PL247076B1 - Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w postaci płynnej - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób wytwarzania nawozu z węgla brunatnego rozdrobnionego do frakcji o wymiarach do 1 mm, który charakteryzuje się tym, że w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z rozdrobnionego węgla brunatnego za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku potasu KOH o stężeniu od 1,5% do 8% wagowo albo za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku sodu NaOH o stężeniu od 1% do 7% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady od 1:6 do 1:3 wagowo. W drugim etapie po 12 godzinach, korzystnie po dwóch dobach, dodaje się kwas fosforowy H₃PO₄ o stężeniu 75% w ilości wagowej od 0,4% do 10% korzystnie 0,6%, po czym po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci EM^R - efektywnych mikroorganizmów lub bakterii kwasu mlekowego, w ilości od 10% do 40% wagowo dla każdego z tych składników korzystnie 35%, lub najlepiej w postaci bakterii z przewodu pokarmowego dżdżownic w ilości od 1% do 40% wagowo, korzystnie od 3 do 8% wagowo, tak, że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1x10⁸ jtk. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się od płynu znanymi sposobami części o uziarnieniu powyżej 20 µm ÷ 200 µm, w zależności od zastosowania nawozu. Nawóz wytworzony sposobem według wynalazku ma na celu poprawiać strukturę gleby, wprowadzać do gleby życie biologiczne oraz stwarzać w glebie warunki do rozwoju roślin poprzez przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych, zmniejszenie ilości chorób grzybowych oraz szybkie i szerokie udostępnianie składników pokarmowych.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w postaci płynnej z węgla brunatnego rozdrobnionego do frakcji o wymiarach do 1 mm. Nawóz organiczno-mineralny w postaci płynnej, wytworzony sposobem według wynalazku ma na celu poprawiać strukturę gleby, wprowadzać do gleby życie biologiczne oraz stwarzać w glebie warunki do rozwoju roślin poprzez przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych, zmniejszenie ilości chorób grzybowych oraz szybkie i szerokie udostępnianie składników pokarmowych.

Przeszło 70-letnie stosowanie na skalę przemysłową nawozów mineralnych spowodowało degradację gleb poprzez znaczne podwyższenie zasolenia, obniżenie kwasowości, zanik życia biologicznego oraz spadek zawartości trwałej oraz pokarmowej próchnicy. Do tej pory próbowano przeciwdziałać degradacji gleb uprawnych, stosując nawozy naturalne lub organiczne w postaci najczęściej oborników lub kompostów, których dostępność jest znacznie ograniczona. Zabieg ten jest jednak bardzo kosztowny i co prawda wnoszący do gleby część składników pokarmowych i próchnicę pokarmową, jednak przy uprawach intensywnych nie zabezpieczał przed utratą trwałej próchnicy i zanikiem życia biologicznego. W stanie techniki znane są różne sposoby wytwarzania nawozów organiczno-mineralnych.

Z opisu zgłoszeniowego US 2013104612 A1 znany jest sposób otrzymywania związków fosforanowych obejmujący reakcję źródła nierozpuszczalnego fosforanu ze źródłem organicznym, głównie pochodzenia roślinnego, opcjonalnie w obecności kwasu mineralnego lub kwasu organicznego, przy czym wspomniane źródło organiczne ma co najmniej 10% kompleksujących grup funkcyjnych.

Z opisu zgłoszeniowego US 2013312471 A1 znana jest organiczno-mineralna kompozycja nawozowa zawierająca substancję nieorganiczną jako otoczkę. Organiczno-mineralna kompozycja według wynalazku ma wielorakie zastosowanie jako nawóz wymagany przez pobudzanie wzrostu roślin i pasza stosowana do pobudzania wzrostu zwierząt i może być stosowana jako miska do rozsad lub jako materiał okrywający.

