Jak wiadomo, wielkosc uchylen przy bombardowaniu w locie nurkowym zale¬ zy glównie od szybkosci samolotu nurku¬ jacego, nachylenia toru, po jakim sie on porusza, oraz wysokosci w chwili wyrzuce¬ nia bomby. Dobierajac wysokosc zrzutu bomby zaleznie od czynników pozostalych mozna utrzymac uchylenia w granicach dopuszczalnych.W praktyce jednak zachowanie prawi¬ dlowego kierunku nalotu na cel zbyt po¬ chlania uwage pilota-bombardiera, aby mógl on skutecznie okreslic moment, kie¬ dy samolot nurkujacy znizy sie do zamie¬ rzonej wysokosci zrzutu bomby. Nadto do¬ kladnosc przyrzadów, wskazujacych wyso¬ kosc, wskutek gwaltownej jej zmiany na stromym torze nurkowym jest niewystar¬ czajaca.Jezeli litera H oznaczono wysokosc, z jakiej pilot rozpoczyna nurkowanie, litera h — wysokosc zrzutu bomby, litera / — czas, w ciagu którego samolot nurkujacy zniza sie od wysokosci H do h, litera Vsr —* srednia szybkosc, rozwijana na tej dro¬ dze, oraz litera a — kat nurkowania, to przyjmujac, ze kat nurkowania a jest sta¬ ly, mozna okreslic t z wyrazu t = * Vsr przy czym h = f1 (H), a Vsr = f2 (H), a zatem / = F{H).Jesli w urzadzeniu, napedzajacym wy- rzutniki, zastosowany bedzie mechanizm opózniajacy wyrzucenie bomby o czas /, mierzony od chwili wlaczenia mechanizmu, ze skala nastawcza, obliczona wedlug wzo¬ ru l =, F(H), to czynnosci, zwiazane z na¬ stawieniem mechanizmu, beda wykonywa-tle pfzcz pilota przed, a uruchomienie je¬ go w chwili wejscia w lot nurkowy, a wiec f^r wartnkac^dlk pijów dogodnych, i tru- I ohosci ^mbar^flwaftia^ uprzednio wymie- ' nione, nie beda mialy miejsca.Urzadzenie oparte na powyzszej zasa¬ dzie jest przedmiotem niniejszego wyna¬ lazku.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania takiego urzadzenia, zastosowanego do wyrzutników o sterowaniu mechanicz¬ nym.Urzadzenie dzieli sie pod wzgledem dzialania na cztery nastepujace zespofy: I — opózniaj acy, w sklad którego wchodza: mechatiizm zegarowy 19 ze sru¬ ba 11 oraz przekladnia kól zebatych 12 i 18; II — nastawczy z tarcza nastawcza 16 ze wskaznikiem 27 i pokretlem 15 oraz przekladnia kól zebatych 17 i 13 z kli¬ nem 14; III — wlaozajacy z dzwignia wlacza¬ jaca 22, osadzona na drazku sterowym pilo¬ ta 23, z przekaznikiem ruchu 24, sprezyna 25, przesuwakiem 26 i sprzeglem 20 z kli¬ nem 21; IV —- wyrzutowy ze sprezyna wyrzu¬ towa 4, zerdzia 3, zatrzaskiem 2, zacze¬ pem 5 ze sprezyna 6 oraz z dzwignia na¬ pinajaca 8 ze sprezyna 9. Przed rozpocze¬ ciem lotu nurkowego pilot-bombardier na¬ stawia tarcze 16 na podzialke, odpowiada¬ jaca wysokosci, z jakiej zamierza rozpo¬ czac nurkowanie. Ruch tarczy przenosi sie przez przekladnie 17 i 13 na srube 11.Klih 14 zapobiega obrotowi kola 13 w sto¬ sunku do sruby 11 nie krepujac jej ruchu wzdluznego. Przekladnia 12 i 18 jest nie¬ ruchoma wskutek nacisku sprzegla 20 na lozysko kola 18, wywolanego dzialaniem sprezyny 25 na