W maszynach tlokowych z cylindrami, rozmieszczonymi promieniowo, tylko jeden korbowód, a mianowicie korbowód glówny bezposrednio wspólpracuje z czopem kor¬ bowym, a inne korbowody, to jest korbowo- dy uboczne, sa przymocowane przegubowo do glowicy korbowodu glównego. Ta postac wykonania ma te wade, ze wskutek dziala¬ nia sil w koirbowodach ubocznych tlok, przynalezny do korbowodu glównego, pod¬ lega dodatkowym naciskom na gladz cylin¬ dra, a wiec jest silniej naprezany i predzej zuzywa sie.Wade te starano sie usunac przez skie¬ rowanie wszystkich koribowodów, osadzo¬ nych w tym samym miejscu walu korbowe¬ go, ku osi wspólpracujacego z nimi czopa korbowego i oparcie ich na luzno otaczaja¬ cej ten czop panewce, sluzacej jako pro¬ wadnica glowic korbowodów, wykonanych w postaci lapek. Lapki przylegaja przy tym ze swej strony do panewki na czesci dlugo¬ sci jej obwodu, która to dlugosc odpowia¬ da ilosci cylindrów, polaczonych w gwiaz¬ de; lapki te zabezpieczone sa na czopie kor¬ bowym za pomoca dwóch otaczajacych je pierscieni. Jesli jednak zastosowac wiecej niz trzy takie korbowody okolo jednego i tego samego czopa korbowego, to kat obej¬ mowania czyli kat srodkowy na osi czopakorbowego, odpowiadajacy dlugosci kazdej poszczególnej lapki, jest tak niewielki, ze lapki te nie moga byc juz symetrycznie utrzymywane w kierunku ku tej osi wzgled¬ nie równiomieirnie przyciskane do obwodu panewki.Dalej znane sa rozkladane panewki pro* wadnicze glowic korbowodów, przy czym pierscienie zaciskowe lapek, dajace sie o- dejmowac od panewki prowadniczej, nie sa zabezpieczone w jednym kierunku osiowym, a wiec nie sa zabezpieczone od przesuwu w tym kierunku podczas pracy.W pedni korbowej wedlug niniejszego wynalazku, której korbowody sa skierowa¬ ne ku osi czopai korbowego i przylegaja do niego za pomoca dajacej sie rozkladac i otaczajacej czop korbowy panewki prowad¬ niczej, wady powyzsze sa usuniete w ten sposób, ze cylindry wszystkich korbowo¬ dów, umocowanych w tym samym miejscu walu korbowego, tworza jeden lub kilka ukladów w gwiazde, a wszystkie korbowo¬ dy sa skierowane prostopadle do osi jedne¬ go i tego samego czopai korbowego, i ze lap¬ ki korbowodów utrzymywane sa za pomoca pierscieni, zabezpieczonych na ich prowa¬ dnicach przeciwkoi przesuwowi osiowemu.Dzieki takiej budowie mozna znacznie zwiekszyc dlugosc przylegania korbowo-. : dów do panewki ma czopie korbowym. Wy¬ nika to stad, ze dlugosc ta, poza zalezno¬ scia od szczególnego ksztaltu powierzchni slizgowych lapek, nie zalezy juz jedynie od ilosci korbowodów, umocowanych w jed¬ nym miejscu walu korbowego, gdyz kat o- bejmowamia przez kazda lapke panewki moze byc zwiekszony odpowiednio do ilo¬ sci ukladów w gwiazde, na która podzielo¬ no calkowita ilosc cylindrów, napedzaja¬ cych w danym miejscu wal korbowy.Dalej budowa ta umozliwia zastosowa¬ nie ilosci cylindrów przy tym Samym miej¬ scu walu korbowego takiej, jak i przy po¬ przednio wspomnianym ukladzie z korbo- wodem glównym i przymocowanymi don korbowodami ubocznymi, lecz przy zastoso¬ waniu korbowodów z glowicami w postaci lapek.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wione sa dwa przyklady wykonania pedni wedlug niniejisizego wynalazku. Fig. 1 przedstawia pierwszy przyklad wykonania pedni korbowej wedlug wynalazku w prze¬ kroju poprzecznym przez czop korbowy, wraz z zalozonymi korbowodami; fig. 2 — przekrój osiowy pedni wedlug fig. 1; fig. 3 — 5 przedstawiaja widok z dolu róznych postaci powierzchni slizgowych wodzików; fig. 6 i 7 przedstawiaja druga postac vryko- nania w przekroju osiowym i poprzecznym przez czop korbowy w przypadku korby do dwóch ukladów cylindrów w gwiazde.Wedlug fig. 1 i 2 na czopie korbowym a walu korbowego, umieszczonego w lozy¬ skach a, osadzona jest obrotowo dwudziel¬ na panewka 6, do< której za pomoca swych lapek d1 — d5 przylegaja korbowody cx — — c5. Cylindry maszyny tlokowej wraz z pracujacymi w nich tlokami, polaczonymi przegubowo z korbowodami cx —c&, nie sa przedstawione na rysunku; cylindry te sa ulozone w gwiazde dokola czopa korbowe¬ go a. Lapki d1 — d5 korbowodów cx — c5 sa z obu stron zaopatrzone w prowadnicze listwy d* (fig. 2), przytrzymywane przy ob¬ wodzie panewki 6 za pomoca otaczajacych te listwy w kierunku osiowym dwudziel¬ nych pierscieni e. Pierscienie e wchodza podwójna wpustka e1 w kolnierze / panew¬ ki b, przez co zapobiega sie przesuwowi