Z opisu zgłoszeniowego CN 104628427 A znany jest sposób wytwarzania aktywatora kwasu huminowego do produkcji nawozów organicznych. Sposób otrzymywania obejmuje następujące etapy: po pierwsze rozrywanie wiązań chemicznych makrocząsteczek surowca kwasu huminowego poprzez przeprowadzenie obróbki mechanochemicznej surowca kwasu huminowego oraz środka do rozrywania wiązań chemicznych makrocząsteczki surowca kwasu huminowego; po drugie, mycie kwasem; po trzecie, przeprowadzanie rozpuszczania w alkaliach i zbierania ługu filtracyjnego humianu sodu; i po czwarte, wytrącanie kwasem. Czwarty etap konkretnie obejmuje: dodanie kwasu nieorganicznego do humusowej cieczy sodowej powstałej w trzecim etapie w celu dostosowania pH cieczy do 2,5 w celu wytworzenia brązowawo-czarnego drobnego osadu; zbieranie osadu przez filtrację; przemycie osadu przez dodanie wody destylowanej; wykonywanie filtracji; ponowne przemycie osadu przez dodanie wody; wykonywanie filtrowania; oraz suszenie osadu w temperaturze 50°C w celu uzyskania aktywatora kwasu huminowego. Zgodnie z tym rozwiązaniem etapy produkcji są skrócone; poprawia się aktywność kwasu huminowego; a sposób przygotowania ma zalety prostoty operacyjnej, wysokiej wydajności produkcji i niskich kosztów produkcji.

Z opisu zgłoszeniowego RU 2019133360 A znany jest sposób wytwarzania kompleksowych nawozów organiczno-mineralnych z różnego rodzaju materiału organicznego (torf, sapropel, biohumus, węgiel brunatny) oraz linia technologiczna do ich produkcji. Metoda polega na wstępnym przygotowaniu roztworu alkalicznego, surowiec - torf, sapropel, biohumus, węgiel brunatny - poddawany ekstrakcji alkalicznej i dyspersji odbiorczej oraz dodawane są mikroelementy. Przed przejściem alkalicznej ekstrakcji i dyspersji kawitacyjnej torf, sapropel i biohumus poddaje się wstępnemu oczyszczaniu z piasku i innych nierozpuszczalnych wtrąceń, a węgiel brunatny - wstępnemu mieleniu na frakcję 0,5-1 mm. 50% zasadowy roztwór KOH wprowadza się różnicowo, aż do zatrzymania aktywnego tworzenia soli kwasu humusowego i fulwowego. Zawiesina gotowych kompleksowych nawozów organiczno-mineralnych jest poddawana wieloetapowemu oczyszczaniu w celu uzyskania nawozu bezbalastowego. Metoda umożliwia wytwarzanie balastowych nawozów organiczno-mineralnych złożonych dzięki zastosowaniu wielostopniowego systemu oczyszczania zawiesiny gotowego produktu oraz poprawie jakości otrzymywanych nawozów.

W publikacji pt. „Torf i węgiel brunatny jako surowce do otrzymywania kwasów humusowych”, autorstwa: Marta HUCULAK-MĄCZKA, Magdalena BRAUN-GIWERSKA, Dominik NIEWEŚ, Martyna MULICA, Józef HOFFMANN, Krystyna HOFFMANN (Proceedings of ECOpole; 2018; 12(2); str. 499-505; DOI: 10.2429/proc.2018.12(2)049) opisano sposób otrzymywania kwasów humusowych z torfu i węgla brunatnego, metodą ekstrakcji alkalicznej. Stosowano surowce rozdrobnione do rozmiarów odpowiednio: <0,63 mm (torf) oraz <0,5 mm (węgiel brunatny) i wysuszone do stanu powietrzno-suchego. Procesy ekstrakcji prowadzono z zastosowaniem następujących cieczy ekstrahujących: roztworów KOH w trzech stężeniach (0,1,0,25 i 0,5 M) oraz mieszaniny 0,1 M roztworu KOH z 0,1 M roztworem Na2P2O7 zmieszanych w stosunku objętościowym 1 : 1. Surowiec dokładnie mieszano z ekstrahentem i wytrząsano w temperaturze pokojowej pod ciśnieniem atmosferycznym przez 2 h, po czym pozostawiano w takich warunkach na 24 h. Następnie rozdzielano stały odpad surowca od ekstraktu kwasów humusowych poprzez odwirowanie i sączenie. Ekstrakt zakwaszano do pH < 2 poprzez dodanie 1 M roztworu H2SO4. W publikacji podano („Abstrakt” - str. 499), że kwasy humusowe są często stosowane w rolnictwie i mogą być wykorzystane jako dodatki do rozmaitych preparatów nawozowych; aplikacja kwasów humusowych do gleb umożliwia intensyfikację produkcji roślinnej. Podano również („Wnioski” - str. 503), że skuteczność ekstrakcji substancji humusowych zależna jest nie tylko od wybranego surowca, ale też od rodzaju oraz stężenia wykorzystanego ekstrahenta; optymalizacja wszystkich zmiennych procesowych pozwoli na osiągnięcie najkorzystniejszego, a zarazem najbardziej ekonomicznego, sposobu prowadzenia alkalicznej ekstrakcji badanych substancji z materiałów organicznych.

