PL26036B1 - Sposób oznaczania zawartosci tluszczu w mleku, smietanie i przetworach mleczarskich. - Google Patents

Description

Do oznaczania znanymi sposobami za¬ wartosci tluszczu w mleku, smietanie albo otrzymanych z nich przetworach mleczar¬ skich, jak np. serze, potrzebne sa wirówki, kapiel wodna odpowiedniej temperatury, a takze duze wiadomosci fachowe. Najpe¬ wniejszy i najczesciej stosowany sposób polega] na -stosowaniu kwasu siatkowego.Poniewaz w gospodarstwie mlecznym bar¬ dzo wazna jest moznosc oznaczania; przeiz osoby niefachowe zawartosci tluszczu bez specjalnych przygotowan i bez specjalnych srodków pottnocniczych, usilowano wiec juz od dawna uproscic pod kazdym wzgledem sposób oznaczania zawartosci tluszczu w mleku, lecz nawet najprostsza metoda (Hauptnera) wymaga jeszcze dwukrotnego miareczkowania (mleka i cieczy reakcyjnej) jak równiez pólgodzinnego ogrzewania w kapieli wodnej o okreslonej temperaturze.W celu uproszczenia metody Gerbera ozna¬ czania1 tluszczu za pomoca kwasu, siarko¬ wego proponowano równiez otaczanie btf- tyrometru oslona izolujaca cieplnie, dzieki czemu lepiej zostaje wyzyskane cieplo wy¬ wiazywane podczas mieszania.Proponowano juz takze stosowac za¬ miast kwasu siarkowegoi wodne roztwory soli, rozpuszczajacych bialko (metoda Neu- sala), jednakze równiez i ten sposób jest zwiazany ze stosowaniem kapieli wodnej i wirówki, wykonywanie jego jest skompli-kowane dla aiefachowea i zajmuje wiele czasu.Wynalazek mai ma celu podanie sposo¬ bu oznaczania tluszczu bez specjalnych przygotowan, z pominieciem wirówki, ka¬ pieli wodnej i kwasu siarkowego, zapew¬ niajacego szybkie i latwe oznaczanie za¬ wartosci tluszczu w mleku przez kazdtego niespecjaliste w dowolnym miejscu. Wy* nalazek odznacza sie zasadniczo tym, ze ilosc przezmaieBona d© analizy wstrzasa sie w butyrometrze ze stalymi alkaliami zra¬ cymi oraz stalymi kwasami, tworzacymi so¬ le rozpuszczajace bialko, jak równiez z ta¬ ka iloscia latwo rozpuszczalnych w wodzie, stezonych alkoholi nisko wartosciowych, zeby nadac mieszaninie plynnosc, umozli¬ wiajaca wznoszenie sie kropelek tluszczu, po czym butyrometr dopóty pozostawia sie izolowany cieplnie w znany sposób w tem¬ peraturze, podwyzszonej wskutek ciepla rozpuszczania i zoboj etniania (40 — 70°C), az nastapi ilosciowe wydzielenie sie ciekle¬ go tluszczu z mleka.W przeciwienstwie do znanych sposo¬ bów sole rozpuszczajace bialko tworza sie dopiero podczas rozpuszczania sie danych stalych kwasów i alkaliów w mleku, dzieki czemu jednoczesnie wywiazuje sie cieplo, Ciala bialkowe przechodza przy tym w roz- puszcfcakfce w wodzie sole potasoweowe, a tluszcz wydziela *ie z emulsji. Dodane al- kfchole nizsze maja glównie na celu obni¬ zenie lepkosci plynu oraz obnizenie napie¬ cia powierzchniowego wytworzonych alka¬ licznych produktów rozpadu bialka. Nie odgrywaja one zatem noli rozpuszczalnika tluszczu, jak przy innych sposobach, to tez , nie dodaje sie ich w tak malych ilosciach, jak alkoholi wyzej wartosciowych, lecz sto¬ suje sie je w ilosciach tak duzych, zeby mieszanina osiagnela zadana plynnosc.W sposobie wedlug wynalazku niniej- szego alkohole stosuje sie w-postaci mozli¬ wie silni* steteocj, tak iz oprócz wody, zawartej w mleku, do mieszaniny nie do¬ staje sie juz woda dodatkowa. Obecnosc wiekszych ilosci wody zmniejszalaby z po¬ wrotem plynnosc, spowodowana dodaniem alkoholu, kuleczki tluszczu nie moglyby tak latwo wznosic sie ku górze i mieszani¬ na podczas