W ostatnich czasach dazy sie do otrzy¬ mywania materialów pednych do silników spalinowych z surowców rodzimych. W tym celu próbowano: z jednej strony otrzymac z wegla na drodze chemicznej oleje na¬ dajace sie do napedu silników, a nawet benzyne. Z drugiej strony próbowano wy¬ twarzac w generatorach z rodzimych su¬ rowców, np. z wegla i drzewa, gaz majacy sluzyc do napedu silników. Zespól do wy¬ twarzania gazu byl przy tym z reguly u- mieszczany na pojezdzie.Wynalazek niniejszy dotyczy zespolu do wytwarzania gazu do pojazdów, zasila¬ nego zwlaszcza koksem. Przy stosowaniu koksu do zasilania generatorów osiaga sie znacznie wieksza wydajnosc cieplna, niz przy uzywaniu do tego celu drzewa lub wegla drzewnego; wskutek tego przy tej samej mocy silnika i tych samych; ilosciach paliwa zasilanie generatorów koksem u- mozliwia, wiekszy zakres dzialania wzgled¬ nie zapotrzebowanie paliwa przy jednako¬ wej mocy silnika i przy jednakowym jego dzialaniu jest mniejsze, niz przy stosowa¬ niu drzewa i wegla drzewnego. Poniewaz ciezar wlasciwy koksu jest wiekszy, wiec generatory gazu, zasilane koksem, maja w tych samych warunkach mniejsze wymiary i mniejszy ciezar, niz odpowiednie genera¬ tory gazu, zasilane drzewem. Dalsza zale¬ ta jest duza, twardosc koksu, dzieki czemu otrzymuje sie mala ilosc odpadków i dobre zgazowywarnie. Nie jest tez potrzebny spe-cjalny dobór gatunku paliwa, jak to ma , piiejsce pr^y drzewie (drzewo bukowe), Po- V*radtfFdrzewo \^frnaga specjalnej przerób- \x*1^*jak np. rozflrbbienia^do) pewnej wielko¬ sci, ochrony przed wilgocia i przechowy¬ wania przy jednoczesnym zabezpieczeniu go od pozaru. Dalej potrzebny jest staran¬ ny dozór ze wzgledu na niebezpieczenstwo zasmolowania generatorów i przewodów gazowych. Wszystkie te trudnosci odpada¬ ja! przy zasilaniu generatora koksem.Wynalazek niniejszy dotyczy dostoso¬ wania generatora gazu, zasilanego koksem, do specjalnych warunków pracy pojazdów.Wedlug wynalazku w celu dostosowania generatora gazu do wymogów pracy poja¬ zdu gaz jest odsysany z generatora w dwóch miejscach, umieszczonych tak, by gazy przy odsysaniu z dolnego miejsca przeplywaly tylko przez czesc slupa koksu, przy odsysaniu zas z górnego miejsca — przez caly slup koksu.Zasada wynalazku] polega na stwierdze¬ niu, ze warstwa paliwa, dochodzaca do dol¬ nego miejsca odsysania, umozliwia wsku¬ tek swej malej wysokosci szybkiej wytwo¬ rzenie sie strefy redukcyjnej, gdyz cisnie¬ nie, jakie ma sie przezwyciezyc przy zasy¬ saniu! powietrza, jest male a takze niewiel¬ kie jest zapotrzebowanie ciepla na osusza¬ nie i rozgrzewanie paliwa. Zatem z dolne¬ go miejsca odsysania mozna bardzo! szybko otrzymac gaz nadajacy sie do uzytku.Wskutek tego dolnego miejsca odsysania u- zywa sie| do szybkiego ruszania z miejsca, a górnego, dajacego gaz wysokowartosciowy, — podczas jazdy.Na rysunku przedstawione sa przykla¬ dy wykonania zespolu wedlug wynalazku niniejszego. Fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie zespól do wytwarzania gazu, fig. 2 — przekrój poprzeczny generatora gazu, fig. 3 i 4 przedstawiaja budowe oczyszczacza gazu, przy czym fig. 3 przedstawia widok z boku i czesciowy przekrój oczyszczacza wzdluz linii A — B na fig. 4, a fig. 4 — przekrój poprzeczny Wzdluz linii C — D na fig. 3.Generator sklada sie z popielnika c, czesci srodkowej a i czesci