Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia sterowniczego silnika dzwigu na prad zmienny z zasilaniem przez prostownik.Zwykle sterowanie silnika dzwigu na prad zmienny za pomoca pradu zmiennego powoduje wiele niedogodnosci pod wzgle¬ dem konstrukcji i ruchu. Przekazniki nie pracuja bez szumu, a cewki ich spalaja sie, gdy przekazniki nie przyciagaja dobrze, wreszcie przy zwalnianiu hamulca trzeba zwykle stosowac silnik pomocniczy, które¬ go wykonanie jest drogie. Nadto przy ste¬ rowaniu zuzywa sie stosunkowo duzo pra¬ du.W chwili gdy udalo sie wytworzyc pro¬ stowniki o stalej wartosci napiecia przy wlaczaniu po stronie pfradu stalego, stalo sie mozliwe, w celu usuniecia powyzszych niedogodnosci, zasilanie pradem stalym u- rzadzenia sterowniczego takich silników pradu zmiennego, wobec czego calkowite zuzycie pradu w watach w urzadzeniu ste¬ rowniczym zostalo zmniejszone do ulamka zuzycia pradu przy urzadzeniu sterowni¬ czym na prad zmienny, a mianowicie od 1/8 do 1/10 czesci.Osiaga sie to wedlug wynalazku w ten sposób, ze wszystkie sluzace do sterowania cewki magnetyczne lacznie z magnesem hamulcowym sa zasilane przez prostownik bezpiecznym fizjologicznie normalnym na¬ pieciem, przy czym uzwojenia magnesów sa dostosowane wymiarami do obciazenia trwalego.. 0xieki takiemu wykorauiiu spalenie sie izolacji cewek magnetycznych jest wyla¬ czone, nawet gAy cewki te sa stale wlóczo¬ ne, oraz usunieta jest mozliwosc nieszcze¬ sliwych wypadków wskutek przypadkowe¬ go dotkniecia czesci urzadzenia rozrod¬ czego, pozostajacych pod pradem, np, kon¬ taktów zamków do drzwi. Prostownik jest zwykle tak dobrany, aby napiecie rozfzad- cze bylo wybrane w granicach od 18 do 48 woltów.Urzadzenie sterownicze moze byc rów¬ niez wykonane tak, aby w razie zwarcia z ziemia nastepowalo samoczynne jego wy-, laczenie, Przy powyzszym urzadzeniu sterowni¬ czym, w celu utrzymania dzwigu w ciaglej gotowosci do 4zutlaniaf. transformator za¬ silajacy prostownik jak równiez czesci te¬ go prostownika sa stale utrzymywane pod napieciem. Wskutek tego- powstaja stale chociaz niewielkie straty pradu, spowodo¬ wane stratami biegu jalowego transforma¬ tora i prostownika. Czesto pozadane jest zupelftfc umkniefcie tych Strat, to znaczy, wykonanie rozrzadu tak, aby w praktyce straty nie wystepowaly zupelnfe. Wynala¬ zek umozliwia zbudowanie takiego rozrza¬ du bez strat, przy zachowaniu natychmia¬ stowej gotowosci dzwigu do dzialania o- raz prostoty w budowie i obsludze urza¬ dzenia sterowniczego... Na rysunkach uwidoczniono przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, a mianowicie fig. 1 i 2 przedstawiaja u- klady polaczen czesci elektrycznej dzwi¬ gu, fig. 3 — 6 — rózne przekroje skrzynki guzików przyciskowych, która stosuje sie najkorzystniej w dzwigu wedlug ukladu polaczen na fig. 2 i która uzywa sie w po¬ dobnej postaci zewnetrznej w dzwigu ze sterowaniem za pomoca guzików przyci¬ skowych, przy czym fig. 3 przedstawia przekrój wzdluz linii III — III na fig. 5, która-ze swej strony przedstawia przekrój poprzeczny wzdluz linii V — V na fig. X fig. 4 — skrzynke w widoku z góry przy czesciowo odjetej pokrywce, a fig. 6 — wi¬ dok w perspektywie szczególu urzadzenia sterowniczego, umieszczonego we wnetrzu skrzynki.Na fig. 1 silnik M dzwigu jest sterowa¬ ny za pomoca przelacznika z kontaktami tJxK- i U2K. Silnik M jest przylaczony