Wynalazek niniejszy dotyczy zapalni¬ ków uderzeniowych do pocisków artyleryj¬ skich, w szczególnosci zas ich bezpieczni¬ ków mniej czulych na uderzenia lub wstrza¬ sy przy manipulacji lub transporcie oraz uniemozliwiajacych dzialanie zapalnika, dopóki pocisk nie opusci lufy dziala.Dalszym celem wynalazku jest budowa takiego bezpiecznika, któryby zapewnial wiekszy dkres czasu, po uplywie którego zapalnik ma byc odbezpieczony.Wedlug wynalazku zapalnik posiada przynajmniej dwa narzady, uruchomiane si¬ la odsrodkowa, z których jeden jest prze¬ znaczony normalnie do zabezpieczania igli¬ cy przed ruchem bezwladnosciowym, a dru¬ gi do uniemozliwienia przekazywania plo¬ mienia splonki zapalajacej na splonke po¬ budzajaca zapalnika w przypadku jego przedwczesnego dzialania.Na rysunkach przedstawiono przyklady wykonania zapalnika wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny za¬ palnika wedlug wynalazku, fig. 2 i 3 — od¬ powiednio przekroje poprzeczne wzdluz li¬ nii 2 — 2 1 3 — 3 na fig. 1, fig. 4 — w zwie¬ kszonej podzialce schematyczny widok per¬ spektywiczny plytek bezpiecznika na fig. 1, fig. 5 — przekrój podluzny odmiany za¬ palnika wedlug wynalazku, fig. 6 i 7 przed¬ stawiaja przekroje poprzeczne wzdluz linii 6 — 6 i 7 — 7 na fig. 5, fig. 8 — przekrójpodluzny innej odmiany zapalnika wedlug wynalazku, fig. 9 i 10 — przekroje pe- pfzfecsape wadluz lipii 2 — 9 i W — W na ffg.^fif, fig. H -^przekrój podluzny dalszej odmiany zapalnika wedlug wynalazku, fig. 12 i 13 — przekroje poprzeczne wzdluz li¬ nii 12 — 12 i 13 — 13 na fig. 11, fig. 14 przedstawia przekrój podobny do przekro¬ ju wedlug fig. 13, przy czym czesci zajmu¬ ja inne polozenie, fig. 15 — przekrój po¬ dluzny jeszcze innej odmiany zapalnika wedlug wynalazku, fig. 16 i 17 — przekro¬ je poprzeczne wzdluz linii 16 — 16 i 17 — 17 na fig. 15.Na wszystkich figurach rysunków licz¬ ba 18 oznaczono kadlub zapalnika, liczba 19 — iglice, liczba; 20 — splonke zapalaja¬ ca, a liczba 21 — oslone splonki pobudza¬ jacej lub podobnie dzialajacego narzadu.Zapalnik wedlug wynalazku {fig. 1 — 4) posiada bezpiecznik, skladajacy sie z dwóch plytek, poddawanych dzialaniu sily odsrod¬ kowej, które daja sie obracac w plaszczyz¬ nach, prostopadlych do osi zapalnika. Dol¬ na plytka 22 posiada otwór 23, który nor¬ malnie nie stanowi przedluzenia kanalu, wiodacego od splonki zapalajacej do splon¬ ki pobudzajacej, jednak otwór ten moze byc ustawiony na przedluzeniu tego kana¬ lu, jak to uwidoczniono liniami kreskowa¬ nymi na fig. 3, sila odsrodkowa po wystrze¬ leniu pocisku, po uzyskaniu przez niego o- kreslonej liczby obrotów. Plytka 22 obraca sie wraz z trzpieniem zawiasowym 24, rów¬ noleglym do osi zapalnika, przy czym trzpien ten wspóldziala z górna plytka 25 i utrzymuje ja w polozeniu, zabezpieczaja¬ cym iglice dopóty, dopóki trzpien zawiaso¬ wy 24 jest obracany pod dzialaniem plytki 22. Plytka 25 daje sie obracac na trzpieniu 