tych pierscieni podczas pracy w kierun¬ kach osi. Te kolnierze, usztywniajace pa¬ newke b, umozliwiaja osadzenie wpustek e1 od czesci panewki, tworzacej oparcie dla lapek, oraz silniejsze uksztaltowanie tej wpustki. Dwudzielne pierscienie e, obej¬ mujace na obwodzie listwy d\ sa najlepiej zaopatrzone w ucha, przez które przecho¬ dza sruby g, sciskajace razem dwudzielna panewke 6 w jedna calosc. Osiaga sie przez to te korzysc, ze naciski przy wybuchach — 2 —i naciski wskutek dzialania mas moga sie wzajemnie wyrównywac przez slale zlacze b, e jako calosc, tak ze panewka 6 przeno¬ si na czop korbowy a tylko sily wypadkowe.Na fig/ 3 — 5 przedstawione sa widoki z góry powierzchni slizgowych lapek d1 — — c?5. Powierzchnie slizgowe ograniczone sa liniami h, h19 h2, h.if h4, h5, h — srodko¬ wy jezyk i jednej lapki wchodzi w wyciecie k lapki sasiedniej. W celu otrzymania w lapce mozliwie duzego kata obejmowania, znajduje sie ponizej trzonu korbowodu w lapce wydrazenie, ograniczone powierzch¬ nia / (fig. 1 przy korbowodzie C4). Podob¬ nie w obu listwach d* kazdej lapki z boku trzonu korbowodu znajduja sie wydraze¬ nia, ograniczone powierzchniami /x (linia przerywana na fig. 1). Wskutek takiej bu¬ dowy, srodkowy jezyk i kazdej lapki wcho¬ dzi w wydrazenie pod korbowodem sasia¬ dujacej z nim lapki z danej strony, i oba jezyki boczne ix jednej lapki wchodza w wydrazenia w wystajacych listwach z boku korbowodu, sasiadujacego z ta lapka po przeciwleglej stronie. Wewnetrzna powierz¬ chnia slizgowa lapki na panewce 6 objeta jest katem a (fig. 1), a zewnetrzna po¬ wierzchnia nosna przy pierscieniach a — katem /?. Ten ostatni kat moze byc jeszcze nieco powiekszony przez rozszerzenie kor¬ bowodu pomiedzy punktami n (korbowód ej.W postaci wykonania lapek wedlug fig. 3 i 5 odpowiednio do ukosnego ustawienia linii ograniczajacych hv h2 i h2, h3 mozna tak powiekszyc kat obejmowania, ze dla kazdej ilosci cylindrów, dajacej sie w pra¬ ktyce wykonac, lapki korbowodów moga byc umieszczone w jednym tylko wiencu naokolo czopa korbowego.W postaci wykonania wedlug fig. 4 kat obejmowania mozna powiekszyc tylko- do tego stopnia, ze ilosc cylindrów ograniczo¬ na jest mniej wiecej do szesciu na kazdy uklad w .postaci gwiazdy.Lapki moga byc, oczywiscie, wykonane takze i w teii sposób, ze powierzchnie / i t1 przebiegaja w kierunkach promieni, przy czym odpowiednio zmniejsza sie kat obej¬ mowania.Fig. 6 i 7 przedstawiaja pednie dla dwóch ukladów w gwiazde cylindrów, na¬ pedzajacych w tym samym miejsiou wal korbowy. Korbowody c, cx leza w plaszczy¬ znach, polozonych równolegle do siebie w odleglosci, odpowiadajacej szrokosci lapki; korbowody te utrzymywane sa dwoma ze¬ wnetrznymi pierscieniami e, srodkowym pierscienieni e2 oraz lezaca wewnatrz pa¬ newka b', wspólna dla obu ukladów cylin¬ drów. Zamiast wspólnej panewki b' mozna takze umiescic obok siebie dwie oddzielne panewki, z których kazda bylaby scisnieta dwoma pierscieniami e, tak jak wedlug fig. 2. Dla wyjecia poszczególnych korbowodów wystarcza usunac pierscien e2, podczas gdy pierscienie e moga pozostac na swych miejscach, przez co zapobiega sie wypadnie¬ ciu korbowodów do skrzynki korbowej. W pewnym miejscu swego obwodu pierscienie e posiadaja wyfrezowanie p (fig. 7), przez które mozna wyjmowac i ukladac poszcze¬ gólny korbowód lub tez jeden korbowód po drugim, po przekreceniu odpowiedniego pierscienia e w wymagane polozenie.Dla ulatwienia wyjmowania korbowo¬ dów srodkowy pierscien e2 zaopatrzony jest w wyfrezowania p i pierscien ten utrzy¬ muje korbowody, dla wyjmowania zas ich usunac nalezy oba zewnetrzne pierscienie e o pelnym przekroju poprzecznym.Takze i w postaci wykonania wedlug fig. 2 jeden z pierscieni moze byc zaopa¬ trzony w wyfrezowanie, przedstawione na fig. 7.Wskutek zastosowania wyfrezowan p je¬ dna z lapek objeta jest pierscieniem zaci¬ skowym tylko po jednej stronie. By tego uniknac, pierscienie z wyfrezowaniami p stosuje sie tylko przy ukladaniu i wyjmo¬ waniu korbowodów, a wiec jako narzady tymczasowe, po czym pierscienie te zaste- - 3 -puje $ie pierscieniami o pelnym przekroju poprzecznym* Trzonykorbowodów w miejscach przej¬ scia w lapki moga byc rozwidlone w celu równomierniejszego rozdzielenia nacisków na lapki. Dzieki osiagnietemu w ten spo¬ sób wiekszemu nagromadzeniu materialu w poblizu! srodkowego jezyka i jezyk ten moze byc grubszy w kierunku promienia. PL