Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny, która umozliwia latwe i szybkie kopiowa¬ nie i skladanie wzoru, rysunku lub obrazu, wykonanego na blonie lub przezroczystej plytce gietkiej, np. z celofanu, papieru na¬ oliwionego i t. d. Obraz, który stanowi ele¬ ment wzoru podlegajacego skopiowaniu, posiada dlugosc i szerokosc, które calkowi¬ ta liczbe razy mieszcza sie w obwodzie i dlugosci walca drukarskiego.Wedlug wynalazku elementy wzoru sa kopiowane na swiatloczula powierzchnie obwodowa walca drukarskiego, dajacego sie centrowac Wzgledem walu obrotowego, osadzonego nastawnie i stanowiacego o- sobna czesc, przy czym kopiowanie odby¬ wa sie w kierunku osi walca i w kierunku obwodu przy pomocy blony prowadzonej w sankach nastawnych wzdluz walca dru¬ karskiego; boki podluzne/blony sa polaczo¬ ne z dwoma skrzydlami umocowanymi przegubowo na ramie poruszanej w kierun¬ ku ku walcowi lub od walca drukarskiego w ten sposób, ze podczas ruchu ramy ku walcowi drukarskiemu, to znaczy przy do¬ ciskaniu blony do walca drukarskiego, nabrzegu blony graniczacym ze skrzydlami powstaje ciagnienie styczne wzgledem wal¬ ca, dzieki czemu blona przylega szczelnie do walca drukarskiego i umozliwa doklad¬ ne kopiowanie.W celu uzyskania szybkiego i latwego nastawiania sanek sa one zaopatrzone w narzady, np. zapadki przesuwane wzdluz podzialki i ustalane wzgledem niej oraz zaopatrzone w notiiusz, przy czym z zapad¬ kami tymi wspóldzialaja kliny lub trzpien- ki, które po uprzednim nastawieniu zapa¬ dek umozliwiaja ich dokladne przesuniecie oraz ustalenie. Czas naswietlenia potrzeb¬ ny do skopiowania elementów wzoru przy zastosowaniu zwyklego zródla swiatla i filmu wynosi okolo 1 — 3 minut, natomiast dokladne przesuniecie po kazdym kopio¬ waniu wynosi zaledwie kilka sekund, tak iz kopiowanie w kierunku osi wymaga tylko tylekroc 1 — 3 minut, ile razy walec dru¬ karski jest dluzszy od elementu wzoru Skladanie i kopiowanie w kierunku obwodu walca drukarskiego odbywa sie z ta sama dokladnoscia i szybkoscia. W tym celu na koncu walu obrotowego umocowana jest tarcza zaopatrzona w podzialke wspól¬ dzialajaca ze wskaznikiem umocowanym na szkielecie maszyny i zaopatrzonym w noniusz. Urzadzenie to po ukonczeniu ko¬ piowania i skladania wzdluz tworzacej umozliwia obrócenie walca drukarskiego dokladnie o potrzebny kat za pomoca me¬ chanizmu skladajacego sie ze slimacznicy i slimaka.Swiatloczuly walec drukarski znajduje sie w zbiorniku w postaci korytka, którego pokrywa posiada prowadnice sankowa. Po¬ niewaz pokrywa ta ze wzgledu na zwrotny ruch obsady blony musi posiadac wykrój podluzny, przeto na obydwóch stronach sa¬ nek umocowana jest nieprzezroczysta za¬ slona roletowa osadzona ruchomo w pro¬ wadnicach, zaopatrzona w znane urzadze¬ nie do nawijania i zaslaniajaca szczelnie wykrój. Korytkowy ksztalt zbiornika mie¬ szczacego w sobie walec drukarski posiada te zalete, ze w zbiorniku moze odbywac sie równiez wytrawianie. Zbiornik zawiera po¬ za tym odpowiednie urzadzenia do nakla¬ dania warstwy swiatloczulej i farby na wa¬ lec drukarski, dzieki czemu maszyna po¬ zwala na wykonywanie wszelkich robót (nanoszenie swiatloczulej warstwy, kopio¬ wanie, skladanie, farbowanie i trawienie), które sa niezbedne przy fotomechanicz- nym wykonywaniu walca drukarskiego, da¬ jacego doskonaly druk, z walca metalo¬ wego o gladkiej powierzchni obwodowej.Na rysunku przedstawiono przyklad maszyny wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia pionowy przekrój podluzny, fig. 2 — przekrój poprzeczny, fig. 3 — wi¬ dok zboku i fig. 4 — widok z góry maszy¬ ny wedlug wynalazku; fig. 5 przedstawia rame do podtrzymywania blony, sanki pod¬ trzymujace