Wynalazek niniejszy dotyczy uszczel¬ nienia zaworów, zasuw i tym podobnych przyrzadów zamykajacych, których wrze¬ ciono jest zaopatrzone w zgrubienie, opie¬ rajace sie górna i dolna powierzchnia o czesci lozyskowe.Dotychczas uszczelnienie wskazanych przyrzadów uskuteczniano za pomoca za¬ opatrywania dlawnicy w szczeliwo z ela¬ stycznego materialu lub mieszaniny mate¬ rialów, jak np. konopie, bawelna, azbest, lub tez w zaworze umieszczano inne szcze¬ liwa, zapobiegajace wydostawaniu sie cie¬ czy na zewnatrz.Ten rodzaj uszczelniania jest bardzo wadliwy ze wzgledu na niedogodny dostep do niego, zwlaszcza przy zasuwach wodo¬ ciagowych, wbudowanych pod ziemia.Mianowicie po dluzszym czasie material szczeliwa rozklada sie, a we wnetrzu dlaw¬ nicy powstaja puste miejsca, które powo¬ duja poczatkowo powolniejsze, a potem coraz silniejsze przeciekanie wody na ze¬ wnatrz, które moze spowodowac liczne straty.Ponadto wskutek nieszczelnosci na wrzecionie tworzy sie stopniowo osad, tak ze moze byc ono posuwane przy otwieraniu lub zamykaniu tylko przy uzyciu duzej si¬ ly. W celu zapobiezenia mogacym przezto powstac tiszkodfceniom, nalezy co pe¬ wien czas odkopac zasuwe, by jej dlawni- ce uszczelnic na nowo lub dociagnac.Uszczelnienie wedlug wynalazku niniej¬ szego zapobiega we wszelkich przypadkach wspomnianym poprzednio uszkodzeniom i ich skutkom. Wynalazek polega na tym, ze umocowane na wrzecionie zaworu zgrubie¬ nie opiera sie górna i dolna powierzchnia o czesci lozyskowe, przy czym dolna czesc lozyskowa polaczona jest na stale ze sciankami kadluba, górna zas czesc lozys¬ kowa moze sie swobodnie poruszac wzdluz wrzeciona zaworu i jest dociskana za po¬ moca sprezyny, której napiecie jest wiek¬ sze niz cisnienie cieczy, dzialajace na na¬ rzad zamykajacy, do zgrubienia, a poprzez to zgrubienie — do dolnej czesci lozysko¬ wej, która powinna byc szczelnie wtloczo¬ na lub wpuszczona w czesc kadluba.Dobrze jest nadac zgrubieniu wrzeciona ksztalt soczewki lub podobny i odpowied¬ nio uksztaltowac powierzchnie oporowe czesci lozyskowych.Czesci lozyskowe zgrubienia wrzeciona najlepiej jest wykonac w postaci pierscieni z metalu.Na zalaczonym rysunku przedstawiony jest przyklad wykonania przedmiotu wy¬ nalazku.Wedlug rysunku wrzeciono / narzadu zamykajacego posiada pierscieniowe zgru¬ bienie 2 w ksztalcie soczewki. Dwa meta¬ lowe pierscienie 3 i 4 tworza wlasciwe lo¬ zysko zgrubienia, przy czym dolny pier¬ scien lozyskowy 4 polaczony jest na stale z kadlubem 5 zaworu, górny zas pierscien lozyskowy 3 lezy luzno na zgrubieniu i moze sie swobodnie poruszac wzdluz wrze¬ ciona zaworu. Sprezyna 6 dociska górny pierscien 3 do zgrubienia 2, a zarazem to zgrubienie —• do dolnego pierscienia lozy¬ skowego 4.Uszczelnianie odbywa sie w sposób na¬ stepujacy, Gdy przy odpowiednim obrocie wrze¬ ciona narzad zamykajacy zostanie otwarty, to sprezyna 6 zapobiega podniesieniu sie zgrubienia z dolnego pierscienia lozysko¬ wego 4. Zatem sprezyna musi byc tak silna, by przezwyciezyla wewnetrzne cisnienie, panujace w kadlubie. Wtedy ciecz nie mo¬ ze sie wydostac poza zgrubienie ani przy pelnym polozeniu otwarcia narzadu zamy¬ kajacego, ani przy polozeniu posrednim, po¬ niewaz sprezyna stale dociska zgrubienie do dolnego lozyska 4 i uszczelnia je.Przy zamykaniu narzadu zamykajacego przebieg dzialania przedstawia sie nieco i- naczej. Takze i w tym przypadku sprezyna 6 najpierw uszczelnia zgrubienie dociskajac je do dolnego pierscienia lozyskowego 4, az np. wykrecony uprzednio przez nagwin¬ towana czesc wrzeciona (nie przedstawiony na rysunku) grzybek zaworowy dojdzie do swego polozenia koncowego. Wtedy bo¬ wiem coraz silniejszy opór grzybka przy dociskaniu do siodelka zostaje przeniesio¬ ny wrzecionem w razie odksztalcenia sio¬ delka lub grzybka na zgrubienie i wreszcie przezwycieza sile sprezyny 6. Zgrubienie 2 zostaje wtedy silnie docisniete górna po¬ wierzchnia pierscieniowa 3 do górnego pierscienia, a ten do oparcia utworzonego przez walcowy wystep 7 przykrywki za¬ mykajacej 8. Dzieki silnemu docisnieciu górnej czesci pierscieniowej do oporowego wystepu, osiaga sie uszczelnienie zaworu.Zatem takze i przy zamknietym zaworze ciecz w zadnym razie nie moze wydosta¬ wac sie z kadluba zaworu poprzez zgrubie¬ nie.By przejscie z uszczelnienia dolnego na uszczelnienie górne odbywalo sie jak naj¬ krócej, wysitep 7, sluzacy jako oparcie, tak daleko siega w glab wnetrza kadluba 5, ze konczy sie bezposrednio nad górnym pier¬ scieniem 3, gdy jest on docisniety sprezy¬ na do dolnego pierscienia lozyskowego 4.Wszystkie wymienione czesci sa dokladnie dopasowane sprowadzajac niezawodne u* szczelnienie. — 2 —Oczywiscie, wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionej postaci wykonania, lecz uklad sprezyn, uksztaltowanie lozyska a takze i ksztalt zgrubienia moga byc rózne, bez wykraczania poza zasade wynalazku. PL