Z dokumentu RU 2118632 C1 znany jest sposób wytwarzania związków huminowych, stosowanych jako nawóz lub stymulator wzrostu roślin, który polega na tym, że wstępnie rozdrobniony surowiec w postaci torfu lub węgla poddaje się obróbce wodnym roztworem mieszanin wodorotlenku potasu lub sodu i węglanu potasu lub sodu, przy czym stężenie wodorotlenku utrzymuje się na poziomie od 0,5 do 4,0% wagowych, a węglanu 3,0 do 8,0% wagowych, pozostałość torfu lub węgla odsącza się, a przesącz traktuje kwasem fosforowym do pH 2,0-4,0, co powoduje wytrącanie się kwasów huminowych. Powstały osad jest odwirowywany, a zagęszczony produkt jest traktowany wodorotlenkiem potasu do pH 7,0-8,0.

Przedstawione powyżej oraz inne znane w stanie techniki sposoby wytwarzania nawozów organiczno-mineralnych nie zabezpieczają przed utratą trwałej próchnicy i zanikiem życia biologicznego. Ponadto, nawozy wytwarzane według przedstawionych znanych sposobów nie poprawiają ekonomii upraw rolnych, ze względu na wysokie koszty stosowanych składników.

Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w postaci płynnej z węgla brunatnego rozdrobnionego do frakcji o wymiarach do 1 mm, według wynalazku charakteryzuje się tym, że w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z rozdrobnionego węgla brunatnego, korzystnie do frakcji 100 μm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku potasu KOH o stężeniu od 1,5% do 8% wagowo, korzystnie 2,8% wagowo, albo za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku sodu NaOH o stężeniu od 1% do 7% wagowo, korzystnie 2,3% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady od 1 : 6 do 1 : 3 wagowo, korzystnie 1 : 4 wagowo. W drugim etapie ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}, gdzie:

- operacja b - oznacza, że po 12 godzinach, korzystnie po dwóch dobach, dodaje się kwas fosforowy H3PO4 o stężeniu 75% w ilości wagowej od 0,4% do 10%, korzystnie 0,6%;

- operacja c - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się od 1% do 30% wagowo, korzystnie do 3% wagowo, roztworu wodnego iłu nadwęglowego sporządzonego z wymieszania iłu nadwęglowego z wodą w proporcji od 1 : 2 do 1 : 6 wagowo, korzystnie 1 : 3 wagowo;

- operacja d - oznacza, że po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci EM - efektywnych mikroorganizmów lub bakterii kwasu mlekowego, w ilości od 10% do 40% wagowo dla każdego z tych składników, korzystnie 35%, lub najlepiej w postaci bakterii z przewodu pokarmowego dżdżownic w ilości od 1 % do 40% wagowo, korzystnie od 3 do 8% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1 x 10⁸ jtk;

- operacja e - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się roztwór saletrzano-mocznikowy w ilości od 1% do 5% wagowo;

