Wykryto, ze osiaga sie dzialanie bakte¬ riobójcze, jesli substancje, przedmioty al¬ bo powierzchnie, w których albo na któ¬ rych znajduja sie drobnoustroje najroz¬ maitszego rodzaju lub ich zarodniki, trak¬ tuje sie srodkami, zawierajacymi jako skladnik czynny pochodne pirydyny o wzorze ogólnym: Y- Y- -Y V R X w którym litera Y oznacza wodór albo do¬ wolne jednakowe lub rózne reszty, litera X —: dowolny anion organiczny lub nieor¬ ganiczny, litera R — reszte organiczna, a mianowicie dluzszy lancuch, jak np. rod¬ nik stearylowy, oktodecylowy, cetylowy, tetradecylowy, dodecylowy i podobne.W celu dezynfekcji oraz wyjalawiania wedlug sposobu niniejszego mozna stoso¬ wac srodki, zawierajace np. nastepujace zwiazki pirydyny: produkty przylaczenia haloidków alkylowych do pirydyny, np. chlorek dodecylo - pirydyniowy, chlorek tetra - decylo - pirydyniowy, chlorek ce- tylo - pirydyniowy, chlorek oktodecylo - - pirydyniowy i inne; albo tez produkty przylaczenia haloidków alkylowych do ho-mologow pirydyny, np, chlorek cetylo - a - - pikoliniowy, chlorek cetylo - y - n - pro- pylo - pirydyniowy, chlorek telra - decylo- - y - lzo - amylo - pirydyniowy.Mozna równiez stosowac do celów de¬ zynfekcji i konserwowania srodki otrzy¬ mane jak nizej.Do pirydyny i jej homologów przylacza sie zwiazki, zawierajace grupy wodorotle¬ nowe, np, etyleno - chloro - hydryne albo a - chloro - hydryne, a nastepnie grupy wodorotlenowe estryfikuje sie, np, kwa¬ sem laurynowym, mirystynowym, steary¬ nowym lub olejowym, albo tez mozna ami¬ ny, np. dodecylo - amine, tetra - decylo - amine, heksa - decylo - amine, okta - de¬ cylo - amine, lub 2 - alkoksy - 5 - amino - We wzorze tym litera X oznacza dowolny anion organiczny lub nieorganiczny, np. atom chlorowca albo rodnik kwasu alkylo- siarkowego, litera Y — dowolne jednako¬ we lub rózne reszty, litera R — dowolna reszte organiczna, np. grupe alkylowa lub aralkylowa, litery zas Rx i R2 — wodór albo dowolne jednakowe lub rózne reszty organiczne.Co najmniej feden z rodników oznaczo¬ nych literami R, Rlf R2 zawiera dluzszy lancuch, jak np. rodnik stearyiowy, okta- decylowy, cetylowy, tetradecylowy, dode- trylowy lub podobny.Reszty R1 i f?2 moga byc resztami we¬ glowodorów alifatycznych albo cykloalifa- <¦ pirydyne przeprowadzic w amid kwasu chlorowco - karbonowego, np. chloro - o- ctowego, i amid ten przylaczyc nastepnie do pirydyny.Do wykonywania sposobu niniejszego odpowiednie sa równiez pewne a- albo y - - pirydyno - imidy i czwartorzedowe a- albo y - amino - pirydyny dzieki ich silne¬ mu dzialaniu bakteriobójczemu.W zwiazkach tych jeden podstawnik, oznaczony litera Y w powyzszym wzorze, zostal zastapiony grupa —N/ . W po- staci soli zwiazkom tym przypuszczalnie nalezy przypisac wzór nastepujacy: tycznych, alifatyczno - aromatycznych, a- romatycznych lub hetero-cyklicznych, tak iz grupa N ne. Moga one oznaczac równiez rodniki na¬ syconych lub nienasyconych kwasów tlu¬ szczowych oraz kwasów cykloalifatycz- nych, aromatyczno - alifatycznych, aroma¬ tycznych albo hetero - cyklicznych, które sa z grupa karboksylowa zwiazane amido- wo przy atomie azotu.Reszty R, Rx i R2 moga posiadac po¬ nadto podstawniki dbwolne, np. atomy chlo¬ rowca, grupy eterowe albo tioeterowe, resz- R1 R2 Y i N Y- Y- Ni/ —Y Y- R3 wzglednie -N ^r "V Y -Y R X R X — 2 —ty aminowe itd. albo tez ich lancuch weglo¬ wy moze byc przerwany innymi atomami.Poniewaz z pierscieniowym atomem a- zotu, zgodnie ze wzorami podanymi na wstepie, zwiazany jest anion, wiec zwiaz¬ ki tej klasy nabieraja charakteru soli.Ewentualnie mozna równiez z soli wy¬ twarzac wolne zasady i stosowac je jaiko takie.Gdy podstawniki, oznaczone literami Rx i R2 albo tylko litera /?2, sa atomami wo¬ doru, to zawierajace je zasady sa malo trwale i odszczepiajac wode tworza piry- dono - imidy o wzorze: Y i I R lub —N — Rt wzglednie R2 N — Rt wzglednie R2 II V I R -Y Zwiazki te, zaleznie od ich rozpuszczalno¬ sci, mozna stosowac jako takie albo tez ja¬ ko sole odpowiednich kwasów.Zwiazki wymienionego typu mozna wy¬ twarzac rozmaitymi metodami. Ponizej wymieniono ogólnie nastepujace sposoby wytwarzania tych zwiazków, a mianowicie: przez reakcje