Kielichowe zlacze rurowe z walkiem u- szczelniajacym powinno byc tak wykonane, zeby dodatkowe naprezania, wystepujace np. przy zginaniu'i normalnych lub przy¬ padkowych ruchach podluznych rury, nie mogly oddzialywac na uszczelnienie, gdyz moglyby spowodowac jego uszkodzenie przez jednostronny liacisk i zgniecenie. Kie¬ lichowe zlacze rurowe musi równiez zabez¬ pieczac uszczelnienie przy podluznych ru¬ chach rur, umozliwiajac niezawodne i wla¬ sciwe dzialanie tego uszczelnienia walko¬ wego. W znanych dotychczas zlaczach tego rodzaju nie ma dostatecznego zabezpiecze¬ nia uszczelnienia, co nalezy przypisac prze¬ de wszystkim temu, ze w znanych zlaczach nie ma wcale przestrzeni (komory uszczel¬ niajacej), chroniacej skutecznie wrazliwy pierscien uszczelniajacy z gumy lub podob¬ nego materialu.W zlaczu wedlug wynalazku ta powazna wada jest usunieta przy zastosowaniu pro¬ stej budowy, która równiez stanowi szcze¬ gólna zalete zlacza. Wedlug wynalazku kielich rury tworza dwa rozszerzenia, ko¬ niec zas rury, który wklada sie w kielich, posiada, jak w znanych zlaczach, wygiecie lub inne pierscieniowe zgrubienie w pewnej odleglosci odl krawedzi. Przy laczeniu rur koniec ten wprowadza sie gladkim brze¬ giem w pierwsze (wewnetrzne] rozszerze¬ nie kielicha tak daleko, aby zagiecie lub zgrubienie na koncu wkladanym weszlo w drugie (zewnetrznie) rozszerzenie kielicha, W ten sposób otrzymuje sie podwójne pro^ wadzenie konca rury w kielichu. Zewnetre*tie powierzchnie prowadnicze konców ruf, pomiedzy którymi roluje sie walek uszczel¬ niajacy, sa, najlepiej, jednakowej dlugo¬ sci, tak ze wystep prowadniczy (zagiecie, zgrubienie) wkladanego konca rury przy laczeniu rur przepycha walek uszczelnia¬ jacy w zewnetrznym drugim rozszerzeniu kielicha i wchodzi do niego tak, ze walek z jednej strony znajduje oparcie na drugim wystepie pierscieniowym kielicha, a z dru¬ giej strony na wystepie pierscieniowym wkladanego konca rury, Uszczelnienie wtla¬ cza sie do zamknietej ze wszystkich stron komory pierscieniowej, która oslania je nie tylko wtedy, gdy konce rur sa zsuniete az do najwiekszego zacisniecia uszczelnienia, lecz zaleznie od dlugosci powierzchni pro¬ wadniczych rurowych równiez przy znacz¬ nych- przesunieciach podluznych. Komora uszczelniajaca zmienia sie co prawda przy takich ruchach podluznych rury có do sze¬ rokosci, zachowuje jednak swa wysokosc i tym samym uszczelnienie podlega koniecz¬ nemu dociskowi. Zostaje równiez zachowa¬ ne oparcie dwustronne, a mianowicie przy cisnieniu wewnetrznym na wystepie wkla¬ danego konca rury i przy cisnieniu zewne¬ trznym na drugim wystepie kielicha.; Zaleta zlacza wedlug wynalazku polega równiez i na tym, ze pierscien uszczelnia- jacy przy wszelkich naprezeniach, wyste¬ pujacych przy zginaniu lub przesunieciach podluznych rur, jest calkowicie zabezpie¬ czony spoczywajac w zamknietej ze wszy¬ stkich stron komorze. Dzieki temu zlacze wedlug wynalazku umozliwia równiez bar¬ dzo znaczne wyrównywanie dlugosci przy ukladaniu rur. Zlacze to moze byc stoso¬ wane w rurach przy ukladaniu przewodów w lekkim gruncie, jak równiez i nad ziemia.Poza tym zlacze takie jest nadzwyczaj pro¬ ste i tanie.Czesci zlacza moga byc wykonane np. przez wywalcowanie lub wytloczenie kon¬ ców rur. Gdy ruty sa lane, to czesci zlacza moga by5 ewentualnie nadlane, gdy zas scianki sa grube, to moga one byc równiez wykonane przez wytoczenie konców.Brzeg kielicha moze byc równiez wyko¬ nany tak, iz przy pomocy klinów lub pier¬ scienia rozporowego otrzymuje sie zabez¬ pieczenie przed przemieszczeniem osiowym.Na rysunkach przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania zlacz kielichowych we¬ dlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia kielich o dwóch roz¬ szerzeniach 1 i 2 jak równiez koniec wkla¬ dany 6 z wygieciem prowadniczym 5. Zew¬ netrzne prowadnice 2a kielicha i 6a konca wkladanego, stanowiace jednoczesnie po¬ wierzchnie przetaczania walka uszczelnia¬ jacego 7, sa w przyblizeniu jednakowej dlugosci, dzieki czemu walek ten, jak wi¬ dac na fig. 2, po calkowitym zsunieciu rur jest zamkniety ciasno ze wszystkich stron.Wygiecie miedzy sciankami 1 i 2 kielicha oraz wygiecie miedzy czesciami 6 i 5 rury stlaczaja walek uszczelniajacy 7 tworzac z obydwóch stron doskonale dla niego opar¬ cie. Widac z rysunków, ze uszczelnienie po¬ zostaje bez zmiany nawet po pewnym roz¬ ciagnieciu zlacza, a wiec przy ruchach po-, dluznych przewodu rurowego.Fig. 3 przedstawia przyklad niecoi od¬ miennego wykonania wystepu prowadni- czego 5 na koncu wkladanej rury. Ten wy¬ step prowadniczy moze byc, oczywiscie, wy¬ konany rozmaicie, tak samo jak i rozsze¬ rzenie kielichowe, jak widac na fig. 4 i 5.Przyklad wykonania wedlug fig. 4 wskazu¬ je nadlane zlacze wedlug wynalazku w ru¬ rach zeliwnych. Na fig. 5 wskazano zlacze wedlug wynalazku, wykonane przez wyto¬ czenie konców rur.Przyklad wykonania wedlug fig. 6 przedstawia hakowata postac konca 3a kie¬ licha, umozliwiajacego wprowadzenie np. pierscienia rozporowego 8 pomiedzy brze¬ giem kielicha 3a i wystepem prowadniczym 5 konca wkladanego. Pierscien ten zabez¬ piecza od rozsuwania zlacza pod wplywem ciagnienia osiowego. - 2 - PL