylania powrotnego wiazki za¬ równo w kierunku poziomym jak i piono¬ wym iw tym celu z odpowiedniego stopnia wzmacniacza 62 pobierane sa impulsy [Synchronizacyjne i doprowadzane pola¬ czeniem 76 do siatki rozrzadczej 26. Znak i amplituda kazdego z tych impulsów jest tego rodzaju, ze nadaja one ujemny po¬ tencjal siatce 26, co powoduje zahamowa¬ nie biegu elektronów na ekra*n 12.Dzialanie nadajnika jest opisane poni¬ zej w zwiazku z wykresem ha fig. 6, który jest wykresem dzialania nadajnika* pod¬ czas kazdego pelnego obrotii walu 32. Od punktu A do punktu B w kierunku ruchu wskazówek zegara otwór 40 zajmuje takie polozenie, ze pozwala na rzucenie niepa¬ rzystego obrazu filmu (obra^^|: 1) na e- kran 12. Podczas tego okresu podluzny o- twór 74 powoduje wytworzenie impulsu dodatkowego 64, który pobudza generator 24 do spowodowania powrotnego^ odchyle¬ nia wiazki w kierunku pionowym i jedno¬ czesnie nadania ujemnego potencjalu siatce 26 w celu zahamowania biegu eletkrónów na ekran podczas odchylania powrotnego wiazki. W punkcie B tarcza migawkowa 38 odcina swiatlo od ekranu 12. W tym punk¬ cie ujemny potencjal na siatce 26 zanika i wiazka przyjmuje normalne natezenie.Jednoczesnie rozpoczyna sie odchylanie wiazki dla rozlozenia obrazu i trwa przez okres od punktu B do punktu C liczac w kierunku ruchu wskazówek zegara. Pod¬ czas okresu rozkladania ekran 12 jest nie oswietlony. W punkcie C otwór 42 zajmu¬ je takie polozenie, ze pozwala na ponowne rzucenie obrazu ^ 1 na ekran 12. Podczas tego okresu podluzny otwór 72 wytwarza nastepny impuls 64, który pobudza rów¬ niez generator 24 do wywolania powrot¬ nego odchylenia wiazki w kierunku piono¬ wym i jednoczesnie nadania ujemnego potencjalu siatce 26 w celu zahamowania biegu elektronów na ekran podczas od¬ chylania powrotnego wiazki. W punkcie D migawka odcina swiatlo od ekranu 12.W tym punkcie ujemny potencjal na siatce 26 zanika znowu, a wiazka otrzymuje nor¬ malne natezenie. Tak samo odchylanie wiazki dla rozkladania obrazu # 1 rozpo¬ czyna sie poraz drugi i trwa przez okres od punktu D do punktu E liczac w kierun¬ ku ruchu wskazówek zegara. Wobec tego podczas okresu D — E ekran jest nie o- swietlony. W punkcie D kciuk 46 rozpo¬ czyna przesuwac nastepny parzysty obraz (obraz +h 2) we wlasciwe polozenie, kon- - 4 —ezas ten rock w punkcie £. Po ukonczeniu* pcokiadania w punkcie E bieg; elektro¬ nów na ekran jest znowu zaliamowa^y dzi^ki dzialaniu otworni 74, a o*wór mi¬ gawki 40 rozpoczyna przepuszczaj swiatlo nar ekran /2. Qd punktu £* de punktu. F obraa ^j: 2 jjest wyswietlany na ekranie 12 poprzez otwór 40. Dzialanie odbywa sie dalej? w zwykly sposób* z nastepujacym wyjatkiem.Dzieki specjalnej konstrukcji mechaniz¬ mu 30 ob»ais4^2 jest nieruchomy w okresie obrofti od punktu F do pusaktu & Ekttan jest nie oswietlony* w- okresie obuotu od punktu F do punktu G i wiazka w tym okresie przebiega1 