czwartorzedowych a- al¬ bo y- chlorowcopirydyn (wzglednie innych odpowiednich a- albo /-pochodnych piry¬ dyny) z pochodnymi aminowymi H — N = i?1 R2, wedlug nastepujacego schematu: y- ,Ro \' -Hal + H N \ s#, R X Y Y- /\.N -N< R X (Hal oznacza chlorowiec) ,R« + H - Hal S^ albo przez przylaczenie zdolnych do reak¬ cji zwiazków typu R X (litera X oznacza atom chlorowca albo odpowiednia zdolna do reakcji grupe elektro-ujemna) do a- al¬ bo y - aminopirydyn wedlug nastepujace¬ go przebiegu reakcji: Y I Y- Y- ^' -Ni ,/?2 + R v*l Y- Y V -Y -Ni R X ,R* Ri - 3 —albo tez przez przylaczenie zdolnych do reakcji zwiazków typu R2X (np. zdolnych do reakcji chlorków alkylowych albo aral¬ ia I Y - N i R / N W odniesieniu do uzycia tych srodków do wyjalawiania i dezynfekcji sposób wytwa¬ rzania omówionych srodków nie ma zna¬ czenia.Wymienione zwiazki w postaci soli, za¬ leznie od sposobu ich wytwarzania oraz ich skladu, sa przewaznie zwiazkami bezbarw¬ nymi lub slabozóltymi, a rzadziej — moc¬ niej zabarwionymi. Rozpuszczaja sie one dobrze w wodzie z odczynem prawie obo¬ jetnym. Wiele zwiazków z tego szeregu ropuszcza sie równiez latwo w rozpuszczal¬ nikach organicznych. Znaczna czesc tych substancji wykazuje duza zdolnosc zwil¬ zania, pienienia sie i emulgowania, dzieki czemu zwieksza sie ich zakres zastosowa¬ nia.Do wykonywania sposobu niniejszego zwiazki te mozna stosowac zarówno w sta¬ nie chemicznie czystym, jak i surowym.Prócz tego mozna poszczególne substan¬ cje mieszac ze soba albo tez stosowac do ich wytwarzania mieszaniny materialów wyjsciowych. Mozna np. zamiast czystego alkoholu stosowac, jako material wyjscio¬ wy, mieszanine techniczna, zawierajaca kilka zblizonych do siebie alkoholi. Mozna wiec zamiast alkoholu dodecylowego, za¬ wierajacego 12 atomów wegla w czastecz¬ ce, stosowac mieszanine, zlozona z odpo¬ wiednich alkoholi o 10, 12 i 14 atomach we¬ gla w czasteczce.Zwiazki, stosowane wedlug sposobu ni¬ niejszego do wspomnianych celów, mozna kylowych lub chlorków kwasowych) do a- albo y - pirydono - imidów o wzorze: Y I ' Y- R, + R2 - X ^N' -Y -N< ,R, v*i stosowac równiez razem z innymi obojet¬ nymi lub takze czynnymi substancjami.Mozna np. stosowac substancje naste¬ pujace: 1) chlorowodorek N - metylo - o - piry¬ dono - stearylo - imidu, 2) chlorowodorek! N - metyllo - a - pi¬ rydono - cetylo - imidu, 3) bromek a - cetylo - benzylo - amino- - N - metylo - pirydyniowy, otrzymany przez reakcje 1 mola N - metylo - a piry¬ dono - cetylo - imidu z 1 molem bromku benzylowego, 4) chlorek a - fenylo - stearoylo - ami¬ no - N - metylo - pirydyniowy (otrzymany przez dzialanie 1 mola chlorku kwasu stea¬ rynowego na 1 mol N - metylo - a - piry¬ dono - fenylo - imidu, oczyszczenie przez rozpuszczenie w wodzie i wytracenie roz¬ cienczonym kwasem solnym), 5) chlorek a - naftylo - nonoylo - ami¬ no - N - metylo - pirydyniowy (otrzymany przez dzialanie 1 mola chlorku kwasu n- - nonylowego na 1 mol N - metylo - a - pi¬ rydono - naftylo - imidu i oczyszczenie ete¬ rem), 6) chlorek N - cetylo - pirydyniowy, 7) chlorek N - cetylo - a - pikoliniowy, 8) produkt reakcji chlorku cetylowego z y - piperydyno - pirydyna (a mianowi¬ cie chlorek y - piperydyno - N - cetylo - pi¬ rydyniowy), 9) produkt reakcji chlorku okto - de- cylowego z y - dwu - etylo - amino - piry-dyna a miamrwicie chkw^k y - tiwiigtyio - - amino - N-- oktodwylo - pirydyniowy, 10) produkt przylaczenia siarczanu dwuimetylu do 3 - stearoylo - amino piry¬ dyny, a mianowicie meto - siarczan 3 - - stearoylo - amino - N - metylo - pirydy- niowy.Rozcienczonymi wodnymi roztworami zwiazków powyzej wymienionych trakto¬ wano w ciagu 15 minut zawiesine Bacte- rium coli. Nastepnie zrobiono posiew na plytkach agarowych i obserwowano roz¬ rost bakteryj.Zwiazek nr 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7 1 8 i 9 1 10 1 Brak wzrostu przy stezeniu 25000 50 000 100000 5000 10000 : 100000 . 100000 : 100000 100000 25 000 Zamiast stosowania roztworu wodnego tych substancji mozna równiez proces de¬ zynfekcji i wyjalawiania uskuteczniac za pomoca roztworu alkoholowego tych zwiazków albo tez rozpuszczac czynne te substancje w innym odpowiednim rozpu¬ szczalniku. PL