- operacja f - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się roztwór wodny krzemianów potasu K2SiO3 albo krzemianów sodu Na2SiO3 w ilości od 1% do 5% wagowo, korzystnie 2% wagowo;

- operacja g - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu dodaje się aminokwasy lewoskrętne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego w ilości od 1% do 60% wagowo, korzystnie 12% wagowo, z elementami tego zbioru operacji {b, c, d, e, f, g} uporządkowanymi w kolejności ich wykonywania, wybiera się i wykonuje co najmniej operację d. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się znanymi sposobami od nawozu w postaci płynu części o uziarnieniu powyżej założonej wielkości, w zależności od zastosowania nawozu, od ponad 20 μm do ponad 200 μm.

Korzystnie w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, f} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Kolejne korzyści uzyskuje się, jeśli w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Inne korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Dalsze korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Następne korzyści uzyskuje się, jeżeli w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Inne korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Dalsze korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {c, d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Korzystnie w drugim etapie wykonuje się wszystkie operacje ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Dalsze korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, e, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Kolejne korzyści uzyskuje się, jeżeli w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, f, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Inne korzyści są uzyskiwane, kiedy w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

Nawóz organiczno-mineralny w postaci płynnej, wytworzony sposobem według wynalazku ma na celu poprawiać strukturę gleby, wprowadzać do gleby życie biologiczne oraz stwarzać w glebie warunki do rozwoju roślin poprzez przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych, zmniejszenie ilości chorób grzybowych oraz szybkie i szerokie udostępnianie składników pokarmowych. Wprowadza on do gleby trwałą próchnicę w postaci kwasów humusowych, mikroflorę bakteryjną i w zależności od potrzeb składniki pokarmowe. Tym samym, nawóz ten zabezpiecza przed utratą trwałej próchnicy i zanikiem życia biologicznego. Ponadto, nawóz ten spełnia możliwość produkcji masowej z surowców powszechnie dostępnych, poprawiając ekonomię upraw rolnych.

Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w postaci płynnej z węgla brunatnego rozdrobnionego do frakcji o wymiarach do 1 mm, według wynalazku, został podany poniżej w przykładach realizacji.

W sposobie wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w pierwszym przykładzie realizacji, w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z węgla brunatnego, rozdrobnionego do frakcji 100 μm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku potasu KOH o stężeniu 2,8% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady 1 : 6 wagowo. W drugim etapie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci EMR - efektywnych mikroorganizmów w ilości 35% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1 x 10⁸ jtk. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się od płynu części o uziarnieniu o wielkości powyżej 20 μm za pomocą przesiewania.

W sposobie wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w drugim przykładzie realizacji, w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z węgla brunatnego, rozdrobnionego do frakcji 100 μm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku potasu KOH o stężeniu 2,8% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady 1 : 6 wagowo. W drugim etapie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci bakterii kwasu mlekowego w ilości 35% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1 x 10⁸ jtk. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się od płynu części o uziarnieniu o wielkości powyżej 20 μm za pomocą przesiewania.

W sposobie wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w trzecim przykładzie realizacji, w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z węgla brunatnego, rozdrobnionego do frakcji 1 mm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku sodu NaOH o stężeniu 2,3% wa gowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady 1 : 4 wagowo. W drugim etapie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci bakterii z przewodu pokarmowego dżdżownic w ilości 5% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1 x 10⁸ jtk. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się od płynu części o uziarnieniu o wielkości powyżej 200 μm za pomocą filtracji.