26, ustawionym równolegle do osi zapalni¬ ka, przy czym najlepiej jest, gdy oba trzpienie 24 i 26 -sa ustawione symetrycz¬ nie wzgledem osi zapalnika. Jak to uwido¬ czniono na rysunku, grot iglicy 19 w jej polozeniu zabezpieczonym wchodzi we wglebienie 27, wykonane z boku w górnej plytce 25. Swobodny koniec plytki 25 po¬ siada lukowa boczna powierzchnie 28, któ¬ ra wspóldziala z pólkolistym wystepem 29 na trzpieniu zawiasowym 24 dolnej plytki 22. Normalnie, jak to uwidoczniono na fig. 2 i 4, wystep pólkolisty zahacza o lukowa powierzchnie 28 plytki 25, wskutek czego ta plytka bedzie mogla obrócic sie i odbez¬ pieczyc iglice dopiero wtedy, gdy plytka 22 pod dzialaniem! sily odsrodkowej obróci sie i obróci trzpien 24, to jest usunie pól¬ kolisty wystep 29 z drogi plytki 25. Dzieki temu urzadzeniu uzyskuje sie dluzszy o- kres czasu, przeznaczonego na odbezpiecze¬ nie zapalnika. Plytki 22 i 25 sa utrzymywa¬ ne normalnie za pomoca odpowiednio usta¬ wionych sprezyn 30, 31 w takich poloze¬ niach, które zapewniaja zabezpieczenie za¬ palnika, przy czym najlepiej jest, aby spre¬ zyny byly spiralne i otaczaly trzpienie za¬ wiasowe 24 i 26 oraz posiadaly nózki lub ramiona, opierajace sie o plytki i o we¬ wnetrzna scianke kadluba zapalnika. Jak to uwidoczniono na fig. 3, plytka 22 pod naciskiem jej sprezyny opieraf sie o trzpien 26 plytki 25. W opisanym wyzej urzadze¬ niu dolna plytka 22 pierwsza obraca pod dzialaniem sily odsrodkowej, przy czym gdy osiaga ona okreslone polozenie, wów¬ czas dopiero zostaje zwolniona górna plyt¬ ka 25f która pod dzialaniem tej samej sily obraca sie okolo swego trzpienia zawiaso¬ wego w celu odbezpieczenia iglicy.W razie potrzeby opisane wyzej urza- dzenie moze byc zmienione (odwrócone), jak to uwidoczniono na fig. 5 — 7. W tej postaci wykonania zapalnika górna plytka 32 jest zamocowana na trzpieniu zawiaso¬ wym 33, posiadajacym z dolu pólkolisty wystep 34, ustawiony normalnie na drodze lukowej powierzchni 35 dolnej plytki 36.W tym przypadku po wystrzeleniu granatu górna plytka pierwsza obraca sie pod dzia¬ laniem sily odsrodkowej w polq£enie uwi¬ docznione na fig. 6 liniami kreskowanymi- — 2 —zwalniajac iglice, przy czym ruch górnej plytki 32 powoduje zwolnienie dolnej plyt¬ ki 36, wskutek czego ta ostatnia moze byc przekrecona sila odsrodkowa w polozenie, oznaczone liniami kreskowanymi na fig. 7.Wedlug fig. 1—7 obie plytki bezpie¬ cznika i ich trzpienie zawiasowe sa umiesz¬ czone w wydrazeniach w kadlubie 18 zapal¬ nika, podczas gdy w zmienionej konstruk¬ cji, uwidocznionej na fig. 8, 9 i 10, obie plytki sa umieszczone w dajacym sie wyj¬ mowac bloku 37, osadzonym w otworze o- siowym, wywierconym w kadlubie zapalni¬ ka, przy czym blok ten z góry i z dolu jest zaopatrzony w odpowiednie wydrazenia 39 i 38. Cewka 40 ze splonka zapalajaca 20 jest wkrecona w srodkowy otwór w bloku 37. Wkladany blok 37 wraz z umieszczo¬ nym w nim bezpiecznikiem oraz splonka