Wynalazek niniejszy dotyczy aparatów do odmierzania ilosci cieczy przy napel¬ nianiu blaszanek, beczek, bebnów lub in¬ nych zbiorników.Znane sa aparaty, w których wieksza liczba naczyn pomiarowych bywa równo¬ czesnie napelniana i nastepnie równoczes¬ nie oprózniana do szeregu zbiorników. Po opróznieniu naczyn pomiarowych napelnia sie je ponownie ciecza, podczas gdy na¬ pelnione zbiorniki sa usuwane, a prózne podstawiane na ich miejsce. Aparaty tego rodzaju sa nieraz urzadzone tak, aby umozliwialy pomiar cieczy albo objeto¬ sciowo, albo na wage i objetosciowo.Zagadnienie odzyskania par ulatniaja¬ cych sie z cieczy ma zastosowanie nie tyl¬ ko przy rozlewaniu benzyny, lecz takze i przy rozlewaniu wszystkich cieczy lot¬ nych, zwlaszcza cieczy, których pary sa silnie trujace.W praktyce stosowano jsuz rozmaite u- rzadzenia majace za zadanie rozwiazanie powyzszego zagadnienia, ale w zadnym przypadku nie byly one calkowicie zado¬ walajace.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego jest zaopatrzone w urzadzenia zapo¬ biegajace ulatnianiu sie par cieczy oraz w urzadzenia do pomiaru ilosci wydziela¬ nej cieczy zarówno pod wzgledem ciezaru, jak i objetosci.Urzadzenie wedlug wynalazku jest u- widocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut pionowy aparatu do na¬ pelniania naczyn ciecza w ilosciach odwa-zonych, fig. 2 ¦— widok z boku tego apara¬ tu, fig. 3 — rzut pionowy aparatu do na¬ pelniania naczyn ciecza w ilosciach objeto- scibwycH, figv 4 *— widok'z boku tego apa¬ ratu, fig. 5 — przekrój dyszy sluzacej do odzyskiwania par cieczy, fig. 6 — prze¬ krój dyszy o odmiennej budowie, fig. 7 — urzadzenie cechownicze do zmiany obje¬ tosci cieczy w zaleznosci od temperatury, fig. 8 — urzadzenie do przestawiania na¬ czyn napelnionych, fig. 9 — widok z boku tego urzadzenia.Zbiornik 1, podzielony scianami dzia¬ lowymi 2 na szereg przedzialów o jedna¬ kowej pojemnosci, jest zawieszony za po¬ moca wieszaków przegubowych 3 na .ukla¬ dzie belek 4 — 4, które przenosza odpo¬ wiednio sily na belke wagowa 5 w celu stwierdzenia ciezaru cieczy wprowadzonej do zbiornika 1. Zbiornik 1 jest zawieszony na odpowiedniej ramie 7 — 7.Glówny przewód doplywowy do cieczy 8 jest umieszczony nad górna czescia ra¬ my 7 — 7 i moze byc zbudowany tak, aby przyczynial sie znacznie do wzmocnienia i usztywnienia ramy.Od rury 8 odgalezia sie w dól wezsza rura 9, zaopatrzona w zawór 10, którego czop jest przedluzony az do zewnetrznej strony ramy 7 za pomoca drazka 11, obra¬ cajacego sie w lozysku 12 i zakonczonego korba 13. Dolny koniec rury 9 jest wpu¬ szczony do krócca 14. Króciec 14 jest umo¬ cowany trwale na ramie 7 — 7 i jest po¬ laczony ze zbiornikiem 1 umieszczonym ruchomo w stosunku do ramy 7 — 7. Po¬ miedzy króccem 14 a, zbiornikiem / zasto¬ sowano gazoszczelne polaczenie skladaja¬ ce sie z korytka pierscieniowego 15 stano¬ wiacego zakonczenie krócca 14 i napelnio¬ nego rtecia lub inna odpowiednia ciecza 16. Do tego korytka z zamknieciem cieczo¬ wym zanurza sie wewnetrzny pierscien 17 nakrywy 18. Nakrywa 18 jest umocowana gazoszczelnie na przykrywie 19 zbiorni¬ ka 7.Zbiornik 1 sklada sie z czesci dolnej 20 i pokrywy, stanowiacej gazoszczelny przedzial 19. Powyzsze czesci moga byc dowolnie ale odpowiednio zbudowane; na' rysunku uwidoczniono pokrywe z zelaza lanego i wlasciwy zbiornik z czarnej bla¬ chy spawanej. W