Wynalazek odnosi sie do sprezyn zde¬ rzakowych, ciagowych i tego rodzaju, przy których polaczone sa pierscienie gumowe i plyty metalowe tak, jak one sa uzywane zwykle przy wozach kolejowych i podob¬ nych pojazdach. Kazda sprezyna lub kaz¬ dy element takiej sprezyny sklada sie np. z dwóch lub wiecej koncentrycznie wzgle¬ dem siebie ulozonych pierscieni gumowych, w które wlozona jest podziurawiona lub pel¬ na plyta metalowa w ten sposób, ze laczy miedzy soba pierscienie gumowe i utrzymuje je w odpowiedniej miedzy niemi odleglo¬ sci. Zwykle polaczona jest pewna, liczba takich sprezyn lub elementów sprezyno¬ wych w ksztalcie slupa, celem stworzenia sprezyny zdolnej do oddania wymaganej uslugi. Sprezyny, lub elementy sprezyno¬ we naklada sie na zderzak lub sztabe cia¬ gowa, a sasiadujace sprezyny i elementy sprezynowe rozdzielone sa wlaczonemi ply¬ tami lub pierscieniami metalowemi, na któ¬ re ukladaja sie pierscienie gumowe.Okazalo sie, ze te powierzchnie pierscie¬ ni gumowych, które stykaja sie z plytami metalowemi, wskutek ruchu gumy odnosnie do plyt metalowych, zuzywaja sie lub scie¬ raja, gdyz pierscienie gumowe w czasie ich sciskania i nastepnego prezenia sie, zmie¬ niaja swój ksztalt.Celem wynalazku jest zapobiec skutecz^ nie ruchom gumy wzgledem plyt i w tensposób przedluzyc moznosc uzywania spre¬ zyn.W tym celu uklada sie powierzchnie czolowe pierscieni gumowych na podklady z wulkanitu lub innej odpowiedniej twardej gumy z wyzlobieniami lub nacinaniami, za¬ zebieniami lub innemi nierównosciaijii na powierzchni. Podklady wklada sie miedzy pierscienie gumowe, lub te ich powierzch¬ nie, które stykaja sie z plytami metalowe- mi, lub wykonuje sie takie wyzlobienia lujb nierównosci na powierzchniach plyt. Wy¬ zlobienia te zapobiegaja skutecznie poru¬ szaniu sie pierscieni lub poduszek gumo¬ wych na plycie, przez co wzrasta wytrzy¬ malosc sprezyn. Równoczesnie przeszka¬ dzaja te nierównosci slizganiu sie gumy na metalu. Jezeli sprezyna sklada sie z sze¬ regu koncentrycznych pierscieni gumowych, wystarcza aby plyty metalowe byly szorst¬ kie lub wyzlobione do ujecia powierzchni czolowych zewnetrznego pierscienia gumo¬ wego. Dalsza zaleta wkladania pierscieni gumowych w wyzlobienia lub na szorstkie powierzchnie jest to, ze wilgoc nie przedo¬ staje sie do srodkowych plyt, przez co one mniej niszcza sie. Metalowe plyty lub pier¬ scienie rozdzielajace sasiednie sprezyny gu¬ mowe moga byc w calosci lub czesciowo wylozone wulkanitem lub wydrazone, zlob¬ kowane, nacinane, aby mogly ujac pla¬ szczyzny czolowe pierscieni gumowych. W wypadkach, w których metalowe plyty roz¬ dzielajace nie sa wylozone wulkanitem, mozna oblozyc pierscienie gumowe ciagli- wym wulkanitem lub inna nadajaca sie, stosunkowo twarda guma.Uklad wspólsrodkowych pierscieni gu¬ mowych na plytach metalowych w omawia¬ nych sprezynach jest tego rodzaju, ze przy pelnym nacisku wewnetrzne pierscienie o- pieraja sie wewnetrznemi brzegami na zde¬ rzakach lub sztabach ciagowych, na które nalozone sa sprezyny; zewnetrzna po¬ wierzchnia srodkowego pierscienia i we¬ wnetrzna powierzchnia obwodowa pierscie¬ nia