wstrzasania mocno by sie pie¬ nila utrudniajac odczytywanie. Nieobec¬ nosc wody dodatkowej, jak równiez innych cieczy o duzej pojemnosci cieplnej, jak np. kwasu siarkowego, zapewnia bardzo dobre wyzyskanie wydzielonego ciepla zoboj et¬ niania. Istotnie, jedynie przy zachowaniu wyzej podanych warunków udaje sie tluszcz nawet bez kapieli wodnej, a wiec bez dodatkowego doprowadzania ciepla i bez wirówki, oddzielic tak szybko i tak i- losciowo, iz ilosc tluszczu moze byc od¬ czytana juz po uplywie krótkiego czasu {10 —* 15 minut).Jako alkohole odpowiednie do zastoso¬ wania wedlug niniejszego wynalazku nada¬ ja sie zwlaszcza alkohole metylowy i ety¬ lowy, ewentualnie równiez propylowy.Zamiast alkoholi mozna równiez stoso¬ wac inne ciecze organiczne, wykazujace ta¬ kie same wlasciwosci w stosunku do celu wynalazku, a wiec wykazujace mala poje¬ mnosc cieplna i zapewniajace odpowiednie rozcienczenie mieszajainy. Ilosc dodanych alkaliów zracych i kwasów nalezy odmie- rzyc celowo tak, zeby istnial nadmiar wol¬ nych alkaliów.Aby móc wykonywac szybko i w kaz¬ dym miejscu oznaczenie tluszczu, zgodnie z wynalazkiem dodaje sie stalych alkaliów i stalych kwasów w specjalnych tablet¬ kach. Równiez i alkoholu dodaje sie w ilo¬ sciach odmierzonych {np. w ampulkach).Zgodnie ze specjalna postacia wykona¬ nia wynalazku moznai do mieszaniny dkada- wac równiez rozpuszczalników tluszczów, aby ulatwic wydzielanie sie tluszczu. Przy zastosowaniu nierozpuszczalnych w wodzie razpu*zczakiloów tlus«sBÓwf jak np. eteru — 2 —ttfiitawegb, aaiely prusy odczytywaniu ilo¬ sci tlawczu odliczy* ilosc oddzlcloiiego ró¬ wniez eteru naftowego. Parzy dodaniu mz- puszczalników tluszczów, jak np. ketonów, które w tej malej ilosci, w jakiej zostaly dodane, calkowicie rozpuszczaja sie w wo¬ dzie, takie odliczanie nie jest potrzebne.Dodatek okolo 1 g soli obojetnych, jak np. soli kuchennej, bromku potasowego itd. okazal sie bardzo celowy przy wykonywa¬ niu niniejszego wynalazku.Do sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego mozna stosowac zwykle butyrome- try, jednakie celowo jest ^zmienic nieco ich ksztalt i rozmiary odpowiednio do zmie¬ nionych warunków reakcji.W celu blizszego wyjasnienia niniejsze¬ go wynalazku podaje sie kilka przykladów wykonania.Przyklad 1. Do 11 cm3 mleka, znajdu¬ jacego sie w butyrometrze o pojemnosci o- kolo 20 cm3, dodaje sie 4 cm3 alkoholu ety¬ lowego (w którym moze byc z korzyscia roz¬ puszczony barwnik rozpuszczalny w tlusz¬ czach) , 2 g wodorotlenku potasowego (albo odpowiednia ilosc wodorotlenku sodowe¬ go) w postaci stalej o mozliwie duzej po¬ wierzchni, a wreszcie mieszanine 1 g kwa¬ su salicylowego (wzglednie jego amidu) i 1 g kwasu winowego. Butyrometr zamyka sie i wstrzasa w ciagu jednej minuty, przy czym zawartosc malej gruszki musi sie kil¬ kakrotnie zmieszac ;z pozostala iloscia cie¬ czy.Nastepnie w ciagu 10 — 15 minut po¬ zostawia sie butyrometr w spokoju w pla¬ szczu izolujacym cieplnie z podzialka u- stawiona pionowo, przy czym wydziela sie zóltawy lub zabarwiony odpowiednim bar¬ wnikiem tluszcz maslany; ilosc tego tlusz¬ czu po znanym nastawieniu korka gumo¬ wego, zamykajacego butyrometr, mozna odczytac w zwykly sposób. Plaszcz izola¬ cyjny moze byc równiez wykonany w ten sposób, iz butyrometr znajduje sie w nim juz od poczatku, A podzialka, widoczne przez szczeline plaszcza, umozliwia odczy¬ tywanie.Przyklad 2. Do 11 cm3 mleka, znaj¬ dujacego sie w butyronietrze izolowanym cieplnie, wlewa