dolnej czesci 20 zbiorni¬ ka zastosowano przegrody 2, dzielace zbiornik na odpowiednia liczbe przedzia¬ lów, w przypadku niniejszym na 6 prze¬ dzialów. Aby wyrównac bledy powstale przez wstawienie tych przegród 2, jak rów¬ niez inne bledy nieuniknione, które wply¬ waja na pojemnosc przedzialów, przewi¬ dziane sa narzady cechownicze 21. Dolne czesci tych narzadów 21 sa sciete klinowo w celu umozliwienia dokladniejszego wy- cechowania pojemnosci naczyn. Narzady 21 sa zawieszone za pomoca pretów 22 za¬ opatrzonych w uzwojenia srubowe w celu opuszczania narzadów 2/ na dowolna gle¬ bokosc do przedzialów.Przy napelnianiu blaszanek lub innych naczyn ciecza umieszcza sie odpowiedni ciezarek na szalce wagi 5 i doprowadza sie do zbiornika zadana ilosc cieczy, az do osiagniecia równowagi. Poziom cieczy wznosi sie wówczas nieco ponad górny brzeg przegród 2, a zawartosc kazdego przedzialu zostaje wyrównana narzadami klinowymi 21. Jesli polozenie narzadów 21 jest ustalone tak, iz ilosci dostarczane przez kazdy z przedzialów sa równe, utrwala sie to polozenie na stale przez spojenie pretów 22 z przedzialami pokry¬ wy 19. U dna kazdego przedzialu umie¬ szczony jest zawór 23 z dysza 24. Zawory 23 sa zaopatrzone w klucze 25 polaczone z drazkiem 26 za pomoca czopów. Zawór 23, znajdujacy sie na prawym koncu urza¬ dzenia, jest zaopatrzony w uchwyt 27, za pomoca którego jednoczesnie otwiera sie wszystkie zawory 23 lub je zamyka.Kazda dysza 24 jest zaopatrzona w ru¬ re 28, przez która uchodza z dyszy gazy (fig. 1). Kazda z rur 28 jest polaczona z — 2 —pozioma hira zbiorcza Z9; gazy zebrano W rurze zbiorczej 29 wznosza sie rura 30 i sa doprowadzane do wnetrza zbiornika / przez zawó* wsteczny 31 o znanej budo¬ wie. Z wnetrza zbiornika 1 gazy plyna przez otwór pierscieniowy 32 do krócca 14, a nastepnie przez rure 33 do glównego zbiornika cieczy wydawanej.W ten sposób powietrze, które znajdu¬ je sie w blaszankach 34, przeplywa do zbiornika 1 if gdy zbiornik 1 zostanie na¬ pelniony ciecza, przechodzi nastepnie do glównego zbiornika zapasowego na ciecz.W ten sposób ujscie gazów do atmosfery otoczenia jest ograniczone do minimum; jesli w zbiorniku panuje male cisnienie, ujscie gazów do atmosfery jest calkowicie uniemozliwione.Na fig. 3 i 4 uwidocznione jest w wido¬ kach z przodu i z boku urzadzenie do obje¬ tosciowego wydawania cieczy. Na ramie 35, 35, 35, umieszczony jest szereg naczyn 36, 36, w danym przypadku 2 naczynia.Przewód 37 z zaworami 38 laczy zamknie¬ ty zbiornik zapasowy z zbiornikami 36.Zawory 38 sa w zwyklych aparatach pola¬ czone odpowiednio ze soba w celu jedno¬ czesnego doprowadzania cieczy do zbior¬ ników 36. Zbiorniki 36 maja ksztalt walca ze stozkowatymi pokrywa i dnem i sa ce¬ lowo wykonane z blachy stalowej. Z dna kazdego zbiornika prowadzi rura 39 za¬ opatrzona w zawór sptistowy 40 i koncza¬ ca sie dysza do napelniania 41. Kazdy zbiornik 36 jest zaopatrzony w rure 42 skierowana do góry, przy czym w przewi¬ dzianym miejscu tej rury wbudowana jest rurka przelewowa 43 (fig. 4) zaopatrzona we wziernik 44 ze szkla i laczaca sie ze zbiornikiem przelewowym 45.Dodatkowa rura przelewowa 46 jest umieszczona ponad rura 43. Rura ta sluzy do odprowadzania par cieczy ze zbiornika przelewowego 45 do rury 42, polaczonej z zamknietym zbiornikiem zapasowym, z którego ciecz jest wydawana.Do odprowadzania cieczy ze zbiornika przelewowego 45 przewidziana jest rura" 47 zaopatrzona w zawór. Zbiornik 36 na-? pelnia sie ciecza do wysokosci przelewu 43. Do dokladnego wymierzania tej prze¬ strzeni zastosowany jest czop nagwintowa¬ ny 49 znajdujacy sie w tulei nagwintowa¬ nej 48 z boku kazdego zbiornika 36. W celu dokladnego wymierzenia zbiornika czop 49 zostaje wkrecony do wewnatrz zbiornika az do chwili, w której pojem¬ nosc zbiornika zostanie ustalona, po czym, jesli to jest wymagane, czop moze byc w tym polozeniu umocowany, np. przez spa¬ wanie.Ciecz splywa do napelnianych zbiorni¬ ków przez dysze 41, przy czym przeply¬ wa ona przez zawory 40 uruchomiane jed¬ noczesnie. Dysze skladaja sie z czesci sta¬ lej 50 i czesci ruchomej 51, która moze byc opuszczana w celu utworzenia scislego zamkniecia blaszanki. Odpowiednie urza¬ dzenie krazkowe i dzwigniowe 52 sluzy do obslugiwania ruchomej czesci dyszy. Z czesci stalej 50 pary plyna z blaszanki przez zawory wsteczne 53 do rury 54 po¬ laczonej z rura 42 tak, iz gazy z blasza- nek napelnianych wracaja do zbiorników 36, a po napelnienir ich — do zbiornika zapasowego, z którego ciecz jest pobierana.Fig. 5 przedstawia przekrój dyszy 24, zastosowanej w wagowych aparatach do napelniania. Dysza 24 z mosiadzu, glinu lub innego odpowiedniego materialu jest utworzona zasadniczo z czesci cylindrycz¬ nej, przechodzacej w stozek sciety. Stoi- kowo sciety ksztalt dyszy, przechodzacy z przekroju mniejszego niz otwór do na¬ pelniania blaszanek w przekrój wiekszy od niego, zapewnia przy odpowiednim na¬ cisku gazoszczelne polaczenie dyszy z zbiornikiem. Dysza 24 jest zaopatrzona w wewnetrzna tuleje 56, stanowiaca jakby przedluzenie przewodu 57, prowadzacego ze zbiornika pomiarowego, i w tuleje ze¬ wnetrzna 58 tworzaca przestrzen gazowa, — 3 -ulozona pierscieniowo okolo tulei 56 i po¬ laczona za pomoca rury 28 z urzadzeniem do odprowadzania par cieczy.Fig. 6 przedstawia przekrój dyszy 41 stosowanej w objetosciowym aparacie do napelniania naczyn. Dysza ta sklada sie glównie z czesci ruchomej 51 i czesci nie¬ ruchomej 50. Czesc stala 50 stanowi tule¬ ja 59, przez która przechodzi rura 60.Czesc ruchoma 51 sklada sie z trzech cy¬ lindrycznych tulei 61, 62 i 63, przy czym tuleje 61 i 62 sa utrzymywane w pewnej odleglosci jedna od drugiej za pomoca pel¬ nych trzonów lanych 64. Tuleja 63 jest u dna polaczona z tuleja 62 tworzac pier¬ scieniowe koryto. Nasadki 65 i 66 sa umie¬ szczone na dolnych koncach tulei 61 wzglednie 62 i tworza stozkowato-sciety wylot dyszy. Wewnetrzna powierzchnia tulei 61 jest gladko obrobiona i prowadzi czesc 59 pozwalajac jej przesuwac sie razem z czescia 50. Ciecz przeplywa w dól przez rure 59 i nasadke 65, a gazy wznosza sie przez pierscieniowa przestrzen naokolo zewnetrznej strony nasadki 65 i tulei 61, gromadza sie w komorze czesci 50 i uchodza przez otwór 67. Pierscieniowe koryto jest miedzy tulejami 62 i 63 na¬ pelnione czesciowo odpowiednia ciecza, np. rtecia.Prosta, tania i sprawna odmiane dyszy wedlug fig. 6 stanowic moze modyfikacja dyszy wedlug fig. 5, w której zamkniecie plynowe, zastosowane na fig. 6, jest zasta¬ pione uszczelka dlawikowa, przez która przesuwa sie rura 57. Dysza jest wycia¬ gnieta ku górze w ksztalcie pierscieniowej przestrzeni, wewnetrzna zas powierzchnia dyszy, która ciecz plynie, i rura 57 na jej zewnetrznej stronie, sa obrobione. Ru¬ ra 57 porusza sie w dlawiku. Napelnianie naczyn odbywa sie albo na wage, albo na objetosc. Przy napelnianiu objetosciowym nalezy uwzglednic temperature napelnia¬ nia. W tym celu zastosowane zostaly do¬ datkowe urzadzenia wyrównawcze uwi¬ docznione na fig. 7. Skladaja sie one z trzpieni walcowych 72 przesuwanych w kolnierzach 69 posiadajacych rowki do uszczelki 70. Trzpien 72 jest zaopatrzony w gwintowany trzon 75 przechodzacy przez strzemie 73 i przesuwany za pomo¬ ca kola recznego 74 w glab zbiornika 68 lub na zewnatrz niego zaleznie od potrze* by. Polozenie trzpienia reguluje sie w za¬ leznosci od temperatury cieczy, stwierdza¬ nej termometrem, umocowanym na stale w odpowiednim miejscu, przy czym zasto¬ sowano podzialke 77 zaopatrzona we wskazówke 76 umocowana na trzpieniu 72. Podzialka 77 jest podana w stopniach temperatury, przy czym zasadnicza tem¬ peratura jest 15°C. Jesli ciecz ma np. tem¬ perature 17°C, wówczas przesuwa sie trzpien 72 tak, aby wskazówka wskazywa¬ la 17°C, Fig. 8 i 9 przedstawiaja widoki z przo¬ du i z boku urzadzenia do równoczesnego dociskania naczyn napelnianych do dysz wyplywowych aparatu napelniajacego, jak równiez do opuszczania i przesuwania tych naczyn.Rama 7 aparatu do napelniania spoczy¬ wa na plycie fundamentowej 78 z zelaza lanego. Naczynia 34 sa dostarczane za po¬ moca przenosnika 79 — 79, w tym przy¬ padku krazkowego. Przenosnik moze byc albo pochyly (jak na rysunku), albo po¬ ziomy. Dwie boczne podstawy 80 siegaja¬ ce ponad plyte fundamentowa 78 sa na fig. 9 zaznaczone liniami kreskowanymi i sa ze soba polaczone dwoma korytkami 81 (przednie jest na fig. 8 dla przejrzystosci opuszczone). Do tylnego korytka 81 przy¬ mocowana jest na pionowych podporach 82 prowadnica pozioma 83 (na fig. S nie zaznaczona). Na plycie fundamentowej 78 znajduja sie w regularnych odstepach pod kazda blaszanka cylindryczne rury 84, w których poruszaja sie pelne tloki 85 posia¬ dajace poziome plytki 86, na których umie¬ szczone sa pionowe plyty 87 z zelaza lane* — 4 _go. Plytki 86 sa umocowane na tlokach 85 za pomoca gwintu z nakretka 88. Plyty 87 poruszaja sie pionowo w góre pomiedzy czesciami skladowymi przenosnika (w ni- niejszym przypadku miedzy krazkami) i podnosza blaszanki przyciskajac je do dysz; po napelnieniu blaszanek plyty te opuszczaja sie i ustawiaja blaszanki z po¬ wrotem na przenosniku.Czynnosc te wykonuje sie za pomoca dzwigni 89 uwidocznionej na fig. 9 i po¬ ruszanej za posrednictwem mimosrodu 96 oraz krazka 95 umieszczonego na dzwigni.Dzwignia obraca sie dookola czopa 90 osa¬ dzonego w ramionach 91 obejmujacych pionowy zlobek 92 — 92 wyciety w cylin¬ drze 84 (na fig. 9 oznaczony limami kres¬ kowanymi) . Koniec 93 dzwigni 89 zachodzi w zlobek 931, oznaczony liniami kreskowa¬ nymi i znajdujacy sie na tloku pelnym 85.Na drugim koncu dzwigni 89 umieszczona jest przeciwwaga 94 w celu przeciwwaze- nia napelnionej blaszanki i przycisniecia gazoszczelnego scianek otworu banki do dyszy. Dzwignia 89 posiada posrodku kra¬ zek 95, poruszajacy sie po mimosrodzie 96, umieszczonym na wale 97. Wal 97 spoczywa na podstawach 80 i posiada na koncu (prawa strona na fig. 8) kolo zebate 98 zazebiajace sie z kolem zebatym 99 umieszczonym na wale 100. Wal ten jest wprawiany w ruch za pomoca slimacznicy 101, 102, walu pionowego 103, stozkowej przekladni zebatej 104 i recznej korby 105. PL