Wynalazek niniejszy dotyczy tego ro¬ dzaju palników na olej, które zawieraja jedna lub wieksza liczbe scianek dziurko¬ wanych, posiadajacych zwykle postac ru¬ rek cylindrycznych i oddzielajacych od siebie rózne przestrzenie, które zawieraja na przemian paliwo, przeksztalcajace sie w gazy lub pary, oraz powietrze. Proces spalania odbywa sie w palnikach tego ro¬ dzaju wskutek tego, ze przez otworki wzmiankowanych scianek doplywa powie¬ trze,, rozpraszajace sie nastepnie w masie paliwa (gazach lub parach). Wiec przy kazdym z otworków, przy którym powie¬ trze miesza sie w ten sposób z paliwem, powinno* wystepowac spalanie. Znane do¬ tychczas palniki tego rodzaju me pracuja jednak bez zarzutu. Przyczyny tego sa na¬ stepujace.Pary paliwa rozkladaja sie wskutek tak zwanego „krakowania" w temperaturze okolo lOOO^C, przy czym wytwanza sie wol¬ ny wegiel w postaci sadzy. Plomien staje sie wtedy swiecacym. Z tych powodów spalanie powinno odbywac sie w tempera¬ turze nizszej od 1000°C (w przyblizeniu).Temperatura spalania zalezy jednak, miedzy innymi, od szybkosci, z jaka po¬ wietrze wplywa do par paliwa. Im wieksza jest ta szybkosc, tym latwiej tworza sie wolne, spalajace sie z trudem, swiecace czastki weglowe.Za pomoca doswiadczen stwierdzono, ze przy spalaniu czystych par zwyklego ole?[u suttwfe$, zWan&go fopalem, tiaj korzyst¬ niej sza szvbkosc powietrza wynosi w przy- *¦ •" Aby riatfac powietrzu te ograniczona szybkosc doplywu, nalezy zastosowac ci¬ snienie, wynoszace okraglo liczac 5 mm slupa wody. Do tego powinno sie dodac cisnienie, wynoszace ulamek milimetra slupa wody, niezbedne dla przezwycieze¬ nia oporów tarcia w otworkach doplywo¬ wych; ulamek ten moze nie byc brany pod uwage. A wiec cisnienie, pod którym do¬ prowadzane jest powietrze, przewyzszaja¬ ce o okolo 5 mm preznosc czystych p&r oleju, jest najwiekszym cisnieniem dopu¬ szczalnym. Ponadto ta nadwyzka cisnienia powinna pozostawac w przyblizeniu bez zmiany na calej wysokosci palnika.W znanych palnikach tego rodzaju nie czyni sie tym warunkom zadosc, gdyz: Z jednej strony stosunkowo zimne pary oleju w dolnej czesci palnika posiadaja znacznie wiekszy ciezar wlasciwy od po¬ wietrza, podczas gdy bogate w pare wod¬ na spaliny, znajdujace sie w górnej czesci palnika, sa znacznie lzejsze od powietrza.Z drugiej strony ciezar wlasciwy gazów w przestrzeniach, znajdujacych sie po tejze stronie scianek palnika, po której znajduja sie pary oleju, zmienia sie w jeszcze bar¬ dziej wyraznej mierze przy wzroscie tem¬ peratury produktów spalania, zblizajacej sie tym bardziej do temperatury reakcji spalania, im blizej górnego konca palnika temperatura ta jest mierzona. Do tego do¬ chodzi w koncu spadek cisnienia, powodo¬ wany wzrostem szybkosci przeplywu spa¬ lin, któremu po przeciwnej stronie scianek palnika, po której znajduje sie doplywaja¬ ce powietrze spalania, nie odpowiada zaden czynnik, który móglby spadek ten zrówno¬ wazyc.Okazuje sie wiec rzecza niemozliwa w znanych dotychczas palnikach powyzszego rodzaju utrzymywanie jednakiej róznicy cisnien na calej wysokosci palnika. Jezeli np. posrodku wysokosci palnika istnieje ta normalna róznica cisnien, to w górnej cze¬ sci palnika plomienie beda kopcily i wytwa¬ rzaly sadze, podczas gdy w dolnej czesci palnika moze dojsc do tego, ze wytworzy sie pewne podcisnienie i pary oleju beda plynely przez wzmiankowane otworki do powietrza, a nie powietrze do par oleju.Ostatnio wymienione zjawiska ujawniaja sie tym wyrazniej, im wieksze jest zuzycie paliwa w palniku.Ponadto urzadzenia, stosowane