Znane sa nasrubki samozabezpieczajace sie, w których kadlub nasrubka jest za¬ opatrzony we wglebienie, w którym umie¬ szczona jest wkladka z materialu elastycz¬ nego, np. zwulkanizowanej fibry, przy czym wkladka posiada otwór o srednicy mniejszej od zewnetrznej srednicy gwintu sruby, tak iz przy nakrecaniu nasrubka na srube, zwoje gwintu wcinaja sie w elastycz¬ na wkladke, zapobiegajac nastepnie samo- odkrecaniu sie nasrubka. Stosowano rów¬ niez elastyczne wkladki z kilku pierscienio¬ wych krazków z, materialu elastycznego, u- lozonych wspólosiowo i przylegajacych jeden do drugiego, przy czym wzmianko¬ wane krazki dociskano jeden do drugiego i przytrzymywano w kadlubie nasrubka przez zagiecie ku wewnatrz brzegów ka¬ dluba nasrubka.Przy wyrobie nasrubków opisanego wy¬ zej rodzaju wglebienie w kadlubie na¬ srubka wykonywano przez wywiercanie w nim wydrazenia, przy czym takie wywier¬ canie powiekszalo koszty wytwarzania na¬ srubków, ponadto gdy zachodzila potrzeba wykonania wydrazenia o cienkich scian¬ kach bocznych, wówczas wiercenie powo¬ dowalo czesto pekanie tych scianek oraz inne trudnosci. Przedmiotem wynalazku niniejszego jest udoskonalony nasrubek samozabezpieczajacy sie, nie wykazujacy wzmiankowanych powyzej wad, w którym wkladka elastyczna jest umieszczona w oprawce, przymocowanej do kadluba na-srubki tak, aby mozna ja bylo odejmowac od niego.W udoskonalonym nasrubku samoza- bezpieczajacym / .sie i^edlug wynalazku wkladka elastyczna zaopatrzona w otwór o srednicy, mniejszej od zewnetrznej naj¬ wiekszej srednicy gwintu nasrubka, jest umieszczona w odpowiednio uksztaltowa¬ nej oprawce, przymocowanej do kadluba nasrubka wspólosiowo z nim, tak iz, gdy nasrubek jest nakrecany na srube, wkladka elastyczna i jej oprawka posuwaja sie wraz z kadlubem nasrubka i zwoje gwintu sruby wcinaja sie we wkladke elastyczna.W jednej z postaci wykonania samozabez- pieczajacego sie nasrubka wedlug wynalaz¬ ku niniejszego wkladka elastyczna, utwo¬ rzona z jednego lub kilku krazków pier¬ scieniowych lub krótkich tulejek ze zwul¬ kanizowanej fibry alboi podobnego materia¬ lu elastycznego, jest umieszczona w cylin¬ drycznej oprawce metalowej, posiadajacej na jednym jej koncu brzeg zawiniety ku wewnatrz, przy czym ta czesc kadluba na¬ srubka, do której przymocowany jest dru¬ gi koniec takiej oprawki, posiada odpo¬ wiednia cylindryczna powierzchnie ze¬ wnetrzna. Oprawka moze byc wytworzona przez zagiecie ku wewnatrz brzegów jed¬ nego konca tulejki metalowej lub przez wytloczenie z blachyj metalowej.Oprawka moze byc przymocowana do kadluba nasrubka w dowolny odpowiedni sposób. Wedlug jednego z przykladów wy¬ konania czesc scianki oprawki jest wtlo¬ czona ku wewnatrz w jedno lub kilka wgle¬ bien, znajdujacych sie na powierzchni ze¬ wnetrznej kadluba nasrubka. Na przy¬ klad, koniec kadluba nasrubka jest zaopa¬ trzony w scianke cylindryczna, posiadaja¬ ca na swej powierzchni obwodowej rowek lub wglebienie, do którego wtloczony zo¬ staje brzeg oprawki w celuj przymocowania jej do kadluba nasrubka. Taki rowek lub Wglebienie moze byc zaopatrzone w zabki lub moze byc utworzony szereg wglebien, do których wtlaczany jest brzeg oprawki, np. przy dokrecaniu nasrubka.W innej postaci wykonania oprawka jest przypojona elektrycznie do kadluba