zewnetrznego opieraja sie jeden na dru¬ gim, z wyjatkiem naturalnie zewnetrznych obwodów zewnetrznych pierscieni.Wynikiem tego jest, ze, przy sciskaniu sprezyny, zewnetrzny i srodkowy pierscie¬ nie wspieraja sie wzajemnie, natomiast wy¬ stepujace dazenie do wycisniecia zewnetrz¬ nych pierscieni nazewnatrz z ich wlasci¬ wego polozenia na plytach metalowych, do których gumowe pierscienie przylegaja.W mysl niniejszego wynalazku zapobie¬ ga sie temu zapomoca pierscieniowych wy¬ stepów na plytach, które obejmuja i ogra¬ niczaja powierzchnie czolowe wspomnia¬ nych zewnetrznych pierscieni gumowych.Ograniczajacy wystep tworza zewnetrzne sciany wydrazenia lub rowka w plycie, w której ulozony jest pierscien gumowy.Okazalo sie, ze trwalosc sprezyny prze¬ dluza sie znacznie, jezeli nie dopusci ;sie wilgoci do przestrzeni zamknietej pierscie¬ niami gumowemi. Sprezyna zlozona ze sprezyn lub slupa pierscieni gumowych z metalowemi plytami rozdzielajacemi, jest w normalnym stanie pod takiem scisnieciem poczatkowem, ze wilgoc nie moze sie do¬ stac do wewnetrznych wspólsrodkowych pierscieni gumowych lub ich grup; wilgoc dazy jednak dostac sie do |rodka od brze¬ gów plyt po zewnetrznych pierscieniach.Zapobiegaja temu przy ulepszonych pier¬ scieniach wspomniane poprzednio wystepy, które wstrzymuja poruszanie sie zewnetrz¬ nych pierscieni wzgledem plyt nazewnatrz.Pierscieniowe wystepy dla zewnetrznych pierscieni albo wydrazenia do ich ujmowa¬ nia, a takze wydrazenia do ujmowania in¬ nych pierscieni, w niektórych wypadkach tworza pierscienie z wulkanitu lub innej, odpowiedniej twardej gumy, uformowanej na plytach metalowych, które moga byc podziurawione, dla umocowania tych wy¬ stepów na plycie metalowej.Rysunek przedstawia widok ogólny i przekroje róznych sposobów wykonania konstrukcji, wedlug niniejszego wynalazku, — 2 —Fig. 1 przedstawia element, którego ply¬ ta metalowa a ma nierównosci w ten sposób wykonane, ze na jej bocznych powierzch¬ niach w tych miejscach, w których styka sie z powierzchniami czolowemi obu zewnetrz¬ nych pierscieni 6, wycieto spiralnie rowki c glebokosci okolo 0,8 mm, przez co tworzy sie szereg wzniesien w ilosci 5—6 1 cm.Fig. 2 przedstawia element, którego ply¬ ta metalowa a jest szorstka przez wytocze¬ nie na czesciach jej bocznych powierzchni stykajacych sie z plaszczyznami czolowemi zewnetrznego pierscienia gumowego 6, sze¬ regu wspólsrodkowych zlobków lub zeber d, glebokich okolo 0,8 mm, przyczem grze¬ bienie zeber i dna wyzlobien maja zaokra¬ glenia o srednicy 1 mm.Plyty metalowe a moga byc zaopatrzone w otwory m (fig. 22), które wypelnia guma pierscieni b i w ten sposób przechodzac na druga strone plyty, lacza sie pierscienie b ze soba.Szorstka powierzchnie wykonuje sie do¬ wolnym sposobem. Jak widac z fig. 9 i 10, moze byc chropowatosc c plyt metalowych wykonana w tych miejscach plyt, które sty¬ kaja sie z zewnetrznemi pierscieniami gu- mowemi. Poza tein odpowiadaja sprezyny uwidocznione na tych figtirach sprezynom na fig. 6 wzglednie 7, a plyty metalowe sa pokryte zupelnie wiilkaniteiri.Fig. 11 przedstawia sprezyne, której plyty metalowe sa gladkie, a