do sieci pradu trójfazowego za posrednictwem wylacznika skrzynkowego Sch i wylacz¬ nika koncowego ES. Od przewodów silni¬ ku odgaleziony jest jednofazowy transfor¬ mator Tr, który zasila prostownik Gx.Biegun ujemny tegci prostownika posiada uziinri^snie E. Z biegunem dodatnim pola¬ czone sa szeregowo kontakt SchK wisza¬ cego lacznika linowego, guzik przytrzymo- wy HK, kontakty TK drzwi szybowych o otwartej konstrukcji, jeden z dwóch kon¬ taktów BMK1 magnesu hamulcowego BM i kontakt FBK w podlodze kabiny. Do kon¬ taktu FBK przylaczone sa równiez laczo¬ ne szeregowo zewnetrzne guziki przyci¬ skowe Da, a w przewodzie bocznikowym, odgalezionym przed kontaktem FBK w podlodze, umieszczone sa szeregowo we¬ wnetrzne guziki przyciskowe Di. Do tych grup guzików przyciskowych przylaczony jest przyrzad rozrzadczy StA, do którego dolaczone sa przekazniki SlR na pietrach i wstepne przekazniki rozrzadcze VR.(VM oznacza magnes ryglowy, a VK — kontakt ryglowy w zamku drzwi), W bie¬ gun ujemny wlaczony jest lacznik kabiny KS, który przez kontakty U1K1 i U2K1 przelacznika jest przylaczony do obwodów pradu przekazników przelaczajacych U1 i U2. Litera S oznacza bezpieczniki, Uklad polaczen wedlug fig. 2 rózni sie od ukladu poprzedniego przede wszystkim tym, ze obwód pradu, w który wlaczony jest transformator, jest przylaczony przez przerywacz U do sieci trójfazowego pradu zmiennego, zasilajacego silnik dzwigu.Nastepnie przerywacz U jest uruchomiany za pomoca: przekaznika H napiecia z^rowe- — 2 —go. Przekaznik H jest wlaczony przed przerywaczem U do obwodu pradu, zasila¬ jacego transformator Tr, i jest z nim po¬ laczony przez wylaczniki Dah i Dih, rów¬ nolegle do uzwojenia transformatora po stronie sieci. Obwód pradu przekaznika H moze byc zamkniety kontaktami Ulf2K.Uklad wedlug fig. 1 dziala w sposób nastepujacy. Jezeli wszystkie drzwi pieter sa zamkniete, kontakty TK drzwi tworza polaczenie 2 — 3. Wskutek tego do ze¬ wnetrznych guzików przyciskowych Da doprowadzany jest prad przez obwód /, SchK, HK, TK, BMKlf 10, a jednoczesnie równiez do wewnetrznych guzików Di przez odgalezienie BMK1—9.Przez nacisniecie jednego z guzików zewnetrznych rozpoczyna sie sterowanie.Skoro wejdzife ktos do kabiny, wtedy zo¬ staje uruchomiony za pomoca ruchomej podlogi kontakt FBK i przerwany doplyw z przewodu 10 zewnetrznych guzików przyciskowych, wobec czego osoba, znaj¬ dujaca sie w kabinie, moze sama sterowac dzwigiem.Jezeli osoba ta nacisnie wewnetrzny guzik Di — 11, wtedy zwarty zostaje na¬ stepujacy obwód: od dodatniego bieguna prostownika przez bezpiecznik /, kontakt SckK lacznika wiszaco-linowego, guzik przytrzymowy HK w kabinie, kontakty TK drzwi, kontakt BMK1 magnesu hamul¬ cowego, przewód doplywowy 9, guzik przyciskowy Di — 11, przekaznik pietro¬ wy // do przewodu 50 prostownika GL Wobec tego przekaznik pietrowy 11 przy¬ ciaga, a obydwa palce kontaktowe styka¬ ja sie z drazkiem 5. Osiaga sie dzieki temu dwojaki cel: a) rygluje sie przekaznik pietrowy U od przewodu doplywowego 9 przez kon¬ takt magnesu hamulcowego BMK2, wobec czego dalsze naciskanie guzika przycisko¬ wego Di — 11 staje sie zbyteczne, b) przekaznik sterowania wstepnego 32m otrzymuje napiecie przez bezpiecznik jf, wiszacy kontakt Imowy SchK, gfazik przytrzryinówy HK, kontakt riiagnesiiF lia- mulcowego BMKX9, kontakt magnesu ha¬ mulcowego BMK, drazek kontaktowy1 5, palec