Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania kadmu bez stosowania retort. Dotychczas kadm wytwarza sie na drodze suchej wedlug dwóch nastepuja¬ cych sposobów. 1. Pyl cynkowy, pochodzacy z desty¬ lacji cynku i zawierajacy kadm, destyluje sie kilkakrotnie (przez co wzbogaca sie go w kadm), az do osiagniecia zawartosci oko¬ lo 75% kadmu. 2. Wzbogacanie w kadm materialów, zawierajacych kadm (tlenków), przeprowa¬ dza sie na drodze mokrej, a mianowicie po oddzieleniu olowiu, miedzi i podobnych substancji wytraca sie kadm przez reduk¬ cje. Materialy, wzbogacone w kadm za po¬ moca sposobu 1 i 2, laduje sie wraz z we¬ glem drzewnym albo zendra do zeliwnych retort i w niskiej temperaturze albo poni¬ zej punktu wrzenia cynku (907°C) desty¬ luje sie kadm wzglednie przy uzyciu bardzo bogatych w kadm materialów wytapia sie kadm ponizej punktu wrzenia kadmu (770°C) w przedniej, wolnej czesci retorty.Przy wszystkich tych sposofeach wydaj¬ nosc kadmu jest bardzo mala (30 — 60%) z jednej strony wskutek zatrzymania kadmu w pozostalosciach, z drugiej zas strony wskutek jego ulatniania sie.Wedlug wynalazku niniejszego straty powyzsze zostaja znacznie zmniejszone.Wynalazek polega na tym, ze materiaff za¬ wierajacy kadm, zostaje najpierw oczy¬ szczony na drodze mokrej z olowiu, miedzi i podobnych zanieczyszczen, wreszcie z cynku, przez co otrzymuje sie metaliczna gabke kadmu o zawartosci przynajmniej 97 — 98% Cd. Te mokra gabke metalowa prasuje sie na brykiety, przez co zapobiega sie utlenianiu metalu wskutek zmniejszenia do minimum ilosci powietrza, zawartego miedzy" poszczególnymi czastkami metalu.Tak otrzymane brykiety metalowe sta¬ pia sie w niskiej temperaturze pod war¬ stwa topnika, np. salmiaku {NH4Ct), wo¬ dorotlenku sodu lub podobnych substancji.Przy tym procesie do zuzla przechodzi z jednej strony cynk, pochodzacy z roztwo¬ ru macierzystego, z drugiej zas strony — obecny jeszcze cynk pierwiastkowy. Otrzy¬ muje sie przez to, stosownie do dodanej ilo¬ sci topnika, mniej lub bardziej czysty kadm, zawierajacy zawsze ponad 99,5% Cd, W dalszym ciagu podane sa przyklady wykonania sposobu wedlug wynalazku w zwiazku z przedstawionym na rysunku schematem urzadzenia.Przyklad 1. Dla uproszczenia bierze sie ciecz, pochodzaca z tlenku, zawierajace¬ go kadm, oczyszczony juz z olowiu i mie¬ dzi. Z roztworu tego wytraca sie kadm za pomoca bardzo czystego cynku albo za po¬ moca pylu cynkowego (który oprócz Zn, Cd i sladów zelaza nie zawiera innych zanie¬ czyszczen). Otrzymana gabka kadmowa, zanieczyszczona jeszcze cynkiem, zostaje nastepnie przeplukana w przeciwpradzie kwasem siarkowym, solnym albo innym (swieza gabke plucze sie uzywanym juz kwasem, a nastepnie swiezym kwasem).Gabke doprowadza sie do kadzi K1% w któ¬ rej miesza sie ja z nadmiarem kwasu siar¬ kowego albo innego kwasu (5 — 10% po¬ nad zawartosc cynku w gabce metalowej).Stezenie kwasu jest utrzymywane tak, aby osiagnac w koncu roztwór cynkowy, który mozna zuzytkowac do innych celów (elek¬ trolizy cynku, wytwarzania litoponu, chlor¬ ku cynkowego albo siarczynu cynku, tlen¬ ku cynku itd.). Roztwór w kadzi K1 staje sie wreszcie obojetny, po czym pompuje sie go pompa P przez filtr F do kadzi K2. Po¬ zostalosc wyjmuje sie z kadzi Kv Ciecz z kadzi K2 doprowadza sie do kadzi K19 do której wprowadza sie swieza gabke kadmo¬ wa, zanieczyszczona jeszcze cynkiem.W ten sposób wytraca sie resztki ka¬ dmu, który przeszedl do roztworu, i obni¬ za sie zawartosc cynku w gabce. Roztwór pompuje sie znowu przez filtr F do kadzi K2, po czym usuwa sie go do kadzi R w stanie obojetnym i wolnym od kadmu. Po¬ zostala gabka w kadzi K1 zostaje jeszcze raz przeplukana swiezym kwasem w celu usuniecia resztek cynku. Roztwór pompu¬ je sie znowu przez filtr F do kadzi K2. Po¬ zostala gabke wymywa sie woda i dopro¬ wadza do prasy brykietowej. Roztwór, po¬ zostaly w kadzi K2, wpuszcza sie do kadzi Klt oczyszcza sie od kadmu za pomoca swiezej gabki i usuwa przez filtr F i kadz K2. Z gabki, pozostalej w kadzi K1 usuwa sie resztki cynku swiezym kwasem, po czym gabke wymywa sie i doprowadza do prasy itd.Przyklad 2. W przypadku, gdy ma sie do dyspozycji pyl kadmowy albo stopy cynko-kadmowe, wolne od olowiu, miedzi i podobnych zanieczyszczen (jak np. odpad¬ ki z pieca New-Jersey), proces plukania jest o wiele prostszy niz w przykladzie 1, gdyz opada wytracanie wzglednie usuwanie olowiu i miedzi. Poza tym sposób wykony¬ wa sie tak, jak w przykladzie L Brykiety, prasowane z tej gabki kadmo¬ wej, suszy sie, a nastepnie przetapia w ze- - 2 -liwnych kotlach stosujac jato warstwe przykrywajaca salmiak lub inne topniki.Stopiony metal odlewa sie do form. PL