zapalajaca moze byc montowany oddziel¬ nie, co upraszcza budowe zapalnika.W celu zwiekszenia okresu czasu, pod¬ czas którego zapalnik jest zabezpieczony, dolna plytka moze posiadac dwa polaczone ze soba narzady obrotowe (zawiasowe). Ta¬ ka konstrukcja jest uwidoczniona na fig. 11 —14. Obrotowe narzady 41 i 42 dolnej plytki zaczepiaja za siebie czesciami 43 i 44, wskutek tego jeden z tych narzadów, np. narzad 41 musi' obrócic sie i zwolnic narzad 42, który dopiero wtedy zaczyna sie obracac. Kazdy narzad 41 lub 42 posiada odpowiedni otwór; 45 i 46, przy czym otwo¬ ry te w stanie spoczynku nie leza jeden pod drugim, jak to uwidoczniono na fig. 13.Gdy narzady te dzialaniem sily odsrodko¬ wej zostaly przesuniete w polozenie bojo¬ we, wówczas otwory 45 i 46 znajduja sie jeden pod drugim, jak to uwidoczniono na fig. 14, i odslaniaja przewód wiodacy do splonki pobudzajacej. Narzad 42 dolnej plytki jest osadzony na czopie 47, którego górny koniec jest zaopatrzony w pólkolisty wystep 48, wspóldzialajacy z lukowa po¬ wierzchnia 49 górnej plytki 50, jak to wy¬ zej opisano. Narzad 41 dolnej plytki, roz¬ poczynajacy ruch odsrodkowy, jest osa¬ dzony obrotowo na czopie 51, na którego górnym koncu fest osadzona grana plytka bezpiecznika. Narzady dolne] plytki oraz górna plytka sa utrzymywane w polozeniu zabezpieczajacym za pomoca odpowiednich sprezyn, podobnych do sprezyn opisanych wyzej.Odmiana wykonania wynalazku, przed¬ stawiona nal fig. 15, 16 i 17, rózni sie od za¬ palnika wyzej opisanego tym, ze górna plytka 52 moze pod dzialaniem sily odsrod¬ kowej przesuwac sie w kadlubie zapalnika w kierunku promienia w celu zwolnienia iglicy 19. Jak to uwidoczniono na fig. 16, wewnetrzny koniec plytki 52 posiada otwór itfb jest rozwidlony w miejscu 53, a to w tym celu, aby mógl obejmowac koniec igli¬ cy 19. Rygiel 52 jest utrzymywany normal¬ nie w polozeniu, uwidocznionym na fig. 16, za pomoca trzpienia 54 równoleglego tlo osi zapalnika, przy czym! trzpien ten jest obra¬ cany dolna plytka 55. Górny koniec 57 trzpienia 54 jest splaszczony oraz normal¬ nie jest umieszczony w otworze 56, wyko¬ nanym w plytce 52, przy czym splaszczona czesc 57 moze przejsc przez rozwidlony ko¬ niec 53 tej plytki. Po wylocie pocisku dol¬ na plytka 55 obraca' sie pod dzialaniem sily odsrodkowej i obraca równiez trzpien 54 wskutek czego splaszczony koniec 57 usta¬ wia sie wzdluz otworu 53, po czym górna plytka 52 pod dzialaniem sily odsrodkowej wysuwa sie na zewnatrz i zwalnia igKce 19. Górna plytka 52 jest normalnie w ten Sposób dopasowana, ze nie moze przesunac sie na zewnatrz dopóty, dopóki pocisk jest w lufie dziala.W zapalniku wedlug wynalazku iglica 19 jest jeszcze zabezpieczona przed ru¬ chem w kierunku splonki odpowiednia za¬ wleczka lub metalowym pierscieniem, któ¬ rego brzegi zostaja sciete przy uderzeniu pocisku w cel. Na fig. 1 scinany trzpien o- znaczono liczba 58, a podkladke metalowa — liczba 59. — 3 — PL