górnej b. Cze¬ sci te posiadaja kolnierze polaczone ze so¬ ba srubami. Popielnik c jest wypelniony wo¬ da w celu chlodzenia rusztu i odzyskiwa¬ nia ciepla promieniowania oraz ciepla opa¬ dajacych na dól rozzarzonych pozostalo¬ sci. W celu zapobiezenia wyrzucaniu wody ku górze przewidziana jest blacha p. Pla¬ ski ruszt / daje sie wyciagac przez drzwicz¬ ki ogniowe g, sluzace równoczesnie jako drzwiczki popielnikowe. Oprócz tego w dnie popielnika przewidziany jest dajacy sie zamykac otwór do spuszczania wody.Czesc srodkowa a jest zaopatrzona w o- twór o umozliwiajacy wsuniecie do gene¬ ratora urzadzenia, przytrzymujacego koks i umozliwiajacego oczyszczanie rusztu tak¬ ze i, podczas pracy. Czesc srodkowa a sta¬ nowi podwójny plaszcz, który tak jak i po¬ pielnik jest wylozony szamota. Górna czesc b stanowi szyibi zasypowy e, zaopatrzony w podwójne zamkniecie w celu zapobiezenia przenikaniu powietrza. Szyb zasypowy e moze byc takze uzyty jako zapasowy zbior¬ nik paliwa. Naokolo szybu zasypowego przewidziany jest zbiornik wodny k oraz oddzielony od niego scianka przedzialowa k parownik /. W razie otwarcia zaworu n woda dostaje sie do parownika, w którym powstajaca para miesza sie z piewietrzem doprowadzanym w miejscu m. Mieszanina ta jest doprowadzana rurami i pod ruszt i przechodzi nastepnie przez slup koksu. W celu unikniecia strat ciepla rury i sa izolo¬ wane, a w celu lepszego prowadzenia mie¬ szanina pary i powietrza rury sa zagiete u góry i u dolu.Wedlug wynalazku przewidziane sa dwa miejsca odsysania gazu; z górnego miejsca gaz odprowadza przewód ssawczy rlf a z dolnego— przewód ssawczy r2. W miejscu, w którym oba te przewody ucho¬ dza do wspólnego przewodu, ssawczego r3,przewidziane jest urzadzenie zaworowe np. zawór trój drogowy /. Zawór ten umozliwia ssanie gazu z miejsca górnego, dolnego luib oba rodzaje ssania. Dalej zawór ten jest uksztaltowany tak, ze mozna odlaczyc wla¬ sciwy generator gazu od pozostalych cze¬ sci zespolu. Podczas, jazdy i przy odpo¬ wiednim nastawieniu zaworu trójdrogowe- go / wytworzony gaz po przejsciu calego slupa koksu opuszcza generator u góry i plynie do silnika przez przewody rurowe ri ?3 x oczyszczacze slf s2, s3. Podczas roz¬ ruchu zawór przestawia sie, a odplyw gazu odbywa sie rurami r2, r3 i t. d. W celu u- niemozliwienia zatkania sie rur rx i r2 przy napelnianiu! generatora zastosowane sa bla¬ chy sitowe c, sluzace równoczesnie do wstepnego oczyszczania gazu. Oczyszcza¬ cze gazu slf s2 sa pionowe, dzieki czemu o- siaga sie równomierniejsze, a zatem lepsze oczyszczanie gazu. Oczyszczacz s1 jest wy¬ pelniony koksem i posiada u dolu maly zbiornik na wode. Gaz przeplywa naj¬ pierw przez wode, a nastepnie przez slup koksu. Przez rure r4, umieszczo¬ na wewnatrz oczyszczacza s19 gaz do¬ staje sie do oczyszczacza s2, którego budowa jest przedstawiona na fig. 3 i 4. Z oczyszczacza s2 gaz przechodzi rura r5 do oczyszczacza s3. Oczyszczacz ten jest wy¬ pelniony gabkami morskimi zatrzymujacy¬ mi wode zawarta w gazie. W górnej czesci oczyszczacza s3 moze byc umieszczony cy¬ linder, uksztaltowany jako sito, np. sito mosiezne o drobnych oczkach. Gaz opu¬ szcza oczyszczacz s3 w stanie zupelnie su¬ chym i oczyszczonym i przeplywa przez dysze u do silnika.Budowa oczyszczacza s2 jest przedsta¬ wiona na fig. 3 i 4. Oczyszczacz ten stano¬ wi zbiornik walcowy A, podzielony scian¬ kami przedzielajacymi E na poszczególne komory. Przez kazda ze scianek E przecho¬ dza cztery rury F wzglednie G, których przekrój poprzeczny jest widoczny na fig. 4. Rury F przechodza przez jedna ze scia¬ nek, rury] G zas — przez, scianke nastepna* Rury sa przy tym przestawione i tak prze¬ suniete wzgledem siebie, ze siegaja prawie do sasiedniej scianki przedzielajacej. 