Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób równoczesnej przeróbki ter¬ micznej mieszaniny materialów bitumicz¬ nych i olejów weglowodorowych- Sposo¬ bem wedlug wynalazku otrzymuje sie, naj¬ lepiej pod cisnieniem, ciagla przemiane i koksowanie sie tej mieszaniny przez ogrze¬ wanie i wprowadzanie materialów przera¬ bianych do komory reakcyjnej, z której odprowadza sie osobno pary i osobno pozo¬ stalosci nielotne- Wynalazek polega na tym, ze jakikol¬ wiek olej weglowodrowy lub gaz albo oba razem ogrzewa sie oddzielnie od mieszani¬ ny przerabianej do temperatury wyzszej, niz temperatura panujaca w komorze re¬ akcyjnej, i wprowadza sie go do ogrzanej mieszaniny materialów przerabianych albo tez do komory reakcyjnej, w której mie¬ szanina ta znajduje sie w cienkiej warstwie lub w postaci drobno rozdzielonej.Jako skladniki ciekle mieszaniny uzy¬ wane sa takie ciezkie oleje naftowe, jak ropa surowa lub pozbawiona benzyn, oleje opalowe, destylaty produktów krakowania lub zwykle, olej gazowy, destylat po de¬ stylacji cisnieniowej, pozostalosc po desty¬ lacji cisnieniowej, ciezszy olej swietlny i podobne oleje. Równiez mozna stosowac produkty inne, np. mazie weglowe, smoly, oleje kreozotowe i podobne oleje ciezkie, jak równiez lzejsze produkty aromatyczne.Jako materialy bitumiczne, wchodzace w sklad przerabianej mieszaniny, uzywaneSa np. wegiel, torf, wegiel brunatny, we¬ giel dlugoplomienny, mial weglowy i inne A odpadki weglowa lupki bitumiczne, mate¬ rialy asfaltowe gaturalne i sztuczne, np. gilsonit, grahamit, albertyt, i wszelkie inne materialy podpadajace pod ogólna klasyfi¬ kacje materialów bitumicznych.Materialy bitumiczne, najlepiej w po¬ staci pylu lub drobno sproszkowane, mie¬ sza sie z weglowodorami cieklymi, a w razie potrzeby tworzy sie zawiesine tych mate¬ rialów bitumicznych w oleju przy pomocy jakiegokolwiek odpowiedniego srodka.W razie zastosowania sposobu wedlug wynalazku niniejszego material przezna¬ czony do przemiany i koksowania zostaje odgazowany bez potrzeby nadmiernego ogrzewania materialu wyjsciowego przed wprowadzeniem go do strefy koksowania, które wywoluje osadzanie sie w ogrzewaczu nadmiernych ilosci koksu. Sposób ogrze¬ wania mieszaniny bitumiczno-weglowodo- rowej, wprowadzanej do strefy reakcji i koksowania, zastosowany w wynalazku ni¬ niejszym, zapobiega równiez koniecznosci ogrzewania z zewnatrz komory reakcyjnej lub zastosowania utleniania w celu czescio¬ wego spalania substancji podlegajacych koksowaniu.Znany jest dawniejszy sposób odgazo¬ wywania wegla przez ogrzewanie go ze¬ wnatrz razem z olejem. Sposób ten okazal sie malo .skutecznym, gdy chodzi o odgazo- wanie wegla w wielkiej masie, poniewaz poddanie calej masy wegla jednolitej lub wystarczajacej przeróbce w celu otrzyma¬ nia jednorodnego produktu jest rzecza nie¬ mozliwa praktycznie. Przy takim postepo¬ waniu tworza sie stale przetoki, wskutek czego masa przerabiana ulega niejednolitej przemianie, przy czym gdy jedna czesc ma¬ sy zostaje nadmiernie odgazowana, to dru¬ ga czesc odgazowuje sie niedostatecznie.Znane sa równiez sposoby traktowania ma¬ terialów bitumicznych przez ogrzewanie ich z domieszanym olejem i dalsza przeróbke mieszaniny w komorach koksowniczych bez doprowadzania ciepla dodatkowego.Sposób ten jest tez bezskuteczny, poniewaz jest rzecza niemozliwa podniesienie tempe¬ ratury tej mieszaniny zawierajacej wieksze ilosci wegla do temperatury wystarczajacej do odgazowania wegla bez osadzania sie w ogrzewaczu zawieszonego materialu w po¬ staci koksu, wskutek bowiem nadmiernego przegrzania nastepuje krakowanie i kokso¬ wanie sie weglowodorów juz w ogrzewaczu i zupelne zatkanie lub zwezenie przewo¬ dów ogrzewacza.Oprócz wymienionych trudnosci zacho¬ dzi dodatkowa trudnosc przy ogrzewaniu przerabianej mieszaniny za pomoca ciekle¬ go przenosnika ciepla. W tych warunkach ogrzewanie jest zalezne od przewodnictwa ciepla masy podlegajacej przeróbce, a wo¬ bec tego, ze substancje wegliste tego ro¬ dzaju maja maly wspólczynnik przewod¬ nictwa cieplnego, sposób ten nie daje poza¬ danych rezultatów.Przy przeróbce sposobem wedlug wyna¬ lazku niniejszego mieszanina materialów bitumicznych z weglowodorami cieklymi jest przepedzana przez ogrzewacz w po¬ staci strumienia i ogrzewana do tempera¬ tury nie wystarczajacej do spowodowania osadzania sie zawieszonego materialu w ogrzewaczu lub do spowodowania zapcha¬ nia koksem ogrzewacza z powodu krakowa¬ nia cieklych weglowodorów albo równo¬ czesnego osadzania sie i koksowania.Ogrzana mieszanina jest wprowadzana do strefy reakcyjnej sposobem ciaglym w po¬ staci strumienia, a osobno ogrzany przeno¬ snik ciepla wprowadza sie równoczesnie w zetkniecie z ogrzana mieszanina doplywa¬ jaca do komory reakcyjnej, co powoduje krakowanie i koksowanie sie weglowodo¬ rów cieklych oraz odgazowanie zawieszo¬ nych czasteczek materialu bitumicznego.Ten sposób zapewnia najskuteczniej dzia¬ lajace stykanie sie materialów podlegaja¬ cych przeróbce z przenosnikiem ciepla, - 2 —trmozliwia doprowadzanie ciepla do mie¬ szaniny przerabianej w ilosci zupelnie wy¬ starczajacej do wywolania przemiany i daje produkty przemiany jednolitej jako¬ sci, jak równiez powoduje równomier¬ ne odgazowanie ich w pozadanym stop¬ niu.Wynalazek niniejszy jest dalszym ulepszeniem dawniejszego sposobu, we¬ dlug którego mieszanina materialów bitu¬ micznych i oleju przeznaczona do przerób¬ ki jest odgazowywana w sposób ciagly za pomoca przenosnika ciepla przez bezpo¬ srednie zetkniecie wzglednie cienkich warstw mieszaniny podlegajacej przerób¬ ce na powierzchni koksu w komorze reak¬ cyjnej z przenosnikem ciepla, wobec cze¬ go powstaja objawy juz opisane powyzej wywolywane trudnoscia dostarczania do¬ statecznej ilosci ciepla za pomoca wzgled¬ nie malej ilosci przenosnika ciepla wzgled¬ nie duzej ilosci materialu przerabianego.Jezeli zas mieszanine wegla i oleju ogrzewa sie w cienkiej warstwie i w stanie znaczne¬ go rozdrobnienia oraz przy uzyciu duzego dodatku przenosnika