Wynalazek niniejszy dotyczy betonu z domieszka czasteczek palonej gliny.Stwierdzono, ze beton, zawierajacy ja¬ ko domieszke gline, wypalona w tempera¬ turze nizszej od temperatury jej spiekania, której wytrzymalosc na cisnienie wynosi 250 kg/cm2 i Wiecej, posiada obok duzej wytrzymalosci równiez wielka elastycznosc.Fakt ten jest tym bardziej zastanawiajacy, ze beton z domieszka miekkich kamieni ro¬ dzimych, np; wapniaka lub piaskowca, nie wykazuje tego rodzaju wlasciwosci ela¬ stycznych.Beton wedlug wynalazku niniejszego stosuje sie do takich celów, które wymaga¬ ja uzycia betonu o duzej elastycznosci i równoczesnie duzej wytrzymalosci na scis¬ kanie. Dotyczy to zwlaszcza nawierzchni dróg i mostów. Zastosowanie takiego beto¬ nu posiada wielkie znaczenie praktyczne, poniewaz w ten sposób mozna w duzym stopniu zmniejszyc liczbe spoin, niezbed¬ nych dotychczas w betonowych nawierzch¬ niach dróg, i dzieki temu znacznie zwiek¬ szyc trwalosc tych nawierzchni; Dobrze wypalone czasteczki gliny, które w mysl wynalazku wprowadza sie jako do¬ mieszke do nawierzchni, otrzymuje sie przez rozdrobnienie cegiel, wypalonych po¬ nizej temperatury ich spiekania. Cegly te mozna otrzymac z kazdej dobrej, plastycz¬ nej i dajacej sie formowac w prasie pasmo¬ wej gliny przez wypalenie jej w tempera¬ turze ponizej temperatury spiekania, t. j,mniej wiecej ponizej 10Ó0°C. Do otrzymy¬ wania tych cegiel nadaja sie zwlaszcza gli¬ ny ubogie w wapno. Glina, nadajaca sie do otrzymywania wspomnianych cegiel, moze posiadac np. sklad nastepujacy: ¦.<;'CfflW3 Si09 Al203 Fefi MgO —-~-• 64,4% . 219%, " .'- • '" 3M ¦ i 1,4% 3,0% Kfi + Nafi 4,7% KzO pozostalosc skladniki organiczne.Przy wypalaniu £liny nalezy zwrócic uwage na to, aby jej nie wypalac w tem¬ peraturze spiekania, poniewaz spieczone czasteczki gliny posiadaja wprawdzie duza wytrzymalosc na sciskanie, lecz prawie zu¬ pelnie traca swa elastycznosc. Otrzymana gline palona, której wytrzymalosc na scis¬ kanie wynosi okolo 250 kg/cm2 i wiecej, rozdrabia sie przed uzyciem na ziarna od 0 do 35 mm i dodaje do lepiszcza (materia¬ lu wiazacego). Gline mozna wypalac np. w postaci zwyklej zendrówki (t. j. cegly silnie palonej) i nastepnie rozdrabiac, albo tez, w celu zmniejszenia kosztów rozdrabia- nia i wypalania, prasowac na kulki lub po¬ dobne ciala geometryczne, wypalac i na¬ stepnie rozdrabiac. Beton moze zawierac jako domieszke obok dokladnie wypalo¬ nych czasteczek gliny ewentualnie jeszcze piasek, zwir, kamienie rodzime i inne odpo¬ wiednie materialy.Beton wedlug wynalazku posiada bar¬ dzo jednolite wlasciwosci dzieki scislej powierzchni czasteczek gliny, przy tym je¬ go wytrzymalosc na sciskanie jest prawie zblizona do wytrzymalosci na sciskanie, wystepujacej przy uzyciu w charakterze domieszki jedynie twardych kamieni rodzi¬ mych, podczas gdy wlasciwosci elastyczne sa znacznie lepsze.W celu udowodnienia powyzszego po¬ dano ponizej wynik doswiadczen porów¬ nawczych, które podaja wlasciwosci trzech rozmaitych mieszanin betonowych, róznia¬ cych sie zasadniczo od siebie skladem do¬ mieszek. Z kazdej z tych trzech mieszanin betonowych sporzadzono kostki o krawe¬ dziach 10 X 10 X 30 cm dlugosci, które trzymano przez 7 dni w stanie wilgotnym, a potem suchym i nastepnie poddano badaniu ich wytrzymalosc i elastycznosc. Rozmaite mieszaniny betonowe zawieraly okolo 350 kg cementu, liczac na 1 nr5 wykonczonego betonu i posiadaly przy tym sklad nastepu¬ jacy: Mieszanina betonowa nr 1.