Czesci maszyn, tworzace zespól stale zmieniajacy swe polozenie wzgledem ka¬ dluba maszyny, np. glowica draga, zawie¬ rajaca czop korbowy w parowozie, nie mo¬ ga byc z dostateczna pewnoscia smarowa¬ ne nieruchomo umieszczonymi pompkami smarowymi. Przewaznie zatem do takich czesci maszyn nie stosuje sie smarowania pod! cisnieniem, lecz tylko smarowanie kro¬ plowe, które sie jednak okazalo w wielu przypadkach, np. przy lozyskach czopów korbowych parowozów, niedostateczne i nie¬ pewne, tak ze czesto brak smaru powoduje zagrzanie ruchomych czesci. Próbowano wprawdzie stosowac do takich czesci ma¬ szyn pompke smarowa, podazajaca za ru¬ chem miejsc smarowania, jednak niemozli¬ we jest przy tym stale utrzymywanie pod powierzchnia smaru wylotu ssawnego pompki, wchodzacego do naczynia ze sma¬ rem, poniewaz smar wskutek ruchu danej czesci maszyny stale odrzucany jest woko¬ lo, tak ze przez wylot ssawny czesto zasy¬ sane jest jedynie powietrze.W celu usuniecia tej wady wylot ssaw¬ ny pompki zostaje umieszczony w komorze, polaczonej w najwyzszym swym miejscu ze zbiornikiem zapasowym smaru. Tego rodza¬ ju komora znana juz jest przy maznicach osi, przy których komora sluzy do zatrzy¬ mywania zanieczyszczen. Wedlug wyna¬ lazku w tym celu, by w pompkach smaro¬ wych, podlegajacych ruchom odrzutowym, komora byla stale calkowicie wypelnionasmarem, w otworze, laczacym te komore ze zbiornikiem zapasowym, umieszczony jest zawór zwrotny, otwierany odrzucanym smarem przy jego przechodzeniu przy o- tworze, lecz zapobiegajacy powracaniu te¬ go smaru z komory do zbiornika zapasowe¬ go.Na zalaczonym rysunku przedstawiony jest schematycznie przekrój pompki we¬ dlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia postac wykonania, dajaca sie zastoso¬ wac przy kazdej czesci maszyny o ruchu okreznym, fig. 2 zas — szczególna postac wykonania do parowozowych dragów kor¬ bowych, zaopatrzonych juz w naczynia do smaru.Na glowicy 1, zawierajacej czop korbo¬ wy 2, zamocowana jest oslona 3 pompki smarujacej. Pompka 4 o dowolnej budo¬ wie napedzana jest za pomoca tarczy mi- mosrodowej 5, powoli obracanej za po¬ srednictwem zapadki, uruchomianej dzwi¬ gnia 6 i drazkiem 7, polaczonym z czopem korbowym 2. Przewód tloczny 8 pompki przylaczony jest do kanalu 9, prowadzace¬ go do miejsca smarowania.Zbiornik zapasowy 10 smaru posiada, najlepiej, ksztalt walca o osi, prostopadlej do plaszczyzny ruchu, poniewaz w takim zbiorniku smar, stale odrzucany naokolo, najmniej ulega tworzeniu sie wirów i zmie¬ szaniu z powietrzem przez odbijanie sie o naroza i zalamania wewnatrz zbiornika.Przewód ssawny 11 pompy nie konczy sie bezposrednio w zbiorniku 10 smaru, lecz w komorze 12, znajdujacej sie ponizej tego zbiornika i oddzielonej od niego przegro¬ da 13. W przegrodzie tej znajduje sie o- twierajacy sie w strone komory zawór zwrotny 14, klapa lub tym podobne za¬ mkniecie, umozliwiajace wchodzenie sma¬ ru do komory 12, lecz zapobiegajace jego powracaniu. Gdy pod naciskiem sil bez¬ wladnosci zawartosc zbiornika doplywa nad zawór zwrotny, zawór ten otwiera sie i przepuszcza do komory smar. Gdy zas zawartosc zbiornika, podazajac za zmienio¬ nym kierunkiem ruchu, doplywa do prze¬ ciwleglej scianki zbiornika, to pod naci¬ skiem smaru, zawartego w komorze, zawór zwrotny zamyka sie natychmiast i zapobie¬ ga uchodzeniu z niej smaru. Komora 12 jest zatem stale calkowicie wypelniona smarem, a rura ssawna 11 jest stale zanu¬ rzona w smarze. By powietrze, które znaj¬ dowalo sie pierwotnie w komorze lub do¬ stalo sie do niej pózniej, moglo ujsc do zbiornika 10, zawór zwrotny umieszczony jest w najwyzszym miejscu komory 12. Po¬ wietrze, gromadzace sie w tym miejscu, u- chodzi natychmiast do zbiornika zapasowe¬ go, gdy tylko zawór zwrotny otwiera sie pod cisnieniem smaru w tym zbiorniku. Je¬ sli w komorze 12 znajduje sie wiecej miejsc, w których moze sie zbierac powie¬ trze, to w kazdym takim miejscu musi byc umieszczony zawór zwrotny 14.Budowa wedlug fig. 2 jest wylacznie przeznaczona do parowozowych dragów korbowych, zaopatrzonych w oliwiarke do smarowania kroplowego. W dragach tych znajduje sie juz zbiornik smaru, utworzo¬ ny przez podwyzszone obrzeze 15. Zbiornik ten moze byc uzyty jako komora 12. Ka¬ dlub 3 nie posiada zatem podstawy, two¬ rzacej komore 12, lecz zostaje bezposred¬ nio zamocowany na obrzezu 15. PL