ciepla, to wtedy na¬ stepuje pozadany przebieg procesu ze stopniowym i równomiernym odgazowywa¬ niem mieszaniny. Otrzymywanie jednorod¬ nych produktów weglowych zawdziecza sie okolicznosci, ze cieplo jest udzielane mate¬ rialom bitumicznym znajdujacym sie w stanie oddzielnych czastek we wzglednie cienkiej warstwie nie przedstawiajacej przeszkody w wymianie ciepla stykajacych sie ze soba materialów. Warunki stosowa¬ nia niniejszego wynalazku pozwalaja rów¬ niez na uzycie duzego dodatku przenosnika ciepla w stosunku do zgazowanej, ale nie- skoksowanej pozostalosci, przy czym uzy¬ skuje sie bardziej zupelne i równomierne skoksowanie i odgazowanie pozostalosci, anizeli tó jest mozliwe innymi sposobami.Stosunek ilosciowy przenosnika ciepla do nieskoksowanej pozostalosci utrzymuje sie przy niniejszym sposobie co najmniej jak 1 : 1, a zazwyczaj pozadany jest stosunek od 3 : 1 do 10 : 1 lub nawet wiekszy.Produkty posrednie pochodzace z prze- . róbki, np. caly skroplony odciek lub wy¬ brana frakcja niskowrzaca z kolumny frak¬ cyjnej urzadzenia, poddane zostaja ogrze¬ waniu do wysokiej temperatury w specjal¬ nym ogrzewaczu, a po tym wprowadzone we wzglednie wysokiej temperaturze w bez¬ posrednie zetkniecie sie z materialami przeznaczonymi do koksowania i zastoso¬ wane jako przenosniki ciepla. Równoczes¬ nie uzyskuje $ie dalsza przemiane produk¬ tów posrednich w kierunku wytwarzania wiekszych ilosci cennych produktów konco¬ wych, takich jak paliwo do silników o do¬ brych wlasciwosciach przeciwstukowych.W pewnej odmianie wykonania sposobu niniejszego jako przenosnik ciepla sluzy czesc gazu otrzymywanego przy przeróbce oraz czesc lub calosc destylatu lekkiego pochodzacego z procesu. Materialów tych stosowanych jako przenosniki ciepla uzy¬ wa sie albo kazdego z osobna, albo tez w dowolnych mieszaninach. Mozliwosc nieza¬ leznego regulowania temperatury, cisnienia i czasu ogrzewania, którym poddawany jest przenosnik ciepla, pozwala na prowa¬ dzenie procesu w warunkach róznorodnych, tak ze mozna otrzymywac najwieksza wy¬ dajnosc kazdego z pozadanych produktów ostatecznych. Na przyklad, poza produkcja koksu lub materialów weglowych o wzgled¬ nie malej zawartosci czesci lotnych mozna prowadzic proces w kierunku produkcji jak najwiekszej ilosci lekkich destylatów takich, jak paliwo do silników o dobrych wlasciwosciach przeciwstukowych, gazu al¬ bo ciezszych produktów, takich jak olej nadajacy sie do krakowania, olej opalowy lub rózne ich zestawienia, albo tez produk¬ cji samego przenosnika ciepla.Rysunek schematyczny przedstawia jedna z postaci urzadzenia, za pomoca którego mozna wykonywac wynalazek ni¬ niejszy. — 3 —Mieszanine materialu bitumicznego z olejem weglowodorowym doprowadza sie przewodem / przez zawór 2 do pompy 3, która pompuje ja przewodem 4 przez za¬ wór 5 do ogrzewacza 6. Material przera¬ biany moze byc uprzednio, przed wprowa¬ dzeniem go do wezownicy ogrzewacza, pod¬ grzany jakimkolwiek badz sposobem nie wyjasnionym na rysunku.Wezownica