sie mieszanine 3 cm* alko¬ holu etylowego i 0,5 cms eteru naftowego, nastepnie traktuje sie taka sama iloscia al¬ kaliów i kwasu, jak w przykladzie 1, i prze¬ rabia, jak podano powyzej. Przy odczyty¬ waniu nalezy uwzglednic dodana ilosc ete¬ ru naftowego.Przyklad 3. Postepuje sie podobnie jak w przykladzie 2, z ta róznica, ze za¬ miast eteru naftowego bierze sie 0,5 cm3 eteru siarkowego.Przyklad 4. Postepuje sie podobnie jak w przykladzie 3, z ta róznica, ze sie stosuje 2 cm3 spirytusu do palenia i 0,3 cm3 metylo - etylo - ketonu.Przyklad 5. Postepuje sie analogicz¬ nie jak w przykladzie 1, z ta róznica, ze sie stosuje 1,5 g kwa&u salicylowego wzgle¬ dnie jego amidu i 1,5 g kwasu winowego.W wyzej podanych przykladach wodo¬ rotlenki zrace mozna równiez zastapic ró¬ wna wzglednie równowazna iloscia amin a- lifatycznych lub aromatycznych, alkohol zas etylowy mozna zastapic alkoholami ho¬ mologicznymi szeregu tluszczowego albo aromatycznymi, jak np. fenylo - alkoholem.Eter naftowy mozna zgodnie z wynalazkiem zastapic takimi samymi ilosciami uwodor¬ nionych weglowodorów. Do zobojetniania alkaliów mozna równiez stosowac inne kwasy, których sole wykazuja zdolnosc rozpuszczania bialka, jak np. kwas szcza¬ wiowy i rodano-wodorowy.Przy Oznaczeniu tluszczu w stalych przetworach mleczarskich, jak np. serze, okreslona ilosc wagowa przetworu rozpra¬ sza sie mialko w takiej ilosci wody, jaka odpowiada ilosci znajdujacej sie w prze¬ znaczonej do analizy ilosci mleka (11 cm3).Jesli na przyklad ma sie wykonac oznacze- — 3 —nie tluszczu w serze wedlug przykladu 1, .to do butyrometru wprowadza sie 1 g sera mialko rozproszonego w okolo 10 cm3 wody.Sposób wedlug wynalazku niniejszego pozwala na oznaczanie zawartosci tluszczu nawet osobie niewprawnej w kazdej zagro¬ dzie wiejskiej, w kazdej mleczarni, w kaz¬ dej pijalni mleka, w oborze, krótko mówiac wszedzie, gdzie nalezy wykonac badanie mleka na zawartosc tluszczu. Odpadaja zatem koszty przesylki, wszelkie niebez- pieczensftwo zamiany, jak równiez straty podczas transportu. Sposób niniejszy pod kazdym wiec wzgledem daje moznosc pra oowac szybciej i taniej, niz wszystkie spo¬ soby znane dotychczas. PL

Claims (5)

1. Z astr ze zenia patentowe. 1. Sposób oznaczania zawartosci tlu¬ szczu w mleku, smietanie i przetworach mleczarskich przez wstrzasanie w butyro- metrze mieszaniny mleka z wodorotlenka¬ mi zracymi, alkoholami niskowartosciowy- mi wzglednie eterami, znamienny tym, ze do mieszaniny dodaje sie stalych kwaisów, tworzacych sole rozpuszczajace bialko, po czym butyrometr, izolowany cieplnie w znany sposób, pozostawia sie w spokoju w temperaturze podwyzszonej (40 — 70°C), spowodowanej wewnetrznym cieplem roz¬ puszczania i zobojetniania, dopóty, az na¬ stapi ilosciowe oddzielenie sie plynnego tluszczu mlecznego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze ilosc dodanych alkaliów zracych i kwasów odmierza sie tak, zeby istnial nadmiar wolnych alkaliów.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zasitrz. 1, 2, znamienna tym, ze alkalia zrace zaste¬ puje sie aminami alifatycznymi lub aroma¬ tycznymi.
4. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako rozpuszczalnik tlu¬ szczów stosuje sie zamiast eterów weglo¬ wodory uwodornione.
5. 5. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze stosuje sie kwas szcza¬ wiowy wzglednie rodano - wodorowy. Georg Mayrhofer. Zastepca: I. Myszczynski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL