Wynalazek niniejszy dotyczy silników spalinowych lub parowych, polaczonych w jeden zespól ze sprezarka o wspólnym tlo¬ ku tak, aby praca wykonywana w silniku mogla byc zuzytkowana bezposrednio do sprezania czynnika w sprezarce.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie w podluznym przekroju przyklad wy¬ konania urzadzenia do sterowania bezkor- bowego silnika do bezposredniego napedu sprezarki o wspólnym z tym silnikiem cy¬ lindrze i tloku roboczym.Tlok / zespolu, umieszczony luzno w cylindrze, wykonywa suw roboczy pod dzialaniem czynnika, rozprezajacego sie w czesci d cylindra po stronie silnika. Po¬ wrotny zas ruch tloka odbywa sie pod dzialaniem czynnika, sprezanego po dru¬ giej stronie tloka w czesci a cylindra spre¬ zarki. Mianowicie pod koniec suwu robo¬ czego tloka /, a tym samym po zaslonieciu przez tlok szczeliny wylotowej k w czesci a cylindra sprezarki, czynnik w tej czesci cylindra jest w dalszym ciagu sprezany w przestrzeni szkodliwej sprezarki. Nastep* nie dzieki rozprezaniu sie tego czynnika tlok wykonywa ruch powrotny i podczas tego ruchu, po zaslonieciu szczeliny wylo-fowej g W czesci d cylindra po stronie sil¬ nika, spreza czynnik w tejze czesci cyliu- .Wynalazek \nimejszyf polega na wyko¬ rzystywaniu zmiany preznosci czynnika, sprezanego w sprezarce, do poruszania na¬ rzadów sterujacych silnik. W tym celu przewidziane sa narzady, np. dwa prze¬ suwne tloczki e, osadzone w sciance obok pokrywy / lub w pokrywie / czesci a cy¬ lindra po stronie sprezarki i obciazone do¬ datkowo tak, aby ich ruch nastepowal przy z góry oznaczonej preznosci czynnika w cy¬ lindrze sprezarki odpowiednio do preznosci czynnika w czesci d cylindra silnika w .chwili, w której maja byc otwierane wzglednie zamykane zawór wlotowy b i zawór wylotowy c silnika. Tloczki e sa wprawiane w ruch na skutek bezposred¬ niego dzialania na nie preznosci czynnika w cylindrze sprezarki, przy czym sprezaja czynnik w przewodach ukladów sterowni¬ czych /, który z kolei naciska na zawory b i c silnika, powodujac ich otwieranie wzglednie zamykanie. Do sterowania za¬ worów b i c silnika moze byc zastosowany równiez naped elektryczny. W tym przy¬ padku na tloczkach nalezy umiescic odpo¬ wiednie kontakty, wlaczajace elektroma¬ gnesy, lub silniki elektryczne, które poru¬ szaja zawory b i c silnika. Do uruchomia¬ nia zaworu wlotowego i wylotowego za po¬ moca tloczków e moga byc uzyte równiez ciegla stale.Sposób sterowania wedlug wynalazku zastosowany jest do samoczynnego zamy¬ kania zaworu rozruchowego n podczas rozruchu silnika.W tym celu w pewnej odleglosci od po¬ krywy h czesci d cylindra, dostosowanej do wymaganego napelnienia przy rozruchu, umieszczony jest tloczek o. Tloczek ten, po odslonieciu go przez tlok / podczas roz¬ ruchu silnika, naciskany jest dzieki prez¬ nosci czynnika rozruchowego i, przesuwa¬ jac sie pod jego dzialaniem, powoduje za¬ mykanie zaworu rozruchowego n za po¬ srednictwem przewodu ukladu sterowni¬ czego /, w którym zawarty czynnik jest z jednej strony naciskany za pomoca tlocz¬ ka o, z drugiej zas strony czynnik ten na¬ ciska na zawór n.Podczas