do wy¬ twarzania par oleju przez zgazowywanie oleju, sa zwykle umieszczane przy dolnej czesci palnika w taki sposób, iz pobieraja cieplo, niezbedne do zgazowania paliwa, od plomyków, palacych sie przy najnizszych otworkach scianek palnika. Im wiecej pa¬ liwa doprowadza sie do palnika, tym in¬ tensywniejsze musi byc gazowanie i tym wieksza ilosc ciepla musi byc doprowadzo¬ na do gaznika z tych najnizej, palacych sie plomyków. Jednak wlasnie przy duzym zuzyciu paliwa w palniku plomyki te wy¬ kazuja sklonnosc do zmniejszania sie (z podanych powyzej powodów), a nawet do calkowitego zgasniecia. Prowadzi to do niezupelnego zgazowywania paliwa i two¬ rzenia sie koksu w gazniku, wywolujacego zatykanie urzadzenia, czyniac je niezdol¬ nym do uzytku.Wynalazek niniejszy ma na celu usunie¬ cie tych niedogodnosci i jest oparty na za¬ sadach nastepujacych. Róznica pomiedzy cisnieniem gazów w przestrzeni spalania a cisnieniem powietrza zewnetrznego jest wielokrotnie wieksza od nadcisnienia, nie¬ zbednego do wtlaczania powietrza do prze¬ strzeni spalania. W celu zmniejszenia tego nadcisnienia do pozadanej wielkosci stosu¬ je sie dotychczas dlawienie przeplywu w kanale, laczacym powietrze zewnetrzne z przestrzenia powietrzna palnika. Wedlug wynalazku niniejszego doplyw powietrza do poszczególnych czesci palnika jest dla¬ wiony osobno odpowiednio do róznicy ci- — 2 —snien, ujawniajacej sie w poszczególnych czesciach palnika. Dlawienie to nie moze byc jednak uskuteczniane przez zmniejsza¬ nie przeswitu otworków scianek palnika, poniewaz prowadziloby to badz do wpro¬ wadzania nieodpowiedniej ilosci powietrza, badz do doplywu powietrza z nieodpo¬ wiednia szybkoscia.Palnik jest wiec podzielony wedlug wynalazku na wieksza liczbe czesci wzgle¬ dem stref, z których kazda moze obejmo¬ wac nawet jeden tylko otworek, korzyst¬ niej jest jednak, by kazda strefa obejmo¬ wala wieksza liczbe otworków plomienio¬ wych, które znajduja sie mniej wiecej na tym samym poziomie.W obrebie kazdej strefy, czyli czesci palnika, umieszczone sa kolejno na drodze powietrza zarówno otworki dlawiace, któ¬ rych laczny przeswit jest obliczony tak, a- by ilosc doplywajacego powietrza byla zmniejszona do pozadanej wielkosci, jak i inne otworki dlawiace, których przeswit laczny jest o tyle wiekszy, iz pomimo po¬ wyzszego osiaga sie normalna szybkosc przeplywu powietrza. Najlepiej jest, gdy otworki ostatnio wymienionego rodzaju tworza otworki plomieniowe palnika.Jedna z postaci wykonania wynalazku jest uwidoczniona na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia grzejnik do wytwarzania goracej wody, zaopatrzony w palnik we¬ dlug wynalazku, podczas gdy fig. 2 przed¬ stawia osobno sam palnik.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza oslone, ota¬ czajaca urzadzenie. Olej jest doprowadza¬ ny ze zbiornika, umieszczonego w odpo¬ wiednim miejscu, do przyrzadu miarkuja¬ cego 2, umieszczonego w komorze 3 we¬ wnatrz wzmiankowanej oslony 1. Przyrzad miarkujacy dziala w dowolny, znany skad¬ inad sposób tak, iz doplyw oleju jest regu¬ lowany odpowiednio do zapotrzebowania ciepla. Z przyrzadu miarkujacego 2 olej scieka w zwykly sposób kroplami do lejka 4, doprowadzajacego olej do przewodu 5.Przewód ten jest zakonczony nasadka ru¬ rowa 7, której wylot znajduje sie w gór¬ nej czesci krótkiej szerszej tulejki 8; ko¬ niec dblny tej tulejki jest osadzony w po¬ krywce 10 gaznika 9. Z nasadki 7 olej scie¬ ka kroplami na dno gaznika 9.Gaznik 9 jest odlany jako jednolita ca¬ losc z podstawa 11 palnika. Dzieki temu