ogrzewcza 6 jest umieszczo¬ na w piecu 7 dowolnego ksztaltu i w niej udziela sie mieszaninie przeplywajacej przez wezownice wystarczajaca ilosc cie¬ pla, azeby szybko doprowadzic mieszanine do pozadanej temperatury przemiany, przy czym czas przeplywu przez wezowni¬ ce reguluje sie tak, aby nie spowodowac szkodliwych zjawisk wskutek wysokiej temperatury ogrzewacza. U wylotu z we¬ zownicy ogrzewczej stosuje sie zwykle ci¬ snienie znacznie wyzsze od atmosferycz¬ nego, ale, w razie potrzeby, mozna takze stosowac cisnienia nie wiele wyzsze od atmosferycznego. Ogrzane materialy od¬ prowadzane sa stad przewodem 8 przez zawór 9 do komory reakcyjnej 10 w celu skoksowania. Komora reakcyjna posiada szereg rur, nie przedstawionych na rysun¬ ku, na róznych wysokosciach, za pomoca których przerabiany material moze byc wprowadzany do komory w dowolnym miejscu.W komorze reakcyjnej 10 panuje ci¬ snienie zmniejszone w stosunku do cisnie¬ nia panujacego przy wylocie z wezownicy ogrzewczej; gdy w wezownicy ogrzewczej stosuje sie cisnienie znacznie wyzsze od atmosferycznego, cisnienie to zostaje znacz¬ nie zmniejszone przy przejsciu przerabia¬ nego materialu przez zawór 9. Komora re¬ akcyjna powinna byc dobrze izolowana w celu unikniecia strat ciepla. Na rysunku przedstawiono tylko jedna komore do koksowania, zwykle jednak stosuje sie wieksza liczbe takich komór, a wtedy pra¬ cuja one równoczesnie albo lepiej na zmia¬ ne. Gdy nagromadzajacy sie koks wypelni prawie cala komore, mozna ja wylaczyc z obiegu i usunac koks w jakikolwiek znany sposób, po czym komore mozna przygoto¬ wac do dalszej pracy. Komora 10 jest za¬ opatrzona w rure odplywowa 47 zamyka¬ na zaworem 48, przez która mozna równiez wprowadzac do komory po ukonczeniu jej okresu pracy pare, wode lub inne odpo¬ wiednie srodki chlodzace w celu przyspie¬ szenia chlodzenia i ulatwienia oczyszczania komory.Produkty lotne krakowania i koksowa¬ nia usuwa sie z górnej czesci komory koksowania przewodem 11 przez zawór 12 i poddaje destylacji w kolumnie frakcyj¬ nej 13, w której skladniki wyzej wrzace skraplaja sie w postaci odcieku. Mozna ca¬ ly skroplony odciek zbierac w dolnej cze¬ sci kolumny frakcyjnej 13, aby nastepnie odciek ten odprowadzic przez zawór 25 przewodem 24 do pompy 26, przy pomocy której moze on byc dostarczony przewo¬ dem 27 przez zawór 28 do dalszej przerób¬ ki w wezownicy ogrzewczej 29, jak to zo¬ stanie pózniej opisane dokladnie. Mozna tez, w razie potrzeby, odprowadzic z dol¬ nej czesci kolumny frakcyjnej do pompy 26, droga dopiero co opisana, tylko wysoko wrzace czesci skroplonego odcieku zawie¬ rajacego materialy nie nadajace sie do dal¬ szej przeróbki w wysokiej temperaturze, jaka jest stosowana w wezownicy ogrzew¬ czej 29; w tym przypadku ciezkie te frak¬ cje odcieku skroplonego kieruje sie z po¬ wrotem, w calosci lub czesciowo, przewo¬ dami 27 i 43 przez zawór 44 oraz przewo¬ dem 4 do dalszej przeróbki w wezownicy ogrzewczej 6 razem z surowcem. Mozna równiez, w razie