nasrubka. W tym przypadku elastyczna wkladka musi byc umieszczona w oprawce dopiero po przypojeniu oprawki do kadlu¬ ba nasrubka.W razie potrzeby oprawka moze byc przymocowana! do kadluba nasrubka w taki sposób, aby mozna ja bylo latwo odejmo^ wac od kadluba nasrubka, co umozliwia wymiane danej oprawki z jej wkladka elastyczna na inna oprawke z inna wklad¬ ka elastyczna.Scianka zewnetrzna oprawki moze po¬ siadac ksztalt szescioboczny lub inny od¬ powiedni, lub tez moze byc w czesci cy¬ lindryczna, a w czesci — szescioboczna lub innego ksztaltu. Jezeli zarówno cala lub czesc oprawki i kadlub nasrubka sa sze- scioboczne, to oprawka i nasrubek powinny byc dopasowane do siebie tak, aby ich boczne powierzchnie zewnetrzne stanowily przedluzenie jedna drugiej, co umozliwi jednoczesne obejmowanie kadluba nasrub¬ ka i oprawki kluczem do nasrubków.W niektórych przypadkach koniec ze¬ wnetrzny oprawki jest zamknietys co zapo- hiega stykaniu sie wkladki elastycznej z brudem, olejem, tluszczem smarowym i materialami podobnymi. Podobnie, koniec kadluba nasrubka przylegly do oprawki równiez moze byc w razie potrzeby szczel¬ nie zamkniety.Rozmaite przyklady wykonania samo- zabezpieczajacego sie nasrubka wedlug wynalazku niniejszego sa uwidocznione na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 — 6 przedstawiaja ich przekroje poprzecz¬ ne, a fig. 7 — widok z góry nasrubka, uwi¬ docznionego na fig. 6. Jak uwidoczniono na poszczególnych figurach rysunku wklad¬ ka elastyczna 1 ze zwulkanizowanej fibry lub innego materialu odpowiedniego jest osadzona wewnatrz cylindrycznej oprawki -* 2 —metalowej 2, której brzeg 3 jednego jej konca jest zawiniety ku wewnatrz, a brzeg 4 drugiego konca jest przymocowany do powierzchni cylindrycznej 5 kadluba 6 na¬ srubka.W samozabezpieczajacych sie nasrub- kach, uwidocznionych na fig. 1 i 4, brzeg 4 oprawki jest wtloczony np. do rowka lub wglebienia 7, biegnacego wzdluz obwodu cylindrycznego kadluba nasrubka.W przykladach wykonania, uwidocznio¬ nych na fig. 2 i) 5, powierzchnia cylindrycz¬ na 5 kadluba 6 nasrubka jest zaopatrzona w szereg wglebien 8 do których wtlaczane jest tworzywo oprawki 2, w celu przymo¬ cowywania jej do kadluba nasrubka.Fig. 3 przedstawia przyklad wykona¬ nia, w którym oprawka jest przymocowana do powierzchni cylindrycznej 5 kadluba 6 nasrubka przez spawanie punktowe. Nale¬ zy wziac pod uwage, ze w postaciach wy¬ konania, uwidocznionych na fig. 4 i 5, oprawka 2 daje sie latwo zdejmowac z ka¬ dluba 6 nasrubka za pomoca odpowiednie¬ go narzedzia, tak iz dana oprawka i wklad¬ ka elastyczna moga byc z latwoscia zasta¬ pione w razie potrzeby inna oprawka i wkladka elastyczna. Jezeli pozadana jest oprawka latwo zdejmowalna, to rowki lub wglebienia w kadlubie nasrubka, do których wtlaczane jest tworzywo oprawki, powin¬ ny! byc tylko tak glebokie, aby umozliwialy latwe zdejmowanie oprawki.Fig. 6 i 7 przedstawiaja inny przyklad wykonania nasrubka samozabezpieczajace- go sie, w którym oprawka daje sie zdej¬ mowac z latwoscia z kadluba nasrubka.Wedlug tego przykladu wykonania kadlub 6 nasrubka, posiadajacy kolnierz do sru¬ bek, jest zaopatrzony w wydrazenia 9, przy czym oprawka 2 jest wyposazona w otwory, odpowiadajace wydrazeniom 9.Oprawka jest przymocowana odejmowal¬ nie do kadluba nasrubka za pomoca spre¬ zynujacego palaka 11, którego konce zo¬ staja przesuniete przez otwory oprawki do wydrazen 9 kadluba nasrubka. Jest rzecza jasna, ze oprawka wraz z jej ela¬ styczna wkladka moze byc z latwoscia zdjeta z kadluba nasrubka przez rozchy¬ lenie na zewnatrz ramion palaka 1L W celu ulatwienia takiego zdjecia oprawki sprezynujacy palak moze byc odpowiednio wygiety w miejscach 12 w celu umozliwie¬ nia zastosowania odpowiedniego narze¬ dzia.Jest rzecza zrozumiala, ze wynalazek nie ogranicza sie do opisanych powyzej srodków, sluzacych do przymocowywania oprawki odejmowalnie do kadluba nasrub¬ ka i ze do tego celu mozna zastosowac in¬ ne odpowiednie srodki. Na przyklad moz¬ na uzyc palaków sprezynujacych innego ksztaltu lub tez powierzchnie cylindryczna kadluba nasrubka mozna zaopatrzyc w ro- wek| obwodowy, przy czym odpowiedni ro¬ wek obwodowy wytwarza sie równiez na wewnetrznej powierzchni oprawki, która przymocowuje sie odejmowalnie do kadlu¬ ba nasrubka za pomoca drutu wsuwanego do przestrzeni pierscieniowej, utworzonej ze wzmiankowanych rowków przez otwór, umieszczony odpowiednio w oprawce. Row¬ ki, wykonane w oprawce i w kadlubie na¬ srubka, moga byc wyciete tylko na czesci obwodu oprawki i kadluba nasrubka, pod¬ czas gdy jeden z konców wzmiankowane¬ go drutu dobrze jest zaopatrzyc w uchwyt, ulatwiajacy wyjmowanie drutu z nasrubka w razie potrzeby wymiany oprawki i jej wkladki elastycznej.Moga byc równiez zastosowane szcze¬ gólne srodki, zapobiegajace obracaniu sie oprawki wzgledem kadluba nasrubka.Srodki takie moze stanowic jedno lub' kilka wglebien lub splaszczen powierzchni ka¬ dluba nasrubka, z którymi wspóldzialaja odpowiednio uksztaltowane czesci po¬ wierzchni oprawki. Mozna równiez po¬ wierzchnie kadluba nasrubka wyposazyc w jeden lub kilka wystepów, wchodzacych w odpowiednie wglebienia scianki oprawki. - 3 -*Ponadto moga byc zastosowane srodki, zapobiegajace obracaniu sie oprawki wzgle¬ dem umieszczonej w{ niej wkladki elastycz¬ nej. Na przyklad scianka boczna oprawki moze byc wyposazona w jeden lub kilka skierowanych ku wewnatrz wystepów, któ¬ re zaglebiaja sie w tworzywo wkladki ela¬ stycznej, jak to uwidoczniono np. na fig. 1 — 6, na których wystep 13, który posia¬ da oprawka 2, zapobiega obracaniu sie o- prawki wzgledem wkladki elastycznej 1, która w odmianie, uwidocznionej na fig. 6, sklada sie z dwóch krazków pierscienio¬ wych. Scianka boczna oprawki moze byc równiez zaopatrzona w jedno lub kilka wglebien, do których wtlacza sie czesc tworzywa wkladki elastycznej, gdy nasru- bek jest nakrecany na srube, wskutek roz¬ chylania na boki wkladki, powodowanego wkrecaniem w ni^ sruby.Wzglednemu ruchowi obrotowemu mie¬ dzy oprawka i wkladka elastyczna mozna równiez zapobiec za pomoca jednego lub kilku wystepów, skierowanych w kierunku osiowym i umieszczonych na brzegu opraw¬ ki zagietym ku wewnatrz lub na odpowied¬ niej powierzchni czolowej kadluba nasrub¬ ka; wystepy te wtlacza1 sie w tworzywo wkladki elastycznej. Wreszcie, wkladke elastyczna mozna wyposazyc w zebaty brzeg docisniety do scianki oprawki.Z powyzszego wynika, ze do zapobie¬ gania wzglednemu ruchowi obrotowemu miedzy wkladka elastyczna i jej oprawka moga byc zastosowane dowolne odpowied¬ nie srodki PL