kontaktowy 21, odcinek kontaktowy przyrzadu rozrzadczego SlA, palec kon¬ taktowy 32, kontakt przekaznika przela¬ czajacego l)\K2, przekaznik 32a z powro¬ tem do przewodu 50, wskutek czego prze¬ kaznik sterowania wstepnego przyciaga.' Przyciagniecie przekaznika sterowania wstepnego ma dwojaki skutek: c) palec kontaktowy 34 laczy cewke U2 przekaznika przelaczajacego z kontak¬ tem 4, który jednak na razie jest Jeszcze bez napiecia, gdyz kontakt ryglujacy VK jest jeszcze otwarty; d) palec kontaktowy 34 utrzymuje ma¬ gnes ryglujacy VM pod napieciem, przy czym prad plynie od przewodu 9 przez pa¬ lec kontaktowy 36, magnes ryglujacy VAf do przewodu 50.Zostaje wiec utworzone polaczeniie miedzy kontaktami 3 i 4, a cewka U2 prze¬ kaznika przelaczajacego przyciaga.Poniewaz przyciagniecie magnesu ry¬ glowego VM i zamkniecie kontaktu ryglo¬ wego wymaga pewnego czasu, przeto zary¬ glowanie przekaznika pietrowego SlRll uskutecznia sie przez kontakt BMK2 ma¬ gnesu hamulcowego, do czego trzeba naci¬ snac tylko guzik przyciskowy Di lub Da; dalsze dzialanie nasitepujei samoczynnie, Po zamknieciu kontaktu ryglowego VK powstaje nastepujacy obwód: biegun do?- datni, bezpiecznik 1, wiszacy kontakt lino¬ wy SchK, guzik przytrzymowy HK, kón~ takty TK3 drzwi, kontakt ryglowy VK, drazek kontaktowy 4, palec kontaktowy 34, cewka U2 przekaznika przelaczajacego i przewód 50 na biegunie ujemnym.Cewka U2 wlacza za pomoca kontaktów U2K silnik do sieci i wlacza napiecie do magnesów hamulcowych BM przez kontak¬ ty Ulf2K (przez biegun dodatni //kontakt magnesu hamulcowego Ulf^C, cewk^ mat* - 3 -gnesu "hamulcowego BM i przewód 50, prowadzacy do bieguna ujemnego) wobec czego kabina zostaje wprawiona w ruch.Przyrzad rozrzadczy SlA obraca sie w kierunku odwrotnym do ruchu wskazówki zegarowej. 1 Przyciaganie przekaznika przelaczaja¬ cego zamyka nastepnie kontakty 4, 5, sta¬ nowiace doplyw pradu do drazka kontak¬ towego 5, kontakty 1, 36 — doplyw do drazka kontaktowego 36, kontakty 34, 38 — doplyw do lacznika kabinowego KS, a otwiera kontakty U2K, stanowiace doplyw do cewki U1 przekaznika przelaczajacego, aby cewka ta nie mogla przyciagac. Przy¬ ciaganie magnesu hamulcowego BM otwie¬ ra kontakt BMKlf wskutek czego przerwa¬ ny zostaje doplyw przewodem 9 do guzika przyciskowego i otwiera kontakt BMK2, wobec czego przerwany zostaje doplyw pradu do drazka kontaktowego 5.Umieszczony na kabinie lacznik jest laczony równolegle do palca kontaktowe- gi 21 i sluzy do dokladnego odlaczania urzadzenia sterowniczego.Przez wlaczenie przekaznika przela¬ czajacego cale urzadzenie sterownicze jest kontrolowane za pomoca kontaktu ryglo¬ wego VK.Gdy teraz dzwig dostaje sie w strefa wyznaczonego miejsca zatrzymania dzwi¬ gu, wtedy przyrzad rozrzadczy SlA wyla¬ cza przekaznik sterowania wstepnego V/?32, podczas gdy odcinek izolacyjny pod palcem kontaktowym 21 przerywa obwód pradu 21 — 32. Doplyw pradu do magne¬ sów ryglowych VM zostaje jednak jeszcze utrzymany przez kontakt Ult2K 1—36 prze¬ kaznika przelaczajacego. Przeplyw pradu do cewki U2 przekaznika przelaczajacego nastepuje teraz od kontaktu 4 przez wy¬ lacznik kabinowy KS, 38 oraz cewke U2 przekaznika przelaczajacego. Kabina je¬ dzie z normalna szybkoscia dalej, az zbli¬ zy sie na dlugosc drogi hamowania do miejsca zatrzymania. W tej chwili wylacz¬ nik kabinowy KS zostaje odchylony za po¬ moca odpowiedniego