potrzeby, cala ilosc lub czesc tego materialu usunac z obiegu przez przewód 45 i zawór 46. W razie prowadze¬ nia procesu w kierunku otrzymywania wiekszych ilosci oleju opalowego odpowied¬ nie frakcje splywajacego odcieku oddziela sie od nizej wrzacych skladników w kolum- _ 4 _nie frakcyjnej 13 i odprowadza z obiegu w sposób dopiero co opisany przewodem 45 przez zawór 46 w celu ochlodzenia i zmagazynowania.Jesli z dolnej czesci kolumny frakcyj¬ nej odprowadza sie tylko wyzej wrzace frakcje odcieku skroplonego, to nizej wrza¬ ce frakcje odpowiednie do przeróbki w we- zownicy ogrzewczej 29 odprowadza sie odpowiednimi przewodami do kolumny frakcyjnej, np. przewodem 49 przez zawór 50 do pompy 51, za pomoca której kieruje sie je przez zawór 53 przewodami 52 i 27 do wezownicy ogrzewczej 29.Piec 40 jakiegokolwiek odpowiedniego ksztaltu otaczajacy wezownice ogrzewcza 29 dostarcza jej ciepla potrzebnego do do¬ prowadzenia przeplywajacego przez nia przenosnika ciepla do pozadanej wysokiej temperatury, najlepiej pod cisnieniem wyz¬ szym od atmosferycznego, a ogrzane pro¬ dukty odprowadza sie przewodem 41 przez zawór 42 do komory koksowania 10, naj¬ lepiej wprowadzajac je do tej komory po¬ nizej poziomu pozostalosci w komorze koksowania lub przynajmniej ponizej po¬ ziomu nieskoksowanego materialu znajdu¬ jacego sie w niej. Sluza one jako przenos¬ nik ciepla i biora udzial w skoksowaniu pozostalosci i odgazowaniu koksu. Urza¬ dzenie pozwala równiez na doprowadzanie przenosnika ciepla przewodem 4V przez zawór 42* do przewodu 8, aby przenosnik ciepla mieszal sie w nim ze strumieniem materialu ogrzanego plynacego z wezowni¬ cy ogrzewczej 6 i przechodzil z nim razem do komory 10. W obu przypadkach olej ogrzany do wysokiej temperatury w wezow¬ nicy ogrzewczej 29 sluzy jako przenosnik ciepla biorac udzial w przemianie i skokso¬ waniu mieszaniny przeznaczonej do prze¬ róbki i powodujac odgazowanie koksu. Je¬ sli w wezownicy ogrzewczej 29 stosuje sie cisnienie znacznie wyzsze od atmosferycz¬ nego, mozna je zmniejszyc do cisnienia pa¬ nujacego w komorze koksowania przed wpfowfcdtfenicin ogrzanego oleju do tej komory za pomoca zaworu 42 w przewodzie 41 lub za pomoca zaworu 42* w przewo' dzie 41'\ Jezeli przenosnik ciepla z wezownicy ogrzewczej 29 jest wprowadzany bezpo¬ srednio do komory koksowania, wchodzi on w bezposrednie zetkniecie sie ze wzglednie cienka dolna warstwa ogrzanej nieskoksowanej mieszaniny surowców do¬ prowadzanej do komory koksowania rów¬ noczesnie z przenosnikiem ciepla. Dzieki cienkosci tej warstwy oraz wzglednie du¬ zemu stosunkowi ilosci przenosnika ciepla do ilosci nieskoksowanego materialu w ko¬ morze koksowania nastepuje szybkie i rów¬ nomierne skoksowanie mieszaniny surow¬ ców. Podobny wynik otrzymuje sie, jesli przenosnik ciepla miesza sie z ogrzana mie¬ szanina surowców w przewodzie 8 przed wprowadzeniem jej do komory koksowania.W ten sposób przenosnik ciepla styka sie z materialem bitumicznym zawartym w mie¬ szaninie