W znanych niskopreznych silnikach spalinowych, sprezajacych mieszanke pali¬ wowa, zaplon mieszanki odbywa sie po wy¬ konaniu przez tlok roboczy suwu spreza¬ nia, przy czym w odpowiednio ustalonej chwili powstaje w swiecy zaplonowej iskra elektryczna, tak iz zaplon nastepuje w tej wlasnie chwili, W tym celu wywolywanie iskry musi byc rozrzadzane, co z reguly odbywa sie za pomoca rozdzielacza pradu, który w odpowiednich chwilach skierowu¬ je prad zmienny wysokiego napiecia do od¬ nosnych swiec cylindrów. Poniewaz chwila zaplonu musi byc regulowana w zalezno¬ sci od liczby obrotów silnika, by uzyskac zaplon wczesny lub pózny, przeto stosuje sie ponadto jeszcze urzadzenie nastawia¬ ne odrecznie lub tez do pewnego stopnia nastawne samoczynnie, przy pomocy które¬ go chwila zaplonu jest regulowana w gra¬ nicach czasu, zawartych miedzy zaplonem wczesnym i póznym, W przeciwienstwie do powyzszego wy¬ nalazek polega na tym, ze zródlo ciepla, powodujace zaplon i pochodzace badz z iskry zaplonowej, badz tez z zaplonu zaro¬ wego, jest czynne bez przerwy w postaci swiecy zaplonowej, umieszczonej w glowi¬ cy cylindrowej, przy czym jednak zaplon mieszanki gazowej nastepuje dopiero1 w pozadanej chwili, Wedlug wynalazku bo¬ wiem iskra zaplonowa jest wywolywana nieprzerwanie, a paliwowa mieszanka ga¬ zowa jest doprowadzana do tego stale czynnego urzadzenia zaplonowego tak, aby mogla zapalic sie dopiero' we wlasciwejchwili. Stosownie do wynalazku glowica jest wyposazona w dodatkowa komore za¬ plonowa, która z jednej strony jest stale polaczona z komora robocza cylindra, a wewnatrz której znajduje sie stale dziala¬ jaca swieca zaplonowa w pewnej odleglo¬ sci od wlotu tej komory do komory robo¬ czej cylindra.W tej dodatkowej komorze zaplono¬ wej gromadza sie po kazdym suwie robo¬ czym spaliny bez wzgledu na to, czy cho¬ dzi o silnik dwu czy ezterosuwowy, a pod¬ czas suwu sprezania do tej komory zaplo¬ nowej wplywaja swieze gazy, które stla- czaja najpierw spaliny wokolo swiecy za¬ plonowej, a nastepnie, przeplywajac w dalszym ciagu w kierunku swiecy, mieszaja sie ze spalinami. Gdy takie zmieszanie o- siagnie juz pewien stan nasycenia spalin swieza mieszanka paliwowa, wówczas na¬ stepuje zaplon. Z powyzszego wynika, ze chwila zaplonu moze byc wyregulowana w danym silniku raz na zawsze tak, jak wy¬ maga tego praca silnika, i to w zaleznosci od rozmiarów przestrzeni dodatkowej ko¬ mory zaplonowej lub tez od rozmiaru prze¬ switu wylotu tej komory do cylindra robo¬ czego albo tez w zaleznosci od rozmiaru odleglosci swiecy od tego wylotu, albo tez wreszcie w zaleznosci od ksztaltu scianek wewnetrznej (przestrzeni dodatkowej ko¬ mory zaplonowej. Nalezy przy tym zwró¬ cic uwage, iz samoczynne nastawianie za¬ plonu na wczesny lub pózny odbywa sie samoczynnie, gdyz przy wielkiej liczbie obrotów silnika mieszanie swiezych gazów mieszanki i spalin odbywa sie szybciej, niz przy malej liczbie obrotów, a wiec na¬ stepuje zaplon wczesny, odpowiadajacy wielkiej liczbie obrotów. Odwrotnie odby¬ wa sie to samo w odniesieniu do zaplonu póznego. Wobec tego jest wiec zupelnie zbyteczna reczna lub samoczynna regula¬ cja chwili zaplonu tak samo, jak i stosowa¬ nie rozdzielacza pradu.Od chwili zaplonu dalsze rozprzestrze¬ nianie sie impulsu zaplonu w komorze ro¬ boczej cylindra jest stosunkowo powolne, gdyz odbywa sie juz przy nieznacznej do¬ mieszce swiezych gazów. Z tego wzgledu, jak równiez i ze wzgledu na dlugosc drogi od punktu powstania wzbuchu do komory roboczej cylindra zaplon wymaga pewnego czasu. Dzieki temu unika sie tak zwanego „stukania silnika", które powstaje, jak wia¬ domo, na skutek zbyt szybkiego, a wiec nieopóznionego rozchodzenia sie fali wzbu¬ chu.Najlepiej fest, gdy dodatkowa komora