Przedmiot wynalazku dotyczy wielobie- gunowego przekaznika nadmiarowego, zwlaszcza do styczników wzglednie wy¬ laczników samoczynnych, sluzacego dó ochrony odbiorników pradu elektrycznego, np. silników elektrycznych, od niedopu¬ szczalnego przeciazenia i zwarcia. Prze¬ kaznik rozrzadza obwodem pomocniczym wylacznika, chroniacego odbiornik pradu (np. wzbudzeniem magnetycznym styczni¬ ka lub cewka napieciowa przy wylaczni¬ kach samoczynnych).Zalety wielobiegunowego przekaznika nadmiarowego wedlug wynalazku sa naste¬ pujace: a) przekaznik jest nieczuly na wstrza¬ sy mechaniczne, b) w przekazniku wyrównane sa wply¬ wy temperatury otoczenia na sprezyny dwumetalowe przekaznika, przez które przeplywaja prady chronionego obwodu pradowego, c) wykluczone sa drgania stycznika przy wlaczaniu i wylaczaniu pomocniczego obwodu pradu, dzieki temu, ze odbywa sie ono szybko, d) wlaczeniowy guzik przyciskowy ze sruba regulacyjna, sluzaca do nastawiania natezenia pradu, przy którym powinien byc wlaczany lub wylaczany obwód po¬ mocniczy, stanowi jednoczesnie galke, slu¬ zaca do mechanicznego wlaczania pomocni¬ czego obwodu przekaznika, e) osobne wyzwalanie swobodne po-zwala na mechaniczne wlaczanie przekaz¬ nika przy przeciazeniu niedozwolonym lub przy zwarciu, bez obawy zniszczenia prze¬ kaznika.Istota przekaznika wedlug wynalazku polega na tym, ze zarówno kotwiczki wy- zwalaczy elektromagnetycznych poszcze¬ gólnych faz, jak i sprezynki dwumetalowe wyzwalaczy cieplnych odpowiednich faz wspólpracuja ze wspólnym drazkiem na- stawczym, zlozonym z dwóch czesci, przy czym miedzy obydwiema jegb czesciami jest wstawiona dwumetalowa sprezynka kompensacyjna w ksztalcie litery U, dzie¬ ki której dlugosc drazka nastawczego, zlo¬ zonego z dwóch czesci, zmienia sie tak, ze wyrównywany jest wplyw temperatury otoczenia na sprezynki dwumetalowe wy¬ zwalaczy cieplnych, umieszczone w komo¬ rze z elektromagnesami wyzwalaczy nad¬ miarowych.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 uwidocznia schemat polaczen calko¬ witego ukladu przekaznika trójfazowego, fig. 2 — schematycznie widok z przodu przekaznika po usunieciu przedniej scian¬ ki pokrywy przekaznika, fig. 3 — perspek¬ tywiczny widok czesci przyrzadu, wyrów¬ nywajacego wplyw temperatury otoczenia na przekaznik, fig. 4 — czesc przekaznika w przekroju poprzecznym wzdluz osi wla- czeniowego guzika przyciskowego, wreszcie fig. 5, 6 i 7 przedstawiaja w perspektywie trzy rózne polozenia kontaktowego narza¬ du przekaznika.Zgodnie z schematem polaczen wedlug fig. 1 wielobiegunowy przekaznik nadmia¬ rowy jest przylaczony do sieci trójfazowej X, Y, Z, której przewody pradowe sa po¬ laczone z odpowiednimi biegunami znane¬ go sam przez sie stycznika elektromagne¬ tycznego 100. Stycznik ten jest w znany sposób rozrzadzany elektromagnesem, któ¬ rego kotwiczka 101 jest polaczona z po¬ dluznym drazkiem stycznika, a którego nieruchomy rdzen jest oznaczony liczba 102. Uzwojenie 103 tego elektromagnesu jest zasilane napieciem fazowym poprzez kontakty 104, 105 i mostek kontaktowy 106 stycznika 100.Na schemacie wedlug fig. 1 uwidocznio¬ no, ze przekaznik ten jest wyposazony w trzy elektromagnesy 2, z których kazdy zawiera uzwojenie 2' i kotwiczke 11. Swo¬ bodny koniec tej kotwiczki 11 kazdego elektromagnesu wchodzi w odpowiednie wyciecie wspólnego drazka nastawczego, zlozonego z dwóch czesci 3 i 13, którego uklad bedzie opisany dokladniej ponizej.Obok kazdego elektromagnesu 2 umieszczo¬ na jest sprezynka dwumetalowa 1, nagrze¬ wana badz bezposrednio przeplywajacym