surowców wtedy, gdy znajduje sie on w stanie mialkiego rozdrobnienia lub w postaci oddzielnych czastek. Scislosc spo¬ wodowanego w ten sposób zetkniecia za¬ pewnia bardziej jednostajna przeróbke surowca oraz wytwarzanie koksu o jedna¬ kowych cechach charakterystycznych pod¬ czas calego przebiegu procesu.Aczkolwiek na rysunku uwidoczniony jest tylko jeden przewód doprowadzajacy przenosnik ciepla z wezownicy ogrzewczej 29 bezposrednio do komory koksowania, jednak urzadzenie posiada caly szereg przewodów przewidzianych w rozmaitych miejscach komory reakcyjnej. Miejsce wprowadzania mozna podnosic w miare te¬ go, jak sie podnosi poziom koksu w komo¬ rze, lub tez czesc tego przenosnika ciepla jest wprowadzana stale do dolnej czesci komory, aby zapewnic utrzymywanie su¬ chego osadu koksu w calej komorze.Pary odfrakcjonowane o pozadanym koncowym punkcie wrzenia odprowadza sie — 5razem z gazami niedajacymi sie skroplic i powstalymi podczas przeróbki z górnej czesci kolumny frakcyjnej 13 przewodem 14 przez zawór 15 i poddaje skropleniu w chlodnicy 16. Powstajacy destylata gazy przechodza z chlodnicy 16 przewodem 17 przez zawór 18 do odbieralnika 19. Gaz niedajacy sie skroplic jest wypuszczany z odbieralnika przewodem 20 przez zawór 21; mozna go równiez poddac absorpcji lub ochlodzeniu w celu odzyskania skladników dajacych sie skroplic. Destylat zebrany w zbiorniku 19 moze byc zen odprowadzony przewodem 22 przez zawór 23 w celu zma¬ gazynowania lub uzyty do dalszej przerób¬ ki i, w razie potrzeby, poddany utrwaleniu którymkolwiek ze znanych sposobów.W razie potrzeby, czesc nieskroplonych gazów ze zbiornika 19 kieruje sie przewo¬ dem 35 przez zawór 36 do pompy 37, która tloczy te gazy przez przewód 38, zawór 39 i przewód 27 do wezownicy ogrzewczej 29.Do gazów moze byc dodawany odciek z kolumny frakcyjnej 13 lub destylat z od¬ bieralnika 19. W przypadku, gdy gaz ze zbiornika 19 odprowadza sie w celu ad¬ sorpcji, gaz ten, pozostaly po wydzieleniu pozadanych skladników, moze byc dopro¬ wadzony przez przewód 54, zawór 55 oraz przewód 35 do pompy 37. Jezeli gaz wraca do wezownicy ogrzewczej 29 razem z od¬ ciekiem z kolumny frakcyjnej 13, to sluzy on przewaznie jako dodatkowy przenosnik ciepla oraz rozcienczalnik odcieku umozli¬ wiajacy zastosowanie bez nadmiernej przemiany skroplonego odcieku nieco wyz¬ szych temperatur w wezownicy ogrzewczej 29, anizeli byloby to mozliwe bez tego do¬ datku. W przypadku prowadzenia procesu w kierunku produkcji glównie koksu i gazu stosuje sie ostrzejsze warunki przemiany przez podgrzewanie przenosnika ciepla w wezownicy 29 do temperatur wyzszych; w tym przypadku uzywa sie jako przenosni¬ ka ciepla tylko nizej wrzacych frakcji z kolumny rozdzielczej 13, przy czym obje¬ tosc otrzymywanego gazu wzrasta, a jego wartosc opalowa spada.Calosc lub czesc destylatu zebranego w odbieralniku 19 mozna równiez odprowa¬ dzic przez przewód 30 i zawór 31 do pom¬ py 32, która tloczy ten destylat przez prze¬ wód 33, zawór 34 i przewód 