temperatura gaznika jest wysoka, ponie¬ waz z podstawy 11 palnika cieplo doplywa do gaznika 9. Wskutek tego olej zostaje zgazowany bardzo szybko, a nawet prawie wybuchowo, skoro tylko zetknie sie z dnem gaznika. Pary paliwa, otrzymane w ten spo¬ sób, przedostaja sie otworkiem 12 do ko¬ mory pierscieniowej 13, znajdujacej sie w podstawie 11 palnika. Podstawa ta jest uksztaltowana jako bryla obrotowa o przekroju porzecznym w ksztalcie litery J. Wskutek tego otrzymuje sie zewnetrzny, znajdujacy sie na wyzszym poziomie kol¬ nierz pierscieniowy 14 oraz wewnetrzny, znajdujacy sie na nizszym poziomie kol¬ nierz pierscieniowy 15. Na kazdym z kol¬ nierzy umieszczona jest dziurkowana scianka — tuleja 16 wzglednie 17 o ksztal¬ cie rurowym. Pary oleju plyna wiec do góry ^w przestrzeni pierscieniowej, mie¬ szczacej sie pomiedzy tymi sciankami.Czesci dolne palnika sa otoczone oslo¬ na 18, polaczona otworami 19 z powietrzem zewnetrznym. Z wnetrza oslony 18 powie¬ trze spalania plynie zarówno do tulei 17, jak i do przestrzeni, otaczajacej tuleje 16.Zmierza sie do tego, zeby powietrze doply¬ walo z pozadana szybkoscia, ustalona w stosunku do opisywanego urzadzenia na mniej wiecej 30 cm/sek przez wszystkie otworki scianek — tulei, tak zeby przy kaz¬ dym otworku po stronie, po której znajduja sie pary oleju, zachodzilo spalanie paliwa.Pary olejudoplywaja do tej przestrzeni spalania z dolu. Wskutek tego calkowita ilosc powietrza scalania, doprowadzona do palnika, zostaje zuzyta w dolnej czesci pal¬ nika, a na pewnym poziomie, którego wyso- — 3 —kosc zalezy od ilosci doprowadzanego ole¬ ju, znajduja sie juz tylko spaliny. Poziom ten jest wiec zmienny i wypada tym nizej, im mniej oleju przeplywa przez przyrzad miarkujacy 2. Najwyzsze polozenie tego poziomu przypada na górna czesc palnika, podczas gdy poziom najnizszy nie powi¬ nien przypadac o wiele ponizej dolnej kra¬ wedzi zewnetrznej tulei 16 palnika. Dzieki temu osiaga sie prawie jednostajny prze¬ bieg spalania przy tych otworkach tulei 17, które znajduja sie ponizej dolnej krawedzi tulei 16.Cieplo, niezbedne do zgazowania paliwa i doprowadzane do gaznika w drodze prze¬ wodnictwa cieplnego, jest pobierane z ogólnej ilosci ciepla, wywiazujacego sie podczas tego przebiegu spalania paliwa.Pozostala zas czesc tego ciepla zostaje odprowadzona w spalinach do pobierajacej cieplo skrzynki zeliwnej 20 oraz do prze¬ wodu odplywowego 21. Skrzynka 20 za¬ wiera kanaly 22 napelnione woda, pod¬ grzewana spalinami. Urzadzenie jest umie¬ szczone w oslonie 1 i otoczone odpowied¬ nia warstwa izolujaca 23.Okazalo sie jednak, ze warunki ci¬ snieniowe w górnej i dolnej czesci pal¬ nika róznia sie tak znacznie, iz opisa¬ ne powyzej pozadane dzialanie palnika podczas spalania paliwa nie daje sie osia¬ gnac bez zastosowania specjalnych srod¬ ków. I tak: Gdy scianki-tuleje 16 i 17 sa wyposa¬ zone w otworki jednakowej srednicy, to pozadane warunki spalania daja sie osia¬ gnac bez trudnosci przy najmniejszej szyb¬ kosci spalania. Górna granica strefy spala¬ nia przypada wtedy mniej wiecej na pozio¬ mie dolnej krawedzi tulei zewnetrznej 16.W razife zwiekszenia szybkosci spalania przez doprowadzanie wiekszej ilosci oleju przesuwa sSie do góry wlasnie górna granica strefy spalania, lecz jednoczesnie zmniej¬ sza sie nadcisnienie powietrza w dolnej czesci palnika, niezbedne do utrzymania potrzebnej szybkosci spalania kazdego z poszczególnych plomyków. W razie prze¬ suniecia sie granicy strefy spalania do góry na pewna wysokosc najnizej znajdujace sie plomyki zaczynaja