W sposobie wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w czwartym przykładzie realizacji, w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z węgla brunatnego, rozdrobnionego do frakcji 100 μm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku sodu NaOH o stężeniu 2,3% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady 1 : 3 wagowo. W drugim etapie, po dwóch dobach, dodaje się kwas fosforowy H3PO4 o stężeniu 75% w ilości wagowej 0,6%. Następnie, po dokładnym wymieszaniu i po dobie, dodaje się 3% wagowo roztworu wodnego iłu nadwęglowego sporządzonego z wymieszania iłu nadwęglowego z wodą w proporcji 1 : 3 wagowo. W następnej kolejności, po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci bakterii z przewodu pokarmowego dżdżownic w ilości 5% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi 1 x 10⁸ jtk. Następnie, po dokładnym wymieszaniu i po dobie, dodaje się roztwór saletrzano-mocznikowy w ilości 3% wagowo. W następnej kolejności, po dokładnym wymieszaniu i po dobie, dodaje się roztwór wodny krzemianów potasu K2SiO3 w ilości 2% wagowo. Następnie, po dokładnym wymieszaniu dodaje się aminokwasy lewoskrętne pochodzenia roślinnego w ilości 12% wagowo. W trzecim etapie, po dokładnym wymieszaniu, odseparowuje się od płynu części o uziarnieniu o wielkości powyżej 100 μm za pomocą dekantacji.

Claims (12)

1. Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego w postaci płynnej z węgla brunatnego rozdrobnionego do frakcji o wymiarach do 1 mm, znamienny tym, że w pierwszym etapie przeprowadza się ekstrakcję kwasów humusowych z rozdrobnionego węgla brunatnego, korzystnie do frakcji 100 μm, za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku potasu KOH o stężeniu od 1,5% do 8% wagowo, korzystnie 2,8% wagowo albo za pomocą wodnego roztworu wodorotlenku sodu NaOH o stężeniu od 1% do 7% wagowo, korzystnie 2,3% wagowo, przy czym stosuje się stosunek zawartości węgla brunatnego do ilości wodnego roztworu zasady od 1 : 6 do 1 : 3 wagowo, korzystnie 1 : 4 wagowo, po czym w drugim etapie ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}, gdzie:

- operacja b - oznacza, że po 12 godzinach, korzystnie po dwóch dobach, dodaje się kwas fosforowy H3PO4 o stężeniu 75% w ilości wagowej od 0,4% do 10%, korzystnie 0,6%;

- operacja c - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się od 1% do 30% wagowo, korzystnie do 3% wagowo, roztworu wodnego iłu nadwęglowego sporządzonego z wymieszania iłu nadwęglowego z wodą w proporcji od 1 : 2 do 1 : 6 wagowo, korzystnie 1 : 3 wagowo;

- operacja d - oznacza, że po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się mikroflorę bakteryjną w postaci EM - efektywnych mikroorganizmów lub bakterii kwasu mlekowego, w ilości od 10% do 40% wagowo dla każdego z tych składników, korzystnie 35%, lub najlepiej w postaci bakterii z przewodu pokarmowego dżdżownic w ilości od 1% do 40% wagowo, korzystnie od 3 do 8% wagowo, tak że ogólna ilość bakterii wynosi co najmniej 1 x 10⁸ jtk;

- operacja e - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się roztwór saletrzano-mocznikowy w ilości od 1% do 5% wagowo;

- operacja f - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu i po 0,5 godziny, korzystnie po dobie, dodaje się roztwór wodny krzemianów potasu K2SiO3 albo krzemianów sodu Na2SiO3 w ilości od 1% do 5% wagowo, korzystnie 2% wagowo;

- operacja g - oznacza, że po dokładnym wymieszaniu dodaje się aminokwasy lewoskrętne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego w ilości od 1% do 60% wagowo, korzystnie 12% wagowo, z elementami tego zbioru operacji {b, c, d, e, f, g} uporządkowanymi w kolejności ich wykonywania, wybiera się i wykonuje co najmniej operację d, a następnie w trzecim etapie, po do6 kładnym wymieszaniu, odseparowuje się znanymi sposobami od nawozu w postaci płynu części o uziarnieniu powyżej założonej wielkości, w zależności do zastosowania nawozu, od ponad 20 μπ do ponad 200 μιτι.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, f} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {c, d, e} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się wszystkie operacje ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, e, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, f, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.

12. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie wykonuje się podzbiór operacji {b, c, d, g} ze zbioru operacji {b, c, d, e, f, g}.