zaplonowa jest wykonana w postaci ruro¬ wej przestrzeni, znajdujacej sie w narza¬ dzie posrednim, który wkrecony jest do glowicy cylindra i do którego z kolei jest wkrecona swieca zaplonowa.Na rysunku przedstawiono urzadzenie zaplonowe wedlug wynalazku w kilku przykladach wykonania. Fig. 1 — 4 przed¬ stawiaja cztery czesciowe przekroje pod¬ luzne przez cylinder z glowica silnika, zao¬ patrzonego w urzadzenie zaplonowe, w czterech róznych polozeniach roboczych, fig. 5 przedstawia taki sam przekrój przez cylinder z glowica z urzadzeniem, posiada¬ jacym odmienny wylot z dodatkowej ko¬ mory zaplonowej do komory roboczej, wreszcie fig. 6, 7, 8, 9 i 10 przedstawiaja piec czesciowych przekrojów przez rózne odmiany komory zaplonowej.W silniku z urzadzeniem wedlug fig, 1 — 4 do glowicy cylindra wkrecona jest po¬ srednia rurka b, która w niniejszym przy¬ kladzie wykonania posiada gwint, w który wkrecona jest swieca zaplonowa z izolo¬ wana elektroda d. Elektroda ta stanowi jeden biegun do wywolywania zaplonu pra¬ dem zmiennym wysokiego napiecia, drugi zas biegun e jest polaczony z masa. Po¬ miedzy obydwoma biegunami przeskakuje stale iskra /, której chwila powstania nie jest rozrzadzana.Wewnetrzna przestrzen posredniej rur¬ ki b stanowi dodatkowa wstepna komore — 2 -zaplonowa h ze zwezonym wylotem k do komory roboczej g. Tlok i przesuwa sie w znamy sposób w cylindrze a.Pod koniec suwu roboczego w dwusu¬ wowym silniku spalinowym spaliny, wy¬ tloczone przez swieza mieszanke z cylin¬ dra a, nie moga wydostac sie z komory h i w niej pozostaja. Spaliny te oznaczone sa na rysunku kropkami, natomiast swieza mieszanka gazowa jest oznaczona kólkami.Podczas suwu sprezania spalmy w komo¬ rze zaplonowej sa stlaczane przez swieza paliwowa mieszanke gazowa, przenikajaca coraz dalej w glab komory h i mieszaja sie przy tym z tymi swiezymi gazami, az wreszcie powstaje zapalna mieszanka, któ¬ rej zaplon odbywa sie na skutek stale prze¬ skakujacych iskier f miedzy elektrodami d, e swiecy zaplonowej. Gdy pojemnosc komory h jest obliczona odpowiednio do istniejacych warunków, to zaplon odbywa sie w okreslonej z góry chwili, niezbednej dla prawidlowej pracy silnika. Intensyw¬ nosc mieszania spalin ze swieza mieszanka w komorze zaplonowej h mozna, w razie potrzeby, zmienic, dobierajac odpowied¬ nio przeswit wylotu k. Im wezszy jest ten przeswit, tym dluzej odbywa sie powsta¬ wanie w komorze h zapalnej mieszanki. Po¬ dobnie oddzialywa na intensywnosc mie¬ szania dlugosc komory, to znaczy odle¬ glosc miedzy miejscem zaplonowych iskier f i wylotem k komory h. Istnieje przeto moznosc obrania wlasciwej chwili zaplonu przez oddzialywanie na intensywnosc mie¬ szania sie swiezych gazów ze spalinami w komorze h.Na fig. 1 tlok roboczy i jest przedsta¬ wiony w swym srodkowym posrednim po¬ lozeniu w cylindrze. Linia kreskowana, polozona nad tlokiem, odpowiada górnemu odkorbowemu martwemu punktowi, do którego przesuwa sie tlok i po skonczonym suwie sprezania, jak nia fig. 2. Kropki i kól¬ ka, odpowiadajace stpalinom i swiezej mie¬ szance, w tym polozeniu tloka wedlug fig. 2 sa tak rozlozone w przestrzeni spalania, iz w komorze h otrzymano juz zapalna mieszanine spalin i palnej mieszanki. Za¬ plon moze wiec juz teraz nastapic. Na fig. 3 zaznaczono stan, kiedy we wstepnej ko¬ morze zaplonowej nastapil wzbuch, który rozprzestrzenia sie do komory roboczej poprzez otwór k komory h.Na fig. 4 przedstawiono stan zmiesza¬ nia gazów w komorze spalania, kiedy za¬ chodzi zaplon pózny, gdyz wówczas przy górnym odkorbowym martwym polozeniu tloka roboczego zmieszanie gazów w ko¬ morze h jest mniejsze, anizeli w przypad¬ ku, jak na fig. 2. Pochodzi to stad, ze przy mniejszych obrotach silnika odrzut spre¬ zonych