dzwignie 26. W rezultacie sruba 11 wkreca sie w piaste kola 12 usta¬ wiajac sie w pewnej odleglosci od ramie¬ nia zaczepu 5, napina sprezyne wyrzuto¬ wa 4 pociagajac dzwignie napinajaca 8 za galke chwytowa b. Zaczep 5 wspiera sie swym ramieniem o próg a na kolnierzu zerdzi 3 utrzymujac sprezyne w stanie na¬ piecia, a jednoczesnie zatrzask 2 chwyta za koncówke linki Bowdena 1, sterujacej wyrzutnik. Opora 7 ogranicza wielkosc wy¬ chylenia zaczepu. Dzwignia 8, puszczona swobodnie, wraca do opory 10 pod dziala¬ niem sprezyny 9. W chwili wejscia w lot nurkowy pilot naciska dzwignie 22. Prze¬ kaznik ruchu 24 przenosi ruch dzwigni na przesuwak 26. Tarcza sprzegla 20, zakli¬ nowana na walku kola 18, laczy mecha¬ nizm zegarowy 19 z przekladnia 18 i 12.Kolo 12 zabezpieczone jest w swym lozy¬ sku od ruchów osiowych, a sruba 11 od obrotu przez klin kola 13, które winno byc w tymi czasie unieruchomione np, przez za¬ cisk na tarczy 16. Wskutek tego sruba o- trzymuje od kola 12 ruch posuwisty w kie¬ runku do zaczepu 5. Ruch ten mozna w dowolnej chwili przerwac zwalniajac dzwignie 22, wskutek czego sprzeglo pod dzialaniem sprezyny 25 i przesuwaka roz¬ lacza sie z mechanizmem zegarowym.Przekladnia 18 i 12 oraz skok sruby 11 do¬ brane sa w ten sposób, aby czas ruchu sruby do chwili wychylenia zaczepu odpo¬ wiadal czasowi, nastawionemu na podzial- ce tarczy 16. Wychylenie zaczepu 5 zwal¬ nia sprezyne 4, która rozprezajac sie po¬ ciaga linke Bowdena 1. Nastepuje wyrzu¬ cenie jednej bomby, przy uzyciu zas wy- rzutnika wielobombowego, sterowanego je¬ dna linka Bowdena — serii bomb. Jesli do bombardowania stosowane sa wyrzut- niki wielobombowe, sterowane mechanicz¬ nie z oddzielnymi organami sterujacymi dla kazdego zamka, to wszystkie linki Bowdena zlaczone sa wspólna koncówka z zatrzaskiem 2 odpowiednio wzmocnionej sprezyny wyrzutowej 4, lub dany jest sze¬ reg oddzielnych sprezyn z wspólnym za¬ czepem 5. Ramie zaczepu, ryglujace na¬ piete sprezyny, mozna uksztaltowac np. schodkowo, aby zwalnianie sprezyn naste- - 2 -powalo kolejno w pewnych odstepach cza¬ su w miare wychylania sie zaczepu. Uzy¬ skuje sie w ten sposób tak zwane „bom¬ bardowanie na rozciaglosc".Stosujac urzadzenie do wyrzutników sterowanych elektrycznie nalezy wstawic na miejsce zaczepu 5 wlacznik, zamykaja¬ cy obwód pradu. Przewody elektryczne poszczególnych zamków wyrzutnika laczy sie równolegle, co odpowiada w przypad¬ ku wlacznika dwubiegunowego bombardo¬ waniu seriami, w przypadku zas wlacznika wielobiegunowego, np. slizgowego, bom¬ bardowaniu „na rozciaglosc".Sprezyna wyrzutowa nie bierze udzia¬ lu w dzialaniu urzadzenia, zastosowanego do napedu elektrycznego.Przekaznik ruchu 24 moze byc, jak to wskazano na rysunku liniami kreskowany¬ mi, przylaczony wprost do ramienia zacze¬ pu 5. Wtedy urzadzenie dziala natychmia¬ stowo, podobnie jak którykolwiek ze zna¬ nych wyrzutników. PL