lampe do kopiowania i prowa¬ dzenie sanek w zwiekszonej podzialce w przekroju. Fig. 6 przedstawia inna odmia¬ ne ramki, posiadajacej element wzoru, w widoku perspektywicznym.Walec drukarski stanowi, jak zwykle, rura l powleczona warstwa swiatloczula.Walec drukarski jest zacisniety pomiedzy dwoma stozkami 4, przesuwnymi wzdluz walu 2 i ustalanymi na wale za pomoca srub 3. Rura /, nazywana ponizej wraz z walem 2 „walcem drukarskim", jest wspól¬ osiowa z walem 2, którego konce sa osa¬ dzone obrotowo w lozyskach czopowych 7 umieszczonych na obydwóch sciankach czo¬ lowych 6 zbiornika korytkowego 5 i na¬ stawnych w kierunku wysokosci. Do nasta¬ wiania sluzy wrzeciono srubowe 8 umoco¬ wane w lozysku czopowym 7 oraz nakret¬ ka 9, która nie moze przesuwac sie w kie¬ runku osiowym a na obwodzie jest wyko¬ nana jako kólko reczne zaopatrzone w po¬ dzialke. Dzieki temu urzadzeniu walec drukarski moze byc ustawiony dokladnie w polozenie poziome.Moznosc nastawiania jest wymagana — 2 —równiez z tej przyczyny, ze srednica wal¬ ca drukarskiego zmienia sie i pozadane jest umieszczanie walców drukarskich o róznych srednicach tak, aby najwyzsza two¬ rzaca znajdowala sie zawsze na tej samej wysokosci pod sankami do kopiowania.Do obracania walca drukarskiego o o- kreslony kat sluzy slimacznica umocowana na walcu 2 i zazebiajaca sie ze slimakiem 13, który jest osadzony na wale 12 osadzo¬ nym obrotowo na czolowej sciance 6 zbior¬ nika, przy czym slimak 13 moze byc obra¬ cany przy pomocy korbki recznej 11. Kat obrotu walca drukarskiego jest wykazywa¬ ny na tarczy 14, zaopatrzonej w podzialke i osadzonej na wale 2, za pomoca wskazni¬ ka 15 umocowanego na sciance czolowej zbiornika i zaopatrzonego (najlepiej) w noniusz, przy czym wskaznik ten jest na¬ stawny w kierunku wysokosci. Praktycznie biorac liczba calkowita, wykazujaca stosu¬ nek obwodu walca do szerokosci elementu wzoru, lezy pomiedzy 3 i 10 z wyjatkiem liczby 7.Szybkie i dokladne nastawienie przy dalszym obracaniu walca mozna uzyskac wtedy, gdy na obwodzie tarczy umocowa¬ nej na wale 2 wykonane sa klinowe wy¬ ciecia polozone w wierzcholkach wpisanych foremnych trójkatów, czworokatów, piecio¬ katów, szesciokatów, osmiokatów, dziewie- ciokatów i dziesieciokatów; w wyciecia te wpadaja równiez klinowe narzady, które sa osadzone ruchomo w pionowej plaszczy¬ znie srodkowej walu 2. Ta odmienna po¬ stac wykonania nie jest przedstawiona na rysunku.Zbiornik 5 spoczywa na nózkach 16 i posiada pokrywe 19 obracalna na zawia¬ sach 17; pokrywa ta moze byc ustalana za pomoca nakretek motylkowych 18 i posia¬ da prowadnice 21 do sanek 20. W prowad¬ nicach 21 przewidziane sa podluzne wy¬ ciecia na sruby laczace, aby mozna bylo za¬ pewnic przesuwy w okreslonych granicach.Listwy prowadnicze 22 posiadaja na gór¬ nej stronie podzialke i sa wykonane tak, ze na listwach tych moga byc ustalane w dowolnym miejscu za pomoca srub 24 za¬ padki 23 zaopatrzone w klinowe wyciecia.W celu dokladnego nastawiania zapadki 23 sa zaopatrzone w podzialke noniusza 25, która wspóldziala z podzialka 26 listw pro¬ wadniczych 22.Praktyczne znaczenie takiej konstruk¬ cji polega na tym, ze gdy zapadki 23 sa do¬ kladnie nastawione tak, ze ich wzajemna odleglosc odpowiada przesunieciu sanek 20 w kierunku osi po uskutecznionym sko¬ piowaniu elementów wzoru, i gdy na san¬ kach kopiarskich umieszczony jest klin 27, który pasuje do klinowych wyciec zapadek 23 i moze zapadac w te wyciecia, to po kazdym kopiowaniu wystarcza przesunac sanki kopiarskie recznie na tyle, zeby klin 27 zapadl w wyciecie nastepnej zapadki, uprzednio dokladnie ustawionej. Takie na¬ stawienie sanek kopiarskich moze byc wy¬ konane w kilka sekund i