27 do wezow¬ nicy ogrzewczej 29, i uzyc go jako rozcien¬ czalnika oraz dodatkowego przenosnika ciepla przy koksowaniu razem ze skroplo¬ nym odciekiem z kolumny frakcyjnej lub tylko z nizej wrzacymi frakcjami skroplo¬ nego odcieku do podgrzewania w wezowni¬ cy ogrzewczej 29, a w razie potrzeby, ra¬ zem z gazem otrzymywanym w zbiorniku 19; w tym przypadku w wezownicy ogrzew¬ czej stosowane sa odpowiednie warunki wystarczajace do takiej przemiany desty¬ latu, przy której podnosza sie istotnie war¬ tosci przeciwstukowe otrzymywanego ole¬ ju bez nadmiernej zmiany granic jego tem¬ peratury wrzenia.Jezeli destylat albo gaz lub ich miesza¬ nine z odbieralnika kieruje sie z powrotem do wezownicy ogrzewczej 29, a zwlaszcza jezeli przeróbke prowadzi sie w celu otrzy¬ mywania duzej wydajnosci gazu, to w ta¬ kim razie kieruje sie calosc lub pozadana czesc ogólnego odcieku z kolumny frakcyj¬ nej 13 z powrotem do dalszej przeróbki w wezownicy ogrzewczej 6 przy pomocy pompy 26 przez przewody 27 i 43, zawór 44 i przewód 4, przy czym reszte odcieku, jesli taka pozostaje, usuwa sie z obiegu przez przewód 45 i zawór 46.Temperatura stosowana u wylotu we¬ zownicy ogrzewczej, do której wprowadza sie surowiec oraz, w razie potrzeby, wyzej wrzace frakcje odcieku, wynosi 425° — 480°C lub wiecej, najlepiej pod cisnieniem znacznie wyzszym od atmosferycznego i wynoszacym u wylotu wezownicy ogrzew¬ czej od 6,5 do 35 atm lub wiecej, aczkol¬ wiek mozna równiez stosowac cisnienie atmosferyczne lub nie wiele wyzsze od atmosferycznego. Jezeli przeróbke prowa- — 6 —dzi sie w kierunku otrzymywania duzych wydajnosci destylatów lekkich, to w we- zownicy ogrzewczej, do której doprowadza sie produkty posrednie lub lekkie produk¬ ty koncowe, stosuje sie temperature 482° — 565°C, najlepiej pod cisnieniem znacznie wyzszym od atmosferycznego i wynosza¬ cym u wylotu wezownicy ogrzewczej 13,5 — 55 atm i wiecej. Jezeli pragnie sie otrzy¬ mac duza wydajnosc gazu, mozna w stre¬ fie tej zastosowac jeszcze wyzsze tempe¬ ratury, wynoszace 540° — 650°C lub wie¬ cej, najlepiej pod cisnienem 1 — 7 atm.Cisnienie stosowane w komorze reakcyjnej zwykle jest równe cisnieniu panujacemu u wylotu wezownicy ogrzewczej lub moze byc znacznie zredukowane; najodpowied¬ niejsze bowiem cisnienie wynosi tu 1 — 7 atm. W czesciach aparatury, w których od¬ bywa sie frakcjonowanie, skraplanie i zbie¬ ranie, stosuje sie cisnienia mniej wiecej wyrównane z cisnieniem panujacym w ko¬ morze reakcyjnej lub nieco obnizone w sto¬ sunku do niego.Ponizej opisano przyklad wykonania niniejszego sposobu przy uzyciu surowca utworzonego z mieszaniny mniej wiecej równych czesci wagowych oleju opalowego o ciezarze wlasciwym okolo 0,9159 i wegla zawierajacego okolo 38 procent czesci lot¬ nych i domieszanego do oleju w stanie drobno rozdzielonym. Mieszanine te ogrze¬ wa sie do temperatury w przyblizeniu 468°C pod cisnieniem okolo 13,5 atm prze¬ pedzajac te mieszanine z duza predkoscia przez wezownice ogrzewcza, która sie