PL2543B1 - Dodatkowe podloze, zabezpieczajace przed tworzeniem sie jam ponizej jazu. - Google Patents

Description

pierwszenstwo: 22 lipca 1914 r. (Austrja).

Jak wiadomo w korycie rzeki ponizej jazu, wskutek powstajacych przy przeply¬ wie wody wirów, tworza sie na dnie jej charakterystyczne zaglebienia oraz brzegi rzeki zostaja podmywane. Zjawisko takie zachodzi juz przy nieznacznym spadku, a nawet przy zwyklych szluzach. Zjawisko to spowodowac moze podmycie i zniszcze¬ nie zarówno samego jazu jak i ich przy¬ czólków. Przy spadaniu wody powstaja ponizej jazu wiry zarówno o osi poziomej jak i o osi pionowej. Wiry o osi poziomej wywoluja powstawanie jam w dnie rzeki, wiry zas o osi pionowej podmywaja brzegi rzeki.

Wynalazek ma na celu usuniecie powy¬ zej opisanego zjawiska przez zastosowanie przepuszczajacego wode dodatkowego pod¬ loza, umieszczonego ponizej stalego pod¬ loza jazu.

Podloze dodatkowe dzieki szczelinom zmniejsza szybkosc przelewajacej sie przez korone jazu wody. Czesc wody, przedostajaca sie przez szczeliny podloza, miesza sie z woda stojaca, znajdujaca sie pod podlozem dodatkowem i przez to traciswa szybkosc, W ten sposób zapobiega sie powstawaniu wirów wodnych i ogranicza sie ich dzialanie do tego stopnia, ze jamy w dnie rzeki nie powinny sie prawie wcale tworzyc. Dzialanie podloza dodatkowego mozna spotegowac przez lekkie nachylenie go (pod katem od 2 do 5°) ku jazowi.

Podloza zwyklego typu moga byc bez wielkiego trudu i wielkich kosztów przero¬ bione w mysl powyzszych zasad.

Na rysunku (fig. f—6) sa przedstawio¬ ne dwa przyklady wykonania wynalazku.

Fig. 1 przedstawia zbudowane na pa¬ lach drewnianych nieruchome podloze do¬ datkowe, umieszczone ponizej stalego be¬ tonowego podloza jazu. Dodatkowe pod¬ loze posiada w czesci swej dlugosci szcze¬ liny (przeswity), podczas gJy na czesci dlugosci, przylegajacej do podloza stale¬ go, posiada ono pomost calkowity (bez przeswitów). Podloze to sklada sie >z be¬ lek, które na dlugosci Z1 scisle do siebie przylegaja. Ta czesc podloza dodatkowe¬ go jest wiec nieprzepuszczalna. Na dlu¬ gosci /2 kazda z poszczególnych belek po¬ siada podluzne wyciecia, które tworza od¬ powiednie szczeliny (fig. 3).

Dlugbsc szczelin pomostu powinna wy¬ nosic % calkowitej dlugosci podloza do¬ datkowego.

Rumowisko spada przez szczeliny w podlozu dodaikowem i osiada pod niem.

W ten sposób urzadzenie powyzsze przy¬ czynic sie moze do wyrównania juz powsta¬ lych na dnie rzeki jam. Szerokosc szczelin musi byc dostosowana do przecietnej wiel¬ kosci rumowiska.

Nieprzepuszczalna czesc podloza do¬ datkowego moze byc wykonana z zelaza lub betonu. W wypadkach, gdzie nie za¬ chodzi obawa scierania podloza przez1 ru¬ mowisko, podloze moze byc z betonu albo z zelazobetonu i moze byc fundowane na palach drewnianych albo na plycie betono¬ wej.

Duze znaczenie ma okolicznosc, by pod¬ loze dodatkowe ustawione bylo na takim poziomie, który odpowiadalby wyzszym poziomom stanu wody, podczas których glównie odbywa sie ruch rumowiska. Poza tern, aby zmniejszyc energje strumieni splywajacej z jazu wody, nalezy posiadac zapas wody dostatecznej glebokosci pod podlozem. Ze wzgledu na to, wskazane jest, by w wypadkach, w których najwyz¬ sze, uwidocznione na fig. 1 polozenie pod¬ loza dodatkowego nie nadawaloby sie do wszystkich, a wiec i do nizszych poziomów wody, posiadalo ono moznosc podnoszenia sie i opuszczania. W ten sposób podloze to moze przystosowac swe polozenie do kazdego stanu wody na rzece. W przykla¬ dzie przedstawionym na fig. 2—4, osiaga sie ruchliwosc podloza dodatkowego w ten sposób, ze nie ustawia sie go na stalej pod¬ stawie, lecz buduje sie go jako pomost ply¬ wajacy i przepuszczalny. Taki pomost laczy sie z fundamentem stalego podloza zapomoca umocowanych po bokach pomo¬ stu zawias.

