Wynalazek dotyczy urzadzenia rozru¬ chowego do silników spalinowych, zastepu¬ jacego zwykla korbe rozruchowa.Przyrzad sklada sie w istocie swej z tlo¬ ka z trzonem, który moze byc sprzezony z koncem walu silnika lub walu (posred¬ nio), z walem silnika polaczonego, oraz z cylindra, sluzacego jednoczesnie jako na- srubek nagwintowanego trzonu.Cylinder moze przesuwac sie w kierun¬ ku osi, nie moze jednak wykonywac ru¬ chów obrotowych. Cylinder laczy sie z jed¬ nej strony ze zbiornikiem sprezonego gazu lub powietrza. Przy wprowadzaniu spre¬ zonego powietrza do cylindra powstaje pe¬ wien ruch podluzny tloka, nie napotykaja¬ cego zadnego oporu. Cylinder przytem po¬ zostaje nieruchomym. Ruch ten trwa do¬ póki trzon tloka nie polaczy sie z walem silnika, poczem zostaje przerwany, rozpo¬ czyna sie natomiast ruch cylindra.Poniewaz cylinder obracac sie nie moze, zaczyna sie przeto obracac trzon, wpra¬ wiajac wal silnika w ruch obrotowy.Spinanie sprzegla odbywa sie bardzo powoli i niezaleznie od dzialajacego na tlok cisnienia. Z chwila bowiem, gdy tlok na¬ potyka opór, przewyzszajacy opór tarcia cylindra o prowadnice, który to opór mozna odpowiednio zmniejszyc, ruch tloka ustaje i rozpoczyna sie ruch cylindra.Jezeli z jakiegokolwiek powodu spiecie trzona tlokowego z walem ulega przerwie, powstaje nowy ruch podluzny tloka, który wznawia spiecie. Wobec tego, ze cylinder jest ruchomy, nalezy laczyc go ze zbiorni-kiem gazu sprezonego zapomoca przewodu elastycznego lub rury, teleskopowo przesu¬ wajacej sie w innej rurze, z CKjpowiedniem uszczelnieniem, lub tez w inny dowolny sposób.Przyrzad mozna ustawic bezposrednio w miejscu korby recznej na kazdym samo¬ chodzie. W tym celu wystarczy na przed¬ niej poprzecznicy ramy samochodu umoco¬ wac prowadnice cylindra i umocowac sprzeglo na koncu trzonu tloka i wale sil¬ nika. ' Aby jednak mozna bylo korzystac jednoczesnie i z korby, np. w wypadku re¬ gulowania silnika, prowadnice cylindra u- stawione sa w ten sposób, ze mozna je wstawiac i usuwac, wskutek czego cylinder moze sie obracac. Osadzajac korbe na od¬ powiednio uksztaltowanym koncu cylindra, mozna obracac silnik recznie, jak w wypad¬ ku samej tylko korby recznej, z ta róznica jedynie, ze przyrzad dziala jak mechanizm udaremniajacy ruch wsteczny. W takim ra¬ zie nalezy oczywiscie odlaczyc przewód od zbiornika sprezonego gazu.W charakterze zbiornika gazu mozna zastosowac butle z powietrzem sprezonem lub inny stosowny przyrzad.Rysunek wyobraza dwa przyklady wy¬ konania przyrzadu, a mianowicie: fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój podluzny wynalazku w pierwszem wykonaniu, fig. 2— widok zboku tegoz i fig. 3 — podluzny przekrój srodkowy wynalazku w drugiem wykonaniu.Tlok a posiada natloczke skórzana a1, przymocowana don krazkiem a2 i srubka a3.Na trzonie b naciety jest gwint 61 o bar¬ dzo duzym skoku. Gladki koniec b2 trzonu posiada jedno ogniwo sprzegla a, wal c sil¬ nika — drugie ogniwo. Sprzeglo to moze