rozruchu koncowa preznosc czynnika, sprezanego w cylindrze po stro¬ nie sprezarki, która to preznosc podczas normalnej pracy sprezarki utrzymywana jest na wymaganej wysokosci dzieki dosta¬ tecznej ilosci czynnika w cylindrze sprezar¬ ki oraz dzieki przeciwpreznosci, na która sprezarka pracuje, bylaby niewystarczaja¬ ca bez zastosowania dodatkowego urza¬ dzenia. W tym celu wedlug wynalazku za otworem wylotowym k sprezarki, zamyka¬ nym za pomoca zaworu tlocznego m, u- mieszczony jest narzad dlawiacy, np. su¬ wak p, polaczony z przewodem sprezarki, który moze byc otwierany i zamykany recz¬ nie lub samoczynnie za pomoca preznosci, panujacej miedzy zaworem tlocznym m a tymze suwakiem p. Podczas rozruchu sil¬ nika suwak ten zamyka polaczenie cylindra sprezarki z przewodem tlocznym i jest stopniowo otwierany wskutek dzialania nan preznosci czynnika, wytlaczanego za zawór m za posrednictwem przewodu ukladu ste¬ rowniczego /, który laczy przestrzen za zaworem m z suwakiem p. Dzieki temu preznosc czynnika w cylindrze sprezarki podczas rozruchu moze byc utrzymana na wymaganej wysokosci dopóty, dopóki nie nastapi wyrównanie preznosci po obu stro¬ nach suwaka dlawiacego p i sprezarka zacznie normalnie pracowac.Sposób sterowania wedlug niniejszego wynalazku moze byc równiez zastosowany do regulacji mocy bezkorbowego silnika do napedu sprezarki o wspólnym z tym silni* kiem cylindrze i tloku roboczym. W silniku tym calkowita moc ulega przemianie na energie preznosci czynnika w cylindrze — 2 —sprezarki z pominieciem strat na tarcie tloka i ruchomych narzadów sterujacych oraz straty promieniowania cieplnego scia¬ nek cylindra. Jezeli wiec silnik dostarczy wiecej mocy, anizeli wynosi zapotrzebowa¬ nie mocy na wymagane sprezanie czynnika w sprezarce, to preznosc czynnika podczas sprezania wzrasta za zaworem tlocznym m, przy niedoborze zas mocy, dostarczonej przez silnik, preznosc ta maleje. W przy¬ padku wzrostu preznosci w przewodzie tlocznym poza sprezarka, np. wskutek spadku zapotrzebowania czynnika spreza¬ nego w sprezarce, preznosc ta wzrasta rów¬ niez i w cylindrze sprezarki. Preznosc czynnika w przewodzie tlocznym dziala za posrednictwem przewodu ukladu sterow¬ niczego / na narzad regulujacy, np. suwak cylindryczny r, wskutek czego ten suwak porusza sie i odslania szczeline s w cy¬ lindrze sprezarki, przez która uchodzi przewodem na zewnatrz czesc czynnika z cylindra sprezarki dopóty, dopóki preznosc w cylindrze, a tym samym w przewodzie tlocznym sprezarki nie spadnie do normal¬ nej wysokosci. Równoczesnie nastepuje przesuniecie przebiegu sprezania w spre¬ zarce, a tym samym w stosunku do skoku tloka przesuniecie w dzialaniu preznosci czynnika w cylindrze sprezarki na tloczki e, powodujace otwieranie wzglednie zamy¬ kanie zaworu wlotowego 6 i zaworu wylo¬ towego c silnika. Wskutek tego nastepuje opóznienie w otwieraniu tych zaworów, a nastepnie przy powrotnym ruchu tloka ich wczesniejsze zamykanie. W przypadku, gdy silnik jest wykonany jako spalinowy, doplywa mniejsza ilosc mieszanki do cy¬ lindra silnika, a tym samym zmniejsza sie moc wytwarzana przez silnik. PL