przez nia pradem glównym badz za pomo¬ ca uzwojenia grzejnego 107 (fig. 1), przez które przeplywa równiez prad glówny.Swobodny koniec kazdej sprezynki dwu- metalowej 1 wchodzi w wyciecie wspólne¬ go drazka nastawczego 3, 13.Konstrukcyjne wykonanie wielobiegu- nowego przekaznika nadmiarowego wedlug wynalazku uwidoczniono na fig. 2 — 7.Wszystkie opisane ponizej czesci sklado¬ we przekaznika sa zamkniete celowo w skrzynce A z materialu izolacyjnego (fig. 2), podzielonej na komory pionowymi sciankami wewnetrznymi B, w których sa umieszczone oddzielone od siebie wspom¬ niane wyzej jednostki, to jest poszczególne elektromagnesy 2 lacznie z odpowiednimi sprezynkami dwumetalowymi 1.Drazek nastawczy sklada sie z dwóch czesci 3, 13, mogacych przesuwac sie wzgledem siebie w kierunku podluznym i przyciaganych do siebie dwiema sprezyna¬ mi 14. Miedzy czesciami 3, 13 umieszczona jest dwumetalowa sprezynka kompensa¬ cyjna 12 w ksztalcie litery U, której oby¬ dwa swobodne ramiona wchodza miedzy czesci 3\ i 13 preta, utrzymujac je od siebie w pewnym oddaleniu. Uklad tych obu cze¬ sci 3 i 13 lacznie ze sprezynka dwumetalo- — 2 -wa 12 w ksztalcie litery U jest uwidocznio¬ ny szczególowiej na fig. 3. Sprezynka dwu- metalowa 12 w ksztalcie litery U jest tak podtrzymywana listwa pomocnicza 22, iz obydwa jej ramiona moga wydluzac sie swobodnie w kierunku podluznym drazka nastawczego, zlozonego z dwóch czesci 3 i 13, przy czym listwa pomocnicza 22, przy¬ mocowana do czesci 3, tworzy jednoczes¬ nie narzad, ustalajacy odstep miedzy cze¬ sciami 3 i 13 drazka, nastawczego.Za pomoca sruby regulacyjnej 4 pola¬ czony jest z krótsza czescia 13 drazka na¬ stawczego jeden koniec dwuramiennej dzwigni kontaktowej 5, która jest osadzo¬ na obrotowo na nieruchomym czopie 6 i której drugi swobodny koniec jest zaopa¬ trzony w zapadke 7 (fig. 2 i 6), która pod¬ trzymuje opisana ponizej tarcze kciukowa 8 w jej polozeniu wlaczenia.Prad elektryczny obwodu zabezpiecza¬ jacego plynie przez dwuramienna dzwignie 5, dociskana sprezyna przez tarcze kciuko¬ wa 8, os 24, wlaczeniowy guzik przycisko¬ wy 9, tarcze 21, osadzona na osi 24, i przez kontakt 10, przylegajacy do tarczy, do ka¬ bla 23 (fig. 4 do 7). Dwuramienna dzwig¬ nia 5 jest dociskana normalnie do tarczy kciukowej 8 sprezyna 20.Tarcza kciukowa 8, dociskana sprezyna srubowa 25, przesuwa sie w zlobku 16 wzdluz osi podluznej 24 tak, iz swa kra¬ wedzia (zarys tej krawedzi tworzy krzy¬ wa, spiralna wzgledem srodka tarczy) na¬ ciska na zapadke 7 dzwigni 5. Gdy np. wskutek odksztalcenia sie jednej ze spre¬ zynek dwumetalowych 1 lub wskutek przy¬ ciagniecia kotwiczki 11 jednego z elektro¬ magnesów 2 dzwignia 5, osadzona na czo¬ pie 6, wychyli sie w kierunku strzalki b, wówczas tarcza kciukowa 8 w zaleznosci od swego polozenia katowego wyzwala sie wczesniej lub pózniej z zazebienia z za¬ padka 7 i zostaje przesunieta ku tarczy kontaktowej 21 za pomoca silnie rozpreza¬ jacej sie sprezyny 25, jak to uwidoczniono na fig. 6. Dzieki temu zostaje przerwany natychmiast prad obwodu pomocniczego miedzy czesciami 5 i 8, 24, 21, 10, 23.Do ponownego wlaczenia obwodu po¬ mocniczego sluzy wlaczeniowy guzik przy¬ ciskowy 9, który uwidoczniono szczególo¬ wo równiez na fig. 4. Guzik ten stanowi walec z materialu izolacyjnego 26, osadzo¬ ny na stale na tulejce metalowej 27, osa¬ dzonej przesuwnie na osi 24 i zabezpieczo¬ nej przed obracaniem sie sruba 28, wcho¬ dzaca w zlobek podluzny 16. Tulejka 27 jest dociskana sprezyna 29 tak, ze tarcza 21 przylega normalnie do kontaktu 