skladac sie lip. z polówki sprzegla klowe¬ go fe3 i zwyklego czopka c1. Tlok a moze sie slizgac w cylindrze d, który jest zaopa¬ trzony zprzodu w pokrywe d1 i którego tyl¬ na czesc tworzy nasrubek d2, obejmujacy nagwintowana czesc trzonu.Zaopatrzona we wpustki d3 powierzch¬ nia zewnetrzna cylindra umozliwia jego obrót. Wystepy prowadnicze e1 przymoco¬ wane sa do podstawy silnika lub plyty e, osadzonej na przedniej poprzecznicy pod¬ wozia, w razie zastosowania urzadzenia do samochodu.Wystepy e1 osadzone sa obrotowo na oskach e2 we wnekach e3 plyty e i unieru¬ chomione sa zatyczkami e4. Usuwajac te zatyczki e4, mozna wysunac wystepy e1 z wpustek d3 i umozliwic ruchy obrotowe cy¬ lindra w stosunku do plyty e.Opisana konstrukcja prowadnic moze byc oczywiscie zastapiona przez inne od¬ powiednie urzadzenie; mozna np. stosowac prowadnice w postaci listew, umocowanych bagnetowo na nieruchomej czesci silnika i prowadzacych cylinder na znacznej dlu¬ gosci.Pokrywa d1 cylindra posiada otwór c/4, do którego moze doplywac gaz sprezony przez przewód gietki lub rure teleskopowa o odpowiedniem uszczelnieniu, albo przez rury polaczone przegubowo lub podobne urzadzenia.Pokrywa d1 posiada poza tern czop czworokatny na korbe reczna.Czesc tylna cylindra polaczona jest równiez ze zbiornikiem gazu sprezonego (kanal nie jest na rysunku wskazany), w celu przesuniecia cylindra i tloka zpowro- tem dzialaniem gazu na powierzchnie tylna tloka.Zamiast cisnienia gazu mozna stosowac w tym samym celu sprezyne, wstawiona pomiedzy trzon a cylinder w tylnej jego czesci. Sprezyna taka, rozprezajac sie* przesuwa cylinder i tlok do pierwotnego polozenia.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy: Po doprowadzeniu otworem t/4 pewnej ilosci sprezonego gazu zapomoca zaworu — 2 —wpustowego lub innego podobnego narza¬ du, tlok a, nie napotykajac oporu, przesu¬ wa sie w kierunku strzalki x, cylinder zas, który przy poruszeniu sie musi przezwy¬ ciezyc tarcie w prowadnicach, pozostaje nieruchomy. Tlok nieco sie przytem obra¬ ca; droga jego jest jednak bardzo krótka, poniewaz czesc 63 sprzegla laczy sie wkrót¬ ce z czopkiem c1 walu silnika. Okres ten odpowiada przesunieciu korby w celu sprze¬ gniecia jej z walem silnika.W tej chwili dalszy ruch tloka zostaje powstrzymany a cylinder, przezwyciezajac opory, zostaje wprawiony w ruch f prze¬ suwa sie w kierunku osi strzalki y, obraca¬ jac przytem tlok i sprzegniety z nim wal silnika.Jezeli wprowadzone bedzie powietrze sprezone na druga strone tloka, przy pola¬ czeniu przedniej jego strony z atmosfera zapomoca odpowiedniego narzadu (kurka, suwaka i t. d.), cylinder i tlok wracaja do pierwotnego polozenia. Do tego celu mozna równiez stosowac sprezyne.Do recznego rozruszenia silnika wystar¬ czy wylaczyc zamki' e2, obracajac je na os¬ kach i na czop d pokrywy zalozyc korbe reczna.PrzyrzaH zapobiega przytem ruchowi wstecznemu korby.Przyrzad moze byc stosowany nietylko do samochodów, lecz i do