(Domieszki: piasek rodzimy + bazalt). 8.5 kg zwyklego cementu portlandzkiego, 48,5 kg domieszek, 4.6 1 wody do rozrabiania 48,5 kg domieszek skladalo sie z: Q97 kg = 2% wagowych piasku rodzimego o wielkosci ziarn od 0 do 0,2 mm 13,58 kg =7&% „ „ „ „ „ 0,2 „ 1 mm 630 kg = U% „ bazaltu „ „ „ „1 „5 mm 6,31 kg — 13% „ bazaltu „ „ ,, „ 5 „ 10 mm 20,84 kg = 43% „ bazaltu „ „ „ .10 „30 mm Mieszanina betonowa nr 2.(Domieszki: piasek + bazalt + roizidno- biona glina, wypalona w temperaturze po¬ nizej temperatury spiekania, o wytrzyma¬ losci na sciskanie wynoszacej co najmniej 250 kg/cm2). 8f6 kg zwyklego cementu portlandzkiego, 38,5 kg domieszek, 6,9 1 wody do rozrabiania. — 2 —Mniejszy ciezar domieszek wynika z betonu równiez i tutaj wynosila 35Ó mniejszej objetosci rozdrobionej gliny. kg.Ilosc cementu na 1 m3 przyrzadzonego 38,5 kg domieszek skladalo sie z: 0,77 kg = 2% wagowych piasku rodzimego o wielkosci 10,77 kg = 28% 11,56 kg = 30% ,, rozdrobnionego bazaltu 15,40 kg = 40% , rozdrobnionej gliny ziarn od 0 do 0,2 moi „ „ 0,2,, 1 mm „ 1 „ 10 mm „ ., 10 „ 30 m«n- Mieszanina betonowa nr 3.(Domieszki: piaisek + rozdrobniona gli¬ na). 9,6 kg zwyklego cementu portlandzkiego, 38,4 kg domieszek, 8,0 I wody do rozrabiania.Zmienione ilosci wody do rozrabiania i domieszek wynikaja z innego skladu tycli materialów. 1 m3 przygotowanego betonu znowu zawieral 350 kg cementu. 38,4 kg domieszek skladalo sie z: 3,06 kg 8,45 kg 3,45 kg 5,77 kg 8% wagowych piasku rodzimego o wielkosci ziarn "/O 19 ! H H 11 *7o 15% 9,22 kg 8.45 kg 24% 22% rozdrobnionej gliny, wy¬ palonej ponizej tempe¬ ratury spiekania, o wy¬ trzymalosci na sciskanie wynoszacej co najmniej 250 kg/cm2 od 0 do 0,2 mm „ 0,2 „ 1 mm „1 „2 mm „2 „5 mm „5 „ 10 mm „ 10 „ 15 mm.Wlasciwosci otrzymanych mieszanin betonowych uwidoczniono na ponizszej tabelce: Beton z cementu portlandzkiego z nastepujacymi domieszkami: Wytrzymalosc pryzmatu na sciskanie w kg/cm2 Wspólczynnik sprezystosci na cisnienie w kg/cm2 Piasek rodzimy + bazalt Piasek + bazalt + rozdrobniona glina Piasek + rozdrobniona glina palona Powyzsze wartosci wskazuja, ze przy niezmiennej wytrzymalosci kostki na sciska¬ nie wspólczynnik sprezystosci przy uzyciu rozdrobnionej gliny jest znacznie lepszy niz przy uzyciu twardej skaly rodzimej.Wynalazek mozna, oczywiscie, zmieniac pod rozmaitymi wzgledami w ramach jego 286 279 282 354000 183000 125000 mysli przewodniej. Mozna np. w charakte¬ rze lepiszcza zastosowac zamiast lub o- prócz cementu portlandzkiego równiez i in¬ ne odpowiednie materialy. Tak samo ilosc uzytych domieszek oraz ilosc zawartych w nich dokladnie wypalonych czasteczek gli¬ ny mozna dostosowywac do kazdorazowe- goi celu uzycia. - 3 — PL