wyzlobienia rt, takie jak na fig. 5, przeznaczone do ujmo¬ wania wszystkich piersicieni gumowych wy¬ konane sa w powloce wulkanitowej g, plyt metalowych. Powloka wulkanitowa na obu plaszczyznach czolowych kazdej plyty mo¬ ze sie laczyc przez wypelnienie guma otwo¬ rów wywierconych^ w plytach.Sprezyna, przedstawiona na fig. 12, za¬ wiera równiez plyty metalowe nie zlobione, lecz ze wszystkich stron powleczone wul- kanitem g, który w miejscach stykania sie z pierscieniami gumowemi jest chropowaty, tak jak plyty metalowe na fig. 7, Fig. 13, 14 i 15 przedstawiaja sprezyny, przy któ¬ rych zewnetrzny pierscien gumowy lezal wylacznie w wydrazeniu lub na chropa¬ wej powierzchni, przyczem wydrazenie wzglednie chropawosc wykonane sa nie na plyrie, lecz na wulkanicie, pokrywaja¬ cym plyte.Fig. 16 przedstawia sprezyne, której plyty metalowe opatrzone sa wystepem lub wypukloscia h, celem przeszkodzenia wy¬ pieraniu zewnetrznych pierscieni gumo- wych nazewnatrz, a cala plyta pokryta jest wulkanitem g.Przy sprezynie na fig. 17 zapobiega sie wyciskaniu nazewnatrz pierscienia gumo¬ wego przez wystep A, lecz w tym wypadku plyta jest równa a wystep wzglednie wy¬ puklosc wykonana jest z wulkanitu, pokry¬ wajacego cala plyte.Sprezyna na fig. 18 posiada wydrazenia dla ujecia wszystkich pierscieni gumowych 6, wytworzone obreczami wulkanitowemi, uformowanemi na plaskich plytkach meta¬ lowych a i e, które moga byc dziurkowane, aby otwory wypelnialy sie guma pierscieni i laczyly obrecze wulkanitowe.Sprezyna, wedlug fig. 10, posiada pla¬ skie plyty metalowe a i e, posiadajace na brzegu wypuklosci, dla wstrzymywania pierscieni gumowych przeciw wyciskaniu ich nazewnatrz; te wypuklosci wytworzone sa zapomoca pierscieni wulkanitowych, u- formowanych na plytkach.W niektórych wypadkach moga byc ply¬ ty rozdzielajace e gladkie, a tylko plyty metalowe a zaopatrzone pierscieniami wul¬ kanitowemi; w innych wypadkach natomiast plyty a gladkie, plyty e wylacznie zaopa¬ trzone pierscieniami wulkanitowemi.Fig. 20 przedstawia sprezyne, w której podklady wulkanitowe nie sa uzyte.Fig. 21 podobna jest do fig. 20 i przed¬ stawia odmiane, podczas gdy fig. 22 jest wi¬ dokiem czesci plyty metalowej a, zaopa¬ trzonej w dziury m, które wypelnia guma pierscieni gumowych b. — 3 —Kazda z plyt metalowych a, zaopatrzo¬ na jest na brzegu wystepem lub wypuklo¬ scia h o wysokosci okolo 0,8 mm, aby prze¬ szkadzac zsuwaniu sie zewnetrznych pier¬ scieni gumowych z plyty.Jak uwidoczniono na fig. 21, wypuklosc h moze stanowic zewnetrzna sciane wydra¬ zenia rt, które obejmuje zewnetrzny pier¬ scien gumowy.Równiez plyty rozdzielajace e moga po¬ siadac wystepy lub wypuklosci h na brze¬ gach dla zewnetrznych pierscieni gumo¬ wych, a w niektórych wypadkach plyty roz¬ dzielajace moga byc plaskie.W innych wypadkach natomiast moga miec plyty rozdzielajace e wypuklosci wstrzymujace, a plyty a moga byc gladkie.Wynalazek nie ogranicza sie naturalnie tylko na sprezyne o trzech wspólsrodko- wych pierscieniach gumowych, gdyz w pew¬ nych wypadkach moga byc zastosowane tylko dwie, w innych cztery lub wiecej pier¬ scieni gumowych. PL