zderzaka, wobec cze¬ go wylacznik ten zostaje otworzony. Wo¬ bec tego przekaznik przelacznika U2 opa¬ da, odlacza silnik od sieci i jednoczesnie otwiera kontakt 1, 36, tak ze magnes ry¬ glowy VM równiez opada; jednoczesnie wlaczony zostaje równiez hamulec, gdy kontakt magnesu hamulcowego 1, 43 zo¬ staje przerwany. Wskutek opadniecia ma¬ gnesu ryglowego VAf nieuwidoczniony na rysunku zderzak zostaje docisniety do nie- uwidocznionej dzwigni rolkowej, a trzpien ryglowy zwalnia drzwi szybu po uprzed¬ nim otworzeniu kontaktu ryglowego VK, dzieki czemu drzwi szybu mozna teraz o- tworzyc.Prostownik jest przeznaczony na prad staly o niskim napieciu, np. 16 — 48 Volt.Wobec tegoi kontakty drzwiowe w celu niezawodnego laczenia mozna budowac o- twarte, poniewaz dotkniecie ich nie za¬ graza juz zyciu.Wszystkie kontakty sterownicze sa u- mieszczone przed cewkami magnesów, a jedna strona prostownika jest uziemiona; tak samo kontakty sterownicze, zamek drzwi i kontakty dlrzwioiwe. Gdy naistepu- je zwarcie z ziemia któregokolwiek z kon¬ taktów sterowniczych lub ich przewodów, to zadna z cewek magnesowych nie moze przyciagnac, gdyz zostaja one zboczniko- wane przez zwarcie z ziemia.Przy stosowaniu nie dajacego strat po¬ laczenia wedlug fig. 2 dzialanie urzadze¬ nia jest zasadniczo takie samo, a zmiana istnieje tylko pod wzgledem uruchomienia urzadzenia sterowniczego. Do tego sluza najkorzystniej skrzynki z guzikami przy¬ ciskowymi, przedstawione na fig. 3 — 6.Skrzynki z guzikami przyciskowymi po¬ siadaja oslone 70, na której za pomoca srub 71 umocowana jest przykrywka 72 z guzikami przyciskowymi 73. We wnetrzu skrzynki na plytce 74 z materialu izolacyj¬ nego, umocowanej na podpórce 85, zamo- — 4 -pcntoane ~sa - sprezyny Jtoiitaktowe 75, które przez nacisniecie guzika 73 moga byc do¬ prowadzone do zetkniecia z biegunami przeciwnymi 76. Sprezyny 75 i bieguny przeciwne 76 odpowiadaja np. guzikom Da wzglednie Di na fig* 2. Na obydwóch koncach skrzynki umocowane sa lozyska 77, w których osadzony jest obrotowo wal 78. Na wale tym osadzone sa ramiona 79, w których umieszczony jest pret 80 z ma¬ terialu izolacyjnego. Na precie 80 osadzo¬ na jest tulejka metalowa SI, doprowadza¬ na do zetkniecia z dwoma biegunami kon¬ taktowymi 83, prowadzonymi elastycznie za pomoca sprezyn 82 we wspornikach 86.W tym celu pret izolacyjny 80 jest umie¬ szczony pod sprezynami kontaktowymi 75 i jest dociskany do nich za pomoca spre¬ zyny 84. Dlttgosc mostku jest tak dobra¬ na, ze po nacisnieciu jednego z guzików 73 zawsze nastepuje nacisniecie mostku kon¬ taktowego, a tym samym polaczenie ze soba biegunów 83. Na fig. 3 — 6 skrzynke z guzikami przyciskowymi przedstawiono w celu wiekszej przejrzystosci w upro¬ szczonej postaci schematycznej; mostek moze poruszac sie przez nacisniecie jed¬ nego z dwóch srodkowych guzików 13.Sposób dzialania urzadzenia rozrzad- czego wedlug fig. 2 jest zatem nastepuja¬ cy. Jezeli wszystkie drzwi szybu sa za¬ mkniete, to kontókty drzwiowe TK tworza polaczenie 2, 3. Dzieki temu utworzone zo¬ staje polaczenie z zewnetrznymi guzikami przyciskowymi Da przez obwód /, SchK, HK, TK, RMKlf FBK, 10, a jednoczesnie równiez przez obwód BMKX i 9 z guzika¬ mi wewnetrznymi Du Kontakt U,lf2 K jest zbudowany tak, ze odpowiada na impuls pradu i utrzymuje obwód przekaznika H w stanie zamknie¬ tym tak dlugo, jak dlugo silnik dzwigu jest