wszelkich tych silników, które wymagaja urzadzenia roz¬ ruchowego, jak np. silniki Diesel'a, srednio¬ prezne Diesel'a, gazowe i t. d.Fig. 3 przedstawia przekrój srodkowy innej odmiany wykonania wynalazku. Urza¬ dzenie sklada sie z dwu tloków, przesuwa¬ jacych sie w nieruchomym cylindrze. Jeden tlok zlaczony jest ze sruba i, jak wyzej, wlacza sprzeglo przez nieznaczne przesu¬ niecie sie. Drugi tlok, zlaczony z nasrub- kiem, przesuwa sie pod dzialaniem rozpre¬ zajacych sie gazów, obracajac przytem sru¬ be i wal silnika.Tlok a jest zlaczony ze sruba 6, a tlok g z Cylindrem d, który na swej czesci we¬ wnetrznej posiada nasrubek d2 sruby 6.Nieruchomy cylinder h prowadzi tloki a i g Przez otwór h1 wchodzi gaz sprezony po¬ miedzy tloki. Tlok a moze sie w cylindrze h obracac, wykonywujac przytem pewien niewielki skok, który sprawia, ze trzon b2 sprzega sie z walem silnika (nie wskaza¬ nym) . Cylinder d nie moz^ sie obracac w stosunku do cylindra nieruchomego h, po¬ niewaz nie pozwalaja na to wystepy i, prze¬ suwajace sie we wpustkach c/3 cylindra.Wystepy i przymocowane sa do pierscienia i1, zaopatrzonego W zeby i2, zazebiajace sie z zebami h2 cylindra h.Uklad zazebienia pozwala pierscieniowi i1 obracac sie z prawej strony na lewa, u- niemozliwiajac obrót w kierunku odwrot¬ nym. Sprezyna k, oparta o pokrywke 7 nasrubowana na cylindrze h, utrzymuje ze¬ by h2 oraz i2 w zazebieniu. Sprezyna m, umieszczona wewnatrz sruby b i polaczona z jednej strony ze sruba, a z drugiej z cze¬ scia górna cylindra, zbliza tloki a i g. Cy¬ linder d posiada w czesci górnej korek d1, przystosowany do przyjecia korby recznej, jezeli zachodzi potrzeba recznego rozrusza¬ nia silnika. Wewnatrz pokrywy / znajduje sie wyzlobienie Z1, w które, o ile przyrzad nie dziala, wchodzi sprezyna cf6, przymoco¬ wana do cylindra d i przeciwdzialajaca do pewnego stopnia ruchom cylindra.Urzadzenie to dziala podobnie, jak u- rzadzenie; opisane poprzednio.Gaz sprezony wchodzi przez h1 pomie¬ dzy oba tloki i przedewszystkiem przesuwa nadól tlok a, zlaczony ze sruba 6. Tlok ten obraca sie jednoczesnie z walem b2, przesuwajac sie o tyle, by wlaczyc sprzeglo miedzy walem b2 i walem silnika. W tej chwili rozpoczyna sie laczny z cylindrem d i nasrubkiem d2 ruch tloka g. Poniewaz cylinder d nie moze sie obracac wzgledem cylindra h ze wzgledu na zeby i2, h2, które nie pozwalaja pierscieniowi i1 obracac sie ze strony lewej na prawa, cylinder ten prze- — 3 —suwa sie podluznie i wprawia w obrót sru¬ be, która obraca silnik.Gdy wreszcie doplyw gazu sprezonego ustaje, tloki a i g wracaja do pozycji pier¬ wotnej pod dzialaniem sprezyny m.Dla recznego rozruszania silnika wy¬ starczy nasadzic na korek d1 korbe reczna i wykonac nia. jak zwykle, pare obrotów z prawa na lewo. Zeby i2 pierscienia i1 obracaja sie przytem i slizgaja po zebach h2, wobec czego korba pociaga za soba ze¬ spól, zlozony ze sruby 6, pierscienia i1, cy¬ lindra rf, tloków a i g, a wiec i wal silnika. PL