0- czyszczany gaz wchodzi do oczyszczacza w miejscu H. Gazy, wychodzace z pierwszej grupy rur F, uderzaja o pierwsza scianke przedzielajaca E. Po odchyleniu sie przy tej sciance o 180° plyna one z powrotem przy zewnetrznej stronie rury F i przy sciance przedzielajacej, podtrzymujacej rury F, zostaja ponownie odchylone o 180°.Dopiero teraz gazy moga wejsc do rury G i przejsc w ten sposób przez nastepna scianke przedzielajaca E. W komorze mie¬ dzy obiema sasiednimi sciankami, a takze miedzy nastepnymi komorami odbywa sie taki sam przebieg odchylania strumienia gazu. Gaz opuszcza wreszcie oczyszczacz przez nasade /.Przez scianki przedzielajace E prze¬ chodzi rura D, przez która prowadzi sie strumien powietrza chlodzacego. Rzecza jest wskazana, by jeden koniec rury D byl wygiety na zewnatrz, a otwarty koniec — ustawiony w kierunku jazdy tak, by w ru¬ rze powstawal silny prad powie¬ trza.Ze wzgledów konstrukcyjnych rzecza jest celowa polaczenie na stale scianek przedzielajacych ze srodkowa rura D i u- mieszczenie ich przesuwnie w zbiorniku o- czyszczacza. Po usunieciu czesci zamyka¬ jacej C i po obluznieniu sruby pokrywowej mozna wyciagnac i latwo oczyscic rure D wraz ze sciankami przedzielajacymi E i z rurami F oraz G.Zespól wedlug wynalazku dziala w spo¬ sób nastepujacy. W celu uruchomienia ge¬ neratora wytwarza sie ogien na plaskim ruszcie, nastepnie przez szyb e napelnia sie generator koksem przy otwartym podwój¬ nym zamknieciu d, po czym wlewa sie wo¬ de do zbiornika wodnego k. Przez nasade ./, zamknieta podczas normalnej pracy, wdmuchuje sie za pomoca przewietrznika — 3 —powietrze przy zamknietych drzwiczkach ogniowych g tak dlugo, az koks zostanie doprowadzony do stanu zarzenia, po czym za pomoca zaworu n wprowadza sie wode do parownika, /, przy czym odmyka sie za¬ wór powietrzny m. Po uplywie mniej wie¬ cej kwadransa wytwarza sie gaz, nadaja¬ cy sie do zasilania silnika. Nastepnie wy¬ lacza sie przewietrznik, zamyka zamknie¬ cie d, nastawia zawór t na dolne ssanie i uruchamia silnik.Zawór wodny n . jest rozrzadzany ci¬ snieniem, w przewodzie ssawnym,, a ponad¬ to daje sie nastawiac recznie. Zawór po¬ wietrzny m umozliwia calkowite odciecie doplywu powietrza.Jesli silnik sie zatrzyma, to przez prze¬ stawienie zaworu l odlacza sie generator od oczyszczaczy, przez co zapobiega sie przedostawaniu sie do nich powietrza przy pózniejszymi otwarciu podwójnego zamknie¬ cia d oraz wyklucza sie mogacy, nastapic z tego powodu wybuch. Zawartosc generato¬ ra moze byc pozostawiona w stanie zarze¬ nia sie nawet podczas nocy, przy czym po dosypaniu swiezego koksu zespól jest goto¬ wy do pracy w przeciagu mniej wiecej 3 minut. Powstajace przez to wieksze zuzy¬ cie koksu jest nieznaczne. Przy mniejszych postojach albo nastawia sie silnik na bieg luzem, dzieki czemu umozliwiona zostaje natychmiastowa dalsza jazda, albo tez po¬ stepuje sie w powyzej opisany sposób unie¬ ruchomiania zespolu na noc. PL