w ruchu. W tym celu kontakt Ulf2 K jest polaczony z przelacznikami UJi, U2K silnika. Jezeli kontakt Ulf2 K jest zamknie¬ ty, ;to pod wplywem .przekaznika; H ;vo* st&je równiez zamkniety przerywacz pra* du U, wskutek czego transformator Tr i prostownik Gl znajda sie pod napieciem, a urzadzenie sterownicze bedzie przygo¬ towane do dzialania, po czym przez za¬ mkniecie obwodu pradu, np. wskutek na¬ cisniecia wewnetrznych guzików przyci¬ skowych Di, mozna wprawic w ruch silnik dzwigu.Do wylaczenia impulsów pradu, za¬ mykajacych kontakt U192 K, sluza kontakty pomocnicze Dah, Dih, które sa uruchomia¬ ne jednoczesnie z narzadami sterowniczy¬ mi, wylaczajacymi ruch dzwigu, np. z gu¬ zikami przyciskowymi, znajdujacymi sie na drzwiach szybu lub wewnatrz kabiny.Poniewaz wystarcza dac impuls pradu, przeto dostateczne jest jedynie chwilowe nacisniecie odpowiedniego guzika przyci¬ skowego, aby od razu przygotowac urza¬ dzenie sterownicze do dzialania.Gdy urzadzenie sterownicze zostalo juz przygotowane do dzialania, wtedy je¬ go przebieg dzialania jest dokladnie taki sam, jak to podano wyzej w ukladzie we¬ dlug fig. 1.Po wylaczeniu silnika z sieci za porno* ca wylacznika silnikowego UJZ. wzglednie U2K otwiera sie kontakt Ult2 K i przekaz¬ nik H zostaje pozbawiony napiecia, wobec czego otwiera sie przerywacz U i nastepu* je wylaczenie transformatora Tr, a tym sa¬ mym prostownika GL Te czesci urzadzenia sterowniczego sa zatem bez napiecia przy nieruchomym silniku, a wskutek tego stra¬ ty przy nieruchomym silniku dzwigu po¬ wstawac nie moga. v Sprzeganie narzadu, wylaczajacego im¬ puls pradu, a wiec lacznika Dah wzglednie Dih, z wylaczajacymi ruch dzwigu guzi¬ kami przyciskowymi Da lub Di nastepuje najkorzystniej mechanicznie w sposób na¬ stepujacy.Przez nacisniecie guzika przyciskowe¬ go 73 (fig. 3 — 6) zostaja ze soba pola¬ czone obydwa kontakty 83, .wobec czegQ — 5 —kontakt UV2 K otrzymuj impuls pradu,' czas trwania tego impulsu odpowiada cza¬ sowi naciskania guzika 73; przez nacisnie¬ cie tego guzika zamkniety zostaje równiez kontakt Di.Odleglosc miedzy tuleja 81 i kontakta¬ mi 83 jest mniejsza od odleglosci miedzy sprezyna kontaktowa 75 i kontaktem 76 (fig. 5), wskutek czego zamkniecie kon¬ taktu Dih lub Doh, to znaczy wyslanie im¬ pulsu pradu, nastepuje wczesniej, niz za¬ mkniecie kontaktu Di wzglednie Da. Ma to na celu wysylanie impulsu pradu, po¬ trzebnego do zamkniecia kontaktu U, przed zamknieciem kontaktu Di wzglednie Da, to znaczy doprowadzenie urzadzenia sterowniczego do stanu pod napieciem tak, aby urzadzenie sterownicze bylo gotowe do dzialania juz w chwili zamkniecia kon¬ taktów Z)r\ Da.Na fig. 3 — 6 kontaktom; Di wzglednie Da odpowiadaja sprezyny 75 i kontakty 76, a kontaktom Dih wzglednie Dah — tu¬ leja 81 i kontakty 83.Aby zapewnic stykanie sie preta 80 z kontaktem 83 lub sprezyny 75 z kontaktem 76, okazalo sie praktyczne podatne pro¬ wadzenie kontaktów 83 za pomoca spre¬ zyn 84 (fig. 3 i 5), Poniewaz wysylanie impulsu pradu, przygotowujacego do dzialania urzadzenie sterownicze, musi zawsze nastepowac przed wprawieniem w ruch silnika dzwigu, niezaleznie od tego, gdzie w danej chwili znajduje sie kabina dzwigu, przeto w kaz¬ dej skrzynce z guzikami przyciskowymi, zarówno w tej, która znajduje sie w kabi¬ nie, jak i w tych, które znajduja sie na pie¬ trach, umieszcza sie kontakty pomocnicze 81,83. PL