Zawiasowe polaczenie pomostu plywa¬ jacego z fundamentem stalego podloza jest uskutecznione zapomoca walu W, przymo¬ cowanego od dolu do pomostu zapomoca panewek B (fig. 4b i 4c). Wal jest umie¬ szczony w koncu pomostu zwróconym wgóre rzeki. Na koncach walu W sa u- mieszczone drazki przegubowe G (fig. 2, 4a i 4b), obracajace sie na czopach D, przy¬ twierdzonych do odpowiednio umocowanej belki zelaznej S, przenoszacej wywierane przez pomost plywajacy obciazenie na sze¬ reg pali drewnianych podloza. Przy niskim stanie wody pomost plywa w polozeniu prawie poziomym na powierzchni wody.

Przy podnoszeniu sie poziomu wody po¬ most plywajacy podnosi sie do góry, drazki obracaja sie na czopach D, dopóki wal W nie wzniesie sie do odpowiadajacego wy¬ sokiemu poziomowi wody najwyzszego po¬ lozenia walu W. Koniec pomostu skiero¬ wany wgóre rzeki nie moze przytem zajacpolazenia wyzszego od przylegajacego don konca stalego podloza (fig. 2 i 4a, punkt m).

W celu ograniczenia ruchu plywajacego po¬ mostu do góry na dwóch skrajnych palach P sa umieszczone opórki A.

Wzmagajace dzialanie podloza dodat¬ kowego, pochylenie pomostu pod katem od 3° do 5° w kierunku odwrotnym do kierun¬ ku spadku wody odbywa sie samoczynnie, poniewaz cisnienie spadajacej wody jest w czesci podloza I1, silniejsze niz w czesci podloza l2. W najwyzszym polozeniu po¬ mostu plywajacego opórki ograniczaja pod¬ noszenie sie czesci I1, co poteguje podno>- szenie sie czesci /2 pomostu, otrzymujace- go w ten sposób pochylenie przeciwne spad¬ kowi wody.

Zastosowanie plywajacego podloza do¬ datkowego do jazów innego rodzaju nie na¬ strecza zadnych trudnosci i wykonywa sie w podobny sposób. Zmienia sie jedynie umocowanie, podloze i ksztalt oporków.

Fig. 5 i 6 przedstawiaja np. sposób pola¬ czenia pomostu z betonowym fundamentem podloza.

Podloze dodatkowe moze równiez byc wykonane w ten sposób, ze szczeliny sa zrobione na calej dlugosci jego. Tego ro¬ dzaju konstrukcja bedzie wskazana w wy¬ padku, gdy podloze stale jazu posiada znaczna dlugosc.

Z as trzjezfeni a patentowe, 1. Dodatkowe podloze z podluznych belek zabezpieczajace przed tworzeniem sie jam ponizej jazu, znamienne tern, ze miedzy poszczególnemi belkami posiada szczeliny, tak ze podloze to jest przepu¬ szczalne. 2. Dodatkowe podloze wedlug zastrz. 1, znamienne tern, ze jest ono ruchome w kierunku pionowym. 3. Dodatkowe podloze wedlug zastrz, 1 i 2, znamienne tern, ze jest ono polaczone zapomoca zawias z fundamentem podloza jazu i ruch jego w kierunku pionowym jest ograniczony przez oporki w ten sposób, ze nie moze byc ono podniesione powyzej sta¬ lego podloza jazu.

Richard Hofbauer Karl Puchner- Techn-P r o j e k t i e r un g s- u. B a u b ii r o Ges. m. b. H.

J. Pfletschinger & Komp Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 2543.

Ark. i. ^:i :-:-'-:-' ,.,..,.......„_, , . t -"""• e". b ^ fi » * 1 • »•'*.." r-;y-;---j:;-r"yv + --.*. - ? • • a*rti*±7 - ** rj '. •* :" . « , «- *»« HOCHWf-lfiBl^ /1:-l)o opisu patentowego Nr 2543.

Ark. 2.

M$4 8 !~l! s^ S* .© :__ @_. li.__.jjw ® Druk L. Boguslawskiego, Warszawa.