nie wymaga wcale uwagi. Zamiast klina i klinowego wyciecia mozna stosowac równiez dwa inne narzady wspóldzialajace w ten sam sposób ze so¬ ba, np. otwór i pasujacy do niego trzpien.Oprócz tego rozmieszczenie obydwóch wspóldzialajacych narzadów moze byc za¬ mienione na odwrotne.Ruch sanek kopiarskich moze byc o- trzymywany równiez przez przesuwanie nakretki, umieszczonej na sankach, wzdluz sruby pozbawionej moznosci wykonywania ruchu postepowego, przy czym w celu u- mozliwienia nastawiania polozenia sanek sprzezenie pomiedzy nakretka i sruba mo¬ ze byc przerwane.Sanki kopiarskie 20 w ksztalcie ramy posiadaja w omawianej postaci wykonania cztery prety pionowe 28 stanowiace pro¬ wadnice tulejek 30 ramy 29 podtrzymuja¬ cej film. Na obydwóch podluznych bokach ramy 29 osadzone sa przegubowo skrzydla 31, do których przymocowana jest za po¬ moca srub skrzydelkowych 33 blona 32 — 3 —podtrzymujaca element wzoru. Na tulej¬ kach 30 umocowany jest klosz 34 zawiera¬ jacy lampe lukowa. Poprzeczki 35 klosza sa równiez prowadzone pretami 28. Górne konce pretów 28 sa polaczone ze soba za pomoca jarzma 36, a trzpien srubowy 38, umieszczony w srodku tego jarzma i obra¬ cany za pomoca kólka recznego 37, jest polaczony za pomoca przegubu kulowego, znajdujacego sie na jego koncu dolnym, z kloszem 34 tak, ze przez obrócenie kólka recznego 37 w jednym lub drugim kierun¬ ku moze byc poruszany w góre lub w dól klosz oraz rama 29 podtrzymujaca blone 32 w sankach 20.Podczas ruchu w dól ramy 29 blona 32 styka sie ze znajdujacym sie ponizej wal¬ cem drukarskim wzdluz luku o dlugosci zalezne] od srednicy walca, przy czym brzegi podluzne blony, nie stykajace sie z powierzchnia obwodowa walca drukarskie¬ go, tworza plaszczyzny biegnace stycznie do walca drukarskiego. W celu prawidlo¬ wego docisniecia blony do walca skrzydla 31 sa obciazone sprezynami, których na¬ prezenie moze byc zmieniane. Gdy jednak blona przylega do walca: na calej swej sze¬ rokosci, to nalezy postarac sie, aby rama 29 byla docisnieta sprezyscie w dól.Scisle przyleganie blony podczas kopio¬ wania mozna zapewnic równiez w ten spo¬ sób, ze na jednej stronie blony obejmuja¬ cej element wzoru umocowuje sie rame 40 najlepiej z tasmy gumowej, a do otworu 39 wewnatrz ramy w blonie wprowadza sie rurke gietka 41 tak, iz gdy po zetknie¬ ciu ramy 40 z powierzchnia obwodowa wal¬ ca drukarskiego wytworzy sie próznie w przestrzeni pomiedzy walcem drukarskim i blona, to blona ta zostanie docisnieta sci¬ sle do walca drukarskiego dzieki cisnieniu zewnetrznemu.Zbiornik korytkowy, zaopatrzony w ku¬ rek odplywowy 42, moze miescic w sobie znane skadinad urzadzenie 43 do nakla¬ dania warstwy swiatloczulej, jak równiez znane urzadzenie 44 do nakladania farby na walec drukarski, co zaznaczono sche¬ matycznie na fig. 2.W celu zamkniecia zbiornika korytko¬ wego z góry szczelnie na swiatlo i w celu ochrony walca drukarskiego powleczone¬ go warstwa swiatloczula przed szkodli¬ wym dzialaniem swiatla na przedniej i tyl¬ nej stronie sanek kopiarskich w kierunku ruchu umocowane sa nieprzezroczyste za¬ slony roletowe 45 wzglednie 46, których konce, przepuszczone przez odpowiednie szczeliny w pokrywie 19 do wnetrza zbior¬ nika, sa umocowane w walach 47, zaopa¬ trzonych w znane samoczynne urzadzenie zwijajace i osadzonych na wewnetrznej stronie pokrywy 19.W wycieciu czesci pokrywy wybiega¬ jacej poza zbiornik 5 umieszczona jest szy¬ ba matowa 48 sluzaca do nastawiania fil¬ mu i retuszowania przy uzyciu dolnego o- swietlenia.Maszyna powyzsza moze byc wykona¬ na równiez tak, ze rama podtrzymujaca blone jest nieruchoma, a walec drukarski jest ruchomy w kierunku pionowym i pod¬ luznym przy skladaniu. PL