gasnac, poniewaz rózni¬ ca pomiedzy preznoscia powietrza spalania i preznoscia par oleju spada do zera lub staje sie nawet ujemna. " Im wiecej oleju zgazowuje sie w celu spalenia go, tym wiecej ciepla zuzywa sie w gazniku. Jednoczesnie jednak palnik dziala w taki sposób, ze wlasnie te plo¬ myki, które dostarczaja ciepla gaznikowi, gasna, wskutek czego zmniejsza sie ilosc ciepla, doprowadzana do gaznika, aczkol¬ wiek powinnoby miec miejsce zjawisko wrecz odwrotne. Powyzsze ma ten skutek, ze temperatura gaznika obniza sie tak znacznie, iz zaczyna sie niezupelne zgazo- wywanie oleju. Najciezsze weglowodory pozostaja wskutek tego niezgazowane i ulegaja powolnej suchej destylacji, przy czym pozostawiaja w gazniku stale osady, podobne do koksu, które wkrótce uniemoz¬ liwiaja dalsze dzialanie gaznika.W opisanym powyzej przykladzie wy¬ konania wynalazku jednak kazda dziurko¬ wana scianka palnika sklada sie z dwóch wspólsrodkowych rur (tulei) blaszanych.Scianka-tuleja 16 sklada sie z zewnetrznej tulei blaszanej 23 oraz wewnetrznej tulei blaszanej 24, podczas gdy scianka-tuleja 17 sklada sie z zewnetrznej tulei blaszanej 25 oraz wewnetrznej tulei blaszanej 26. W tulejach 23 i 26 wytloczona jest pewna liczba wystepów pierscieniowych 27*, 27" i t. d. wzglednie 28', 28" i t d., wystajacych na zewnatrz lub ku wewnatrz tulei; za po¬ moca tych wystepów przestrzen pierscie¬ niowa, znajdujaca sie z jednej strony po¬ miedzy tulejami 23 i 24, a z drugiej strony pomiedzy tulejami 25 i 26, zostaje podzie¬ lona w kierunku pionowym na pewna licz¬ be komór pierscieniowych 29', 29" i t. d. wzglednie 30', 30" i t. d.Wskutek tego powietrze, plynace z — 4 —przestrzeni, znajdujacej sie wewnatrz scianki-tulei 16 wzglednie na zewnatrz scianki-tulei 17, do przestrzeni par oleju, mieszczacej sie pomiedzy sciankami tule¬ jami 16 i 17, musi przeplywac kolejno przez dwa szeregi otworków. Pierwszy sze¬ reg tych otworków znajduje sie w tulei 23 wzglednie 26. Laczny przeswit tych otwor¬ ków w obrebie kazdej komory 29 wzglednie 30 jest dobrany tak, iz przy normalnej róz¬ nicy cisnien po obydwóch stronach scianki komory do komory tej wplywa zasadniczo tylko tyle powietrza, ile go potrzeba do spalania paliwa w obrebie tej komory. Po¬ niewaz ta ilosc powietrza jest stosunkowo niewielka, zas odwrotnie wymieniona po¬ wyzej róznica cisnien jest o pewna dosc znaczna wielkosc za duza, przeto otworki komór tulei 23 wzglednie 26 powinny po¬ siadac stosunkowo niewielki przeswit lacz¬ ny. Powietrze przeplywa w tym przypadku przez te otworki z szybkoscia, która znacz¬ nie przekracza szybkosc pozadana. Na¬ stepnie powietrze przeplywa przez komore 29 wzglednie 30 i uchodzi przez otworki scianek tulei 24 wzglednie 25 do wnetrza tej tulei. Tuleje 24 i 25 posiadaja znacznie wieksze przekroje poprzeczne, wskutek czego powietrze przeplywa przez nie z niewielka szybkoscia. Laczny przeswit ostatnio wymienionych otworków w kazdej z komór jest obliczony tak, ze powietrze przeplywa przez nie z pozadana szybko¬ scia.Róznica cisnienia po obydwóch stronach dziurkowanej scianki-tulei jest jednak róz¬ na na róznych poziomach, a mianowicie przy najwiekszym obciazeniu palnika jest tym wieksza, im wyzszy jest poziom bada¬ ny. Zakladajac z góry pewna niezmienna wielkosc lacznego przeswitu otworków na jednostke powierzchni tulei 24 i 25 nalezy ta^se przeswit otworków tulei 23 i 26 od¬ powiednio zmniejszyc.Ponadto, w cehi osiagniecia pewnej scisle okreslonej szybkosci wtlaczania po¬ wietrza; nalezy stosunek latznego przeswi¬ tu otworków na jednostke