sil¬ nie ogrzewa, tak ze mieszanina predko o- siaga zadana temperature. Ogrzany mate¬ rial odprowadza sie do komór reakcyjnych pracujacych na zmiane i utrzymywanych pod cisnieniem 3 atm. Pary wytworzone w komorze reakcyjnej poddaje sie frakcjo¬ nowaniu, skropleniu i rozdzieleniu w celu otrzymywania frakcji lotnej w granicach wrzenia benzyny. Wysokowrzace frakcje splywajacego odcieku, podobne do smoly, kieruje sie z powrotem do dalszej przerób¬ ki do wezownicy, w której ogrzewa sie su¬ rowiec. Nizej zas wrzace frakcje skroplo¬ nego odcieku wykazujace koncowy punkt wrzenia w przyblizeniu 344°C ogrzewa sie w odrebnej wezownicy ogrzewczej do tem¬ peratury w przyblizeniu 510°C pod cisnie¬ niem okolo 24 atm i tak ogrzany odciek do¬ prowadza sie do bezposredniego zetkniecia z pozostaloscia w komorze koksowania.Ten sposób przeróbki 907,2 kg surowca da¬ je lacznie z destylatem dajacym sie odzy¬ skac z gazów okolo 303 1 destylatu lekkie¬ go wrzacego w granicach wrzenia benzyny i posiadajacego w duzej mierze wlasciwosc niewywolywania stukania, okolo 453 kg koksu zawierajacego okolo 6% czesci lot¬ nych i okolo 114 m3 gazów nie dajacych sie skroplic, których wartosc opalowa wy¬ nosi w przyblizeniu 5 370 Kai na 1 m3.W razie nieco odmiennego sposobu po¬ stepowania, a mianowicie, w razie dopro¬ wadzania do odrebnej wezownicy ogrzew¬ czej czesci destylatu z odbieralnika wraz z nisko-wrzaca frakcja skroplonego odcieku uzyskuje sie przy zastosowaniu w tej we¬ zownicy ogrzewczej temperatury 521 °C i cisnienia 34 atm produkt, którego wlasci¬ wosc niewywolywania stukania przy spala¬ niu w silnikach powaznie wzrasta kosztem zmniejszenia sie ilosci produkowanego de¬ stylatu, równoczesnie z pewnym zwieksze¬ niem wydajnosci gazu i nieco mniejsza wy¬ dajnoscia otrzymywanego koksu o mniej¬ szej zawartosci czesci lotnych.Usuwajac z obiegu wysoko wrzace i po¬ srednie frakcje skroplonego odcieku w kaz¬ dym z obu powyzej opisanych sposobów przemiany otrzymuje sie olej opalowy do¬ brego gatunku w ilosci 35% lub wiekszej, liczac na surowiec, przy mniejszej wydaj¬ nosci wszystkich innych produktów prze¬ róbki. Przy produkcji w pierwszym rzedzie koksu i gazu cala ilosc skroplonego odcie¬ ku prowadzi sie z powrotem do wezownicy sluzacej do ogrzewania surowca i stosuje sie — 7 —temperature okolo 482aC pod cisnieniem O- kolo 13,5 atm. W koiriorze reakcyjnej sto¬ suje sie cisnienie dostateczne do przezwy¬ ciezenia tarcia przerabianych mas w na¬ stepnych czesciach aparatury. Destylat wytwarzany w procesie wraca sposobem ciaglym do obiegu razem z czescia gazu przez odrebna wezownice, w której pod¬ grzewa sie go do temperatury óiSCPC pod cisnieniem atmosferycznym, a ogrzane pro¬ dukty kieruje sie do skoksowania pozosta¬ losci przez bezposrednie zetkniecie sie z nia w komorze koksowania. Przy prowadzeniu przeróbki w ten sposób otrzymuje sie z 907,2 kg surowca w przyblizeniu 544 kg koksu o zawartosci okolo 3% czesci lotnych i okolo 283 m3 gazów nie dajacych sie skro¬ plic. PL