10.Jezeli guzik 9 zostanie wsuniety (fig. 7), wówczas tarcza 21 zostanie przesunieta wzdluz osi 24, przy czym nastapi przerwa¬ nie sie polaczenia elektrycznego miedzy kontaktem 10, tarcza 21, osia 24 i tarcza kciukowa 8. Przy dalszym przesuwie tar¬ cza 21 wprowadza ze soba tarcze kciuko¬ wa 8 pod zapadke 7, dzieki czemu zostanie zapewnione polaczenie elektryczne miedzy dzwignia 5 a tarcza kciukowa 8. Po zwol¬ nieniu wlaczeniowego guzika przyciskowego 9 zostaje ponownie przywrócone dzialanie sprezyny 29 na tarcze 21, która styka sie z kontaktem 10, dzieki czemu zostaje za¬ pewnione niezawodne zamkniecie obwodu pomocniczego. Dzieki temu osiaga sie to, ze w przypadku zwarcia lub wlaczenia przy przeciazeniu niedozwolonym obwód po¬ mocniczy zostanie przerwany natychmiast tarcza 8, wyzwolona dzwignia 5.Dlugosc drogi zazebiania sie zapadki 7 z tarcza kciukowa 8 mozna regulowac za pomoca przekrecania wlaczeniowego guzi¬ ka przyciskowego 9 ze sruba regulacyjna.Za pomoca przekrecania tego guzika moz¬ na regulowac równiez natezenie pradu, przy którym winien byc przerwany obwód pomocniczy, gdyz odksztalcenie sie spre¬ zynki dwumetalowej, przez która przeply¬ wa glówny prad zabezpieczonego obwodu pradowego, zalezy od temperatury tej spre¬ zynki, a zatem od natezenia pradu, plyna- — 3 —cego przez nia, wskutek czego bedzie zmie¬ niana równiez wielkosc przesuniecia sie drazka nastawczego 3, 13, na który oddzia¬ lywa sprezynka dwumetalowa.Obwód pomocniczy przekaznika mozna przerywac równiez mechanicznie, to jest przez naciskanie na odpowiedni guzik przy¬ ciskowy 18 (fig 2 i 4), który tak pokreca dzwignie 5, ze zapadka 7, scieta ukosnie, wyzwala sie z zazebienia z tarcza kciuko¬ wa 8.Wielobiegunowy przekaznik nadmiaro¬ wy wedlug wynalazku pracuje w sposób nastepujacy.Przy normalnej pracy czesci skladowe przekaznika przyjmuja polozenie, uwi¬ docznione na fig. 5, przy czym zamkniety jest równiez stycznik 100, jak to oznaczono na fig. 1 liniami przerywanymi. Gdy w sie¬ ci nastapi przetezenie, wówczas w zalezno¬ sci od tego, czy przetezenie nastapilo tylko w jednej, czy we wszystkich fazach, na- grzeje sie jedna sprezynka dwumetalowa 1 lub nagrzeja sie wszystkie sprezynki dwu- metalowe /, umieszczone w poszczególnych komorach, zawierajacych elektromagnesy 2. Wskutek tego wspólny drazek nastawczy 3, 13 zostanie przesuniety na lewo w kie¬ runku strzalki a, dwuramienna dzwignia 5 odchyli sie w kierunku strzalki b od tarczy kciukowej 8, która za pomoca zwinietej srubowo sprezyny 25 zostanie przesunieta w polozenie wedlug fig. 6, wskutek czego zostanie przerwany obwód elektromagnesu 101, 102, 103 stycznika 100, powodujac jego otwarcie, jak to oznaczono pelna linia na fig. 1. W tym polozeniu kotwiczka 101 stycznika 100 jest odciagnieta odpowiednia sprezyna 108 (fig. 1).Stan ten trwa dopóty, dopóki nie wci- snie sie znów wlaczeniowego guzika przy¬ ciskowego 9, wskutek czego zapadka 7 i tarcza kciukowa 8 zajma swe poprzednie polozenie wedlug fig. 5, przechodzac w to polozenie z polozenia wedlug fig. 6 poprzez polozenie posrednie wedlug fig. 7, po czym guzik 9 z tulejkami 26, 27 i kontakt tern 10 zostanie ponownie wysuniety spre¬ zyna 29 (fig. 4).Gdy w jednej lub we wszystkich fazach X, Y, Z sieci nastapi zwarcie, wówczas zo¬ stana przyciagniete natychmiast odpo¬ wiednie kotwiczki 11 elektromagnesów 2, wskutek czego wspólny drazek nastawczy 3, 13 bedzie przesuniety znów w opisany powyzej sposób w kierunku strzalki a, to jest na lewo, oraz przerwie obwód elektro¬ magnesu 101, 102, 103 stycznika. PL