gazów jest lagodniejszy, jak rów¬ niez w komorze zaplonowej h jest wywo¬ lywany mniej gwaltowny wzbuch, który rozprzestrzenia sie równiez z mniejsza szybkoscia z tej komory do komory robo¬ czej. W tym stanie praca w cylindrze od¬ bywa sie pózniej, poza tym zas pozostaje bfez zmiany.Wstepna komora zaplonowa h moze byc uksztaltowana w najrozmaitszy sposób.Na fig. 1 — 4 komora ta posiada ksztalt rurki o stalym przekroju poprzecznym, a tylko na dolnym koncu, to znaczy w prze¬ locie do komory g cylindra, komora ta jest zwezona, tak iz otrzymuje sie zwezony przelot k.W silniku wedlug fig. 5 wstepna komo¬ ra zaplonowa h posiada zwezenie klf któ¬ re jest znacznie ciasniejsze i pochylone wzgledem osi cylindra. Dzieki temu wzbuch z komory wstepnej lepiej rozprzestrzenia sie w komorze roboczej, przy czym odmien¬ nie niz w silniku wedlug fig. 3, gdzie po wzbudzi gazy trafiaja zawsze od poczatku na srodek powierzchni tloka, dzieki czemu ten ostatni w mniejszym stopniu jest na¬ razony na zuzycie.W urzadzeniu wedlug fig. 6 komora wstepna h znajduje sie w rurowej wkladce b19 przy czym ta komora wstepna otwarta — 3 —jest bez zwezenia do komory g cylindra.Przy pewnych warunkach pracy silnika ta¬ ka postac wykonania komory zaplonowej h moze wystarczac w zupelnosci.W przykladach wykonania wstepnych komór zaplonowych wedlug fig. 7 — 10f w przeciwienstwie do omówionej wyzej ruro¬ wej postaci wykonania, komora wstepna posiada rozszerzenie baniaste. Np. komora wedlug fig. 7 rozszerza sie od! wezszej cze¬ sci h2 do szerszej wlasciwej komory h, która w miejscu k2 znowu zweza sie u wy¬ lotu. Na fig. 8 komora zweza sie od czesci h2 najpierw w miejscu ks, a nastepnie prze¬ chodzi w rozszerzenie h. Na1 fig. 9 wybrzu¬ szenie komory h zaczyna sie od razu od górnego miejsca zaplonu i od tego miejsca zweza sie stopniowo az do zwezonego wy¬ lotu *.Wedlug fig. 10 urzadzenie posiada po¬ dobna komore, jednakze ta ostatnia posia¬ da kilka stopni wybrzuszen,, przy czym pierwsza przestrzen hs przechodzi nastep¬ nie w rozszerzona przestrzen h± i dalej znowu w zwezona przestrzen h5, która na¬ stepnie z kolei, wskutek zwezenia k, po¬ siada zwezony wylot w kierunku komory spalania cylindra roboczego.Wszystkie te urzadzenia maja na celu oddzialywanie na intensywnosc mieszania sie spalin ze swiezymi gazami palnymi przez wytworzenie wirów i to w zaleznosci od mozliwie najkorzystniejszych warunków pracy silnika.Opisany wyzej uklad urzadzenia zaplo¬ nowego, odnoszacy sie do dwucylindro- wych silników spalinowych, pozostaje za¬ sadniczo bez zmiany równiez w przypadku zastosowania go do czterosuwowego silni¬ ka spalinowego. Poniewaz jedhak w tych silnikach spaliny sa wytlaczane podczas wylotowego suwu tloka poprzez odpowied¬ ni zawór, przeto we wstepnej komorze za¬ plonowej istnieja inne warunki wprowa¬ dzania gazów, co mozna uwzglednic z la¬ twoscia przez odpowiednie obliczenie i uksztaltowanie komory wstepnej.Poniewaz zaplon nie wymaga zadnego sterowania, gdyz pracuje w sposób ciagly, przeto moze byc wykonany w dowolny spo¬ sób. A wiec, na przyklad, moze byc zasto¬ sowane stale pracujace magneto, wytwa¬ rzajace prad zmienny, wzglednie ininy ge¬ nerator pradu zmiennego. Tak samo moze byc pobierany prad z baterii akumulatorów do zarzenia drutu swiecy zarowej, tak iz zaplon jest wówczas zarowy. W ten sam sposób prad pradnicy pradu stalego, ladu¬ jacej w ukladzie równoleglym baterie aku¬ mulatorów, mozna doprowadzac do cewki w postaci pierwotnego pradu przerywane¬ go, który wytwarza prad zmienny wyso¬ kiego napiecia w uzwojeniu wtórnym i prad ten moze byc bez zadnego rozrzadu do¬ prowadzany do zwyklych swiec zaplono¬ wych, gdzie dziala bez przerwy. W tym przypadku rozdzielacz pradu jest równiez zbyteczny. PL