powiejrzchni tu¬ lei 24 i 25 do lacznego przeswitu otworków na jednostke powierzchni tulei 23 i 26 u- czynic niezmiennym na calej wysokosci pal¬ nika, laczny zas przeswit wszystkich otwor¬ ków w kazdej komorze z osobna powinien byc tym mniejszy, im wieksza jest róznica pomiedzy preznoscia powietrza i preznoscia par oleju. Okazuje sie jednak, ze pary oleju (wskutek procesu spalania) sa w dol¬ nej czesci palnika bardziej „tluste" (posia¬ daja wieksza wartosc opalowa) niz w jego górnej czesci. Z tego powodu pozadana moze byc w górnej czesci palnika nie¬ co wieksza szybkosc powietrza (do 50 cm/sek), aby osiagnac stala temperature spalania. W ostatnio wymienionym przy¬ padku mozna ewentualnie wzmiankowany powyzej stosunek obrac nieco mniejszy w górnej czesci palnika, a mianowicie propor¬ cjonalnie do mniejszego lacznego przeswi¬ tu otworków plomieniowych lub proporcjo¬ nalnie do wiekszego lacznego przeswitu otworków dlawiacych.Z rozmaitych powodów moze okazac sie rzecza pozadana podzielenie celowo prze¬ biegu spalania na calej dlugosci palnika w pewien okreslony sposób, na przyklad tak, aby przy najwiekszej szybkosci przebiegu spalania tylko nieznaczna jego czesc odby¬ wala sie w srodkowej czesci palnika, a stosunkowo wieksza czesc tego spalania odbywala sie w górnej i dolnej czesci pal¬ nika. Ta potrzeba moze byc spowodowana tym, ze straty ciepla przez przewodnictwo sa tym mniejsze, im blizej strefy spalania znajduje sie miejsce zuzycia ciepla. Miej¬ sce zuzycia ciepla stanowi z jednej strony gaznik 9, znajdujacy sie na poziomie dolnej czesci palnikaf a z drugiej strony skrzyn¬ ka zeliwna 20, umieszczona nad palnikiem.W tym przypadku nalezy zmniejszyc lacz¬ ny przeswit otworków w obrebie tej samej komory w srodkowej czesci palnika.Nie jest rzecza konieczna by poszcze- — 5 ^gólne komory byly wyposazone w wieksza liczbe otworków kazdego z wymienionych rodzajów, jak uwidoczniono na rysunku, poniewaz takiez dzialanie mozna osiagnac umieszczajac w kazdej komorze tylko je¬ den otworek plomieniowy i jeden otworek dlawiacy, W ostatnio wymienionym przy¬ padku nie ma potrzeby tworzyc kazdej ze scianek tulei z dwóch tulei, np. 23, 24 lub 25, 26; mozna zadowolic sie w kazdym przypadku jedna tylko tuleja o grubszej sciance, w której wykonane sa przez wy¬ wiercenie lub wytloczenie (przebicie) o- twoa-kfl stozkowe lub lejkowate. Otworki te powinny byc zwrócone swymi mniejszymi przekrojami poprzecznymi ku przestrzeni powietnznej, a wiekszymi przekrojami po¬ przecznymi — ku przestrzeni, wypelnionej parami oleju.W ostatnio wymienionym przypadku posiada znaczenie to, aby zbieznosc (stoz- kowatosc) tych otworków byla dobrana wlasciwie! poniewaz moze sie zdarzyc, ze w najwezszym miejscu otworka utworzy sie ostry strumien powietrza, a wskutek tego i zgacy plomyk, który wplywa do masy par oleju ze zbyt wielka szybkoscia i wskutek tego kopci.Z tychze powodów podczas ustawiania na miejscu róznych tych tulei w odmianie palnika wedlug wynalazku niniejszego, o- pisanej powyzej w zwiazku z rysunkiem, nalezy zwrócic uwage na to, aby otworki dlawiace tulei 23 lub 26 nie znajdowaly sie naprzecie otworków plomieniowych tulei 24 lub 25.Przedmiot wynalazku moze znalezc za¬ stosowanie lacznie z dowolnym urzadze¬ niem ogrzewniczym, w którym zastosowany zostanie palnik podanego wyzej rodzaju z dziurkowana scianka, oddzielajaca prze¬ strzen, wypelniona parami oleju, od prze¬ strzeni, wypelnionej powietrzem. Wynala¬ zek ten nadaje sie równiez do zastosowania w urzadzeniu, zasilanym innym paliwem gazowym lub parowym. PL