po nim. Podczas okresu G — fi bieg elektronów na ekrata jest za- hanKrwauiy i wyswietlana est na nim po¬ wtórnie obraz ^f- 2 p Podczas okresu H — / ekran jest nie oswietlony i znów przebiega po nim wiaz¬ ka 16. Podczas okresu / — J bieg elektro¬ nów na ekran znów jest zahamowany, a tymczasem na ekran 12 rzucony zostaje poraz trzeci obraz-: 2 poprzez otwór 40.W punkcie J kciuk 44 zaczyna przesuwac nastepny obraz (obraz ^3). Podczas okre¬ suJ — A ekran jest nie oswietlony i znów przebiega po nim wiazka 16. W punkcie A pelny obrót walu 32 jest ukonczony. W tym punkcie bieg elektronów zostaje za¬ hamowany i w okresie obrotu od punktu A do punktu S nai ekran 12 rzucany jest obraz ^j: 3 poprzez otwór 42. Dalej urza¬ dzenie dziala od poczatku, jak poprzed¬ nio.Podczas krótkich okresów AB, CD, EF, GH i U, kiedy obraz jest wyswietlany, na ekranie gromadza sie ladunki elektro- statyczne, przy czym wielkosc ladunku na¬ gromadzonego na kazdym poletku ekranu jest proporcjonalna do natezenia swiatla, padajacego na ekran z odpowiedniego ele¬ mentu powierzchni obrazu. Gdy wiazka 16 przebiega ekran, podczas kazdego okre¬ su BC, DE, FG, HI, JA ladunki, uprzednio nagromadzonej sa zobojetniane, dajac sy¬ gnaly obrazowe.Sygnaly te sa doprowadzone' popuzez polaczenie 77 do wzmacniacza 78\ Do* tegp* wzmacniacza sa równiez doprowadzane ze wzmacniacza 62 wzmocnione impulsy syn- chreni&acyjne, a? nastepnie sa one dopro- wadtsane wraz ze wzmocnionymi sygjiaLa?- mi obrazowymi do odpowiedniego nadaj¬ nika radiowego 80.Z powyzszego wynikaj zer w nadajsuiktb za pomoca sposobu wedlug: wynalazku; mostka wykorzystac prad* zmienny óG^cio okiresowy do* synchronizacji i rozrzadu L przystosowac nadajnik do* przesylamiar na odleglosc znormalizowanego filmu kinema¬ tograficznego przy czym film ten jest przesuwany z szybkoscia 24 obrazów nar sekunde lmb z inna szybkoscia, jednak rozna od liczby rozkladan na sekunde.Inna wazna zaleta sposobu i urzadze¬ nia' wedlug wynalazku, umozliwiajacego wykorzystanie zródla pradu zmiennego 60-cio okresowego, jest to, ze odpowiednie czestotliwosci odchylania wiazki w kierun¬ ku pionowym i poziomym sa parzystymi wielokrotnosciami czestotliwosci 60 okre¬ sów. Otóz wszystkie zaklócenia, wynika¬ jace z niedokladnego filtrowania zródel wzmacniaczy napiecia na stacjach nadaw¬ czych i odbiorczych sa nieruchome wzgle¬ dem odtwarzanego obrazu i wobec tego sa mniej szkodliwe niz w innych przypad¬ kach.Urzadzenie i sposób wedlug wynalazku niniejszego jest pierwszym tego rodzaju, w którym liczba wyswietlonych na sekun¬ de obrazów czyli czestotliwosc obrazowa jest rózna od liczby rozlozonych czyli na¬ danych na sekunde obrazów, jako ze pew¬ ne obrazy sa rozkladane m razy, natomiast inne obrazy mieszczace sie miedzy pierw¬ szymi obrazami, sa rozkladane n razy, przy czym m i n sa liczbami calkowitymi i jedfria z tych liczb jest wieksza od dru- — 5 — PL