Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ du do przecierania, w którym rozdrabnia¬ nie materjalu, podlegajacego przecieraniu, uzyskuje sie przez dzialanie brzegów dziu¬ rek sitka podczas przesuwania tego mate¬ rjalu wzgledem sitka i jednoczesnego do¬ ciskania do niego.Przyrzady do przecierania mozna po¬ dzielic wogóle na dwie grupy.Do pierwszej grupy naleza przyrzady, w których materjal jest dociskany do sta¬ lego sitka, stanowiacego denko przyrzadu, przez mechaniczny narzad obrotowy, za¬ zwyczaj narzad srubowy, ocierajacy sie stale o sitko. W przyrzadach tych, do któ¬ rych naleza glównie niektóre przyrzady do przecierania, krajania oraz pieprzniczki, solniczki i t. d., sitko powinno byc gladkie z okraglemi dziurkami, poniewaz sciskaja¬ cy narzad obrotowy, posuwajacy materjal, ociera sie 0/ sitko. Z tego wzgledu za okra¬ gle brzegi dziurek zbyt slabo zaczepia sie materjal, zwlaszcza wlóknisty, jak np. mieso lub niektóre jarzyny. Wskutek tego rozdrabnianie tego materjalu jest powolne i trudne.Do drugiej grupy naleza przyrzady, w których materjal jest dociskany zazwyczaj recznie do sitka, poruszajacego sie odpo¬ wiednio, np. ruchem zwrotnym, jak w tar¬ kach recznych, lub ruchem obrotowym, jak w tarkach z sitkiem bebenkowem lub stoz- kowem. Poniewaz w przyrzadach tych tyl¬ ko materjal styka sie z sitkiem, brzegi je¬ go dziurek sa wzniesione w ten sposób, ze tworza wystepy, ulatwiajace szybkie roz-drabnianie materjalu. Takie sitka sa jed¬ nak niekorzystne z dwóch wzgledów, gdyz po pierwsze nie moga byc zastosowane do przyrzadów pierwszej grupy ze wzgledu na ocieranie sie narzadu sciskajacego o sitko, a powtóre czyszczenie sitka jest dosc trud¬ ne, wystepy bowiem zaczepiaja o scierke przy wycieraniu tak, iz w niektórych miej¬ scach sitka moga pozostawac resztki mate¬ rjalu.Wynalazek usuwa powyzsze niedogod¬ nosci dzieki takiemu ukladowi dziurek sit¬ ka, który zwieksza szybkosc i latwosc roz¬ drabniania materjalu i który, usuwajac wszelkie wystepy brzegów otworów, umo¬ zliwia zastosowanie sitek do przyrzadów obydwóch grup okreslonych wyzej.Ulepszenie polega na tern, ze kazda dziurka sitka posiada przynajmniej w jed¬ nej czesci ksztalt klina, ograniczonego zboku przez dwa boki, które zbiegaja sie w kierunku przesuwu rozdrabnianego ma¬ terjalu wzgledem sitka.Przy takich dziurkach materjal scisnie¬ ty najpierw wtlacza sie nieco do najszer¬ szej czesci dziurek, a potem dzieki przesu^ waniu materjalu wzgledem sitka badz na skutek poruszania tego materjalu wzgle¬ dem sitka stalego, badz tez poruszania sit¬ ka wzgledem materjalu nieruchomego, czesc materjalu zostaje wtloczona w klino¬ wate czesci dziurek, których boki zbiezne, dzialajac na podobienstwo nozy, kraja lub rozdrabniaja materjal na czastki spadaja¬ ce pod sitko.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku, przy- czem fig. 1 i 2 przedstawiaja w widokach zprzodu i zgóry przyrzad do przecierania wedlug wynalazku, fig. 3 — przekrój wzdluz linji A — A na fig. 2, fig. 4 i 5 przedstawiaja dwa odmienne ksztalty sit¬ ka, fig. 6 przedstawia czesciowy widok zgó¬ ry w zwiekszonej podzialce oddzielnego sitka wedlug fig. 5, fig. 7 i 8 przedstawiaja dwie odmiany dziurkowania sitek, a fig. 9 i 10 przedstawiaja w widoku perspekty¬ wicznym i w przekroju pionowym wzdluz osi sitka przyrzad bebenkowy.Przyrzad do przecierania, przedstawio¬ ny na rysunku, posiada stozkowe naczynie 1, zwezone w dolnej czesci 1'. W zlobku 2, stanowiacym polaczenie stozków 1 i T, sa umieszczone i przylutowane dwa rozwidlo¬ ne ramiona 3 raczki 4 z drutu metalowego, przyczem pomiedzy ramionami jest zaci¬ snieta rekojesc 4' z drzewa lub innego ma¬ terjalu odpornego na przepuszczanie cie¬ pla. Konce 5 tych ramion sa zagiete wdól tak, iz tworza haczyki, które opiera sie na dowolnem naczyniu, np. na rondelku. Den¬ ko 7 (fig. 2 i 3), T (fig. 4), 7" (fig. 5), za¬ opatrzone w otwory i stanowiace sitko, jest umocowane zagietym brzegiem 6, np. przy pomocy lutowania, na dolnym koncu zwe¬ zonej czesci V. W piascie 11, sztywno po¬ laczonej ze srodkiem sitka, jest umocowa¬ na os 9, zakonczona korbka 10. Na osi tej sa umocowane trzy skrzydla sciskajace 12, 12', 12" (fig. 2 — 5), rozstawione podobnie i w róznych odstepach dokola tej osi.Kazde z tych skrzydel posiada czesc srubowa, której krawedz dolna 13, 13', 13" styka sie z sitkiem, natomiast górna kra¬ wedz 14, 14', 14" jest dostatecznie oddalo¬ na od sitka i chwyta przecierany materjal.Krawedz obwodowa 15, 15', 15" kazdego skrzydla sciskajacego, stykajaca Sie'dol¬ nym koncem ze scianka naczynia, oddala sie stopniowo od tej scianki w miare wzno¬ szenia sie tak, iz pomiedzy krawedzia obwodowa i scianka pozostaje przejscie, które wzrasta od podstawy do górnej cze¬ sci tego narzadu.Na wewnetrznej sciance naczynia sa umocowane poza tern noze 8, których ostrza znajduja sie przy krawedziach obwodo¬ wych 15, 15', 15" skrzydel. Noze te maja na celu rozdrabnianie przecieranego ma¬ terjalu podczas posuwania tego materjalu zapomoca skrzydel, W przykladach wykonania, przedsta- — 2 —widnych na fig. 1 -.777- 5 dziurkowanie fcitka ma ksztalt wedlug fig. 6.Kazda dziurka posiada ksztalt klinowa¬ ty 16, wydluzony ku przodowi w kierunku obracania sie skrzydlowego narzadu sci¬ skajacego, jak wskazuje strzalka F (fig. 2). Ten wydluzony ksztalt jest ograniczony dwiema zbieznemi linjami 17, 18, tworzace- mi kat ostry. Materjal, podlegajacy kraja¬ niu lub przecieraniu, wtlacza sie na skutek nacisku, wywieranego na ten materjal przez narzad srubowy, do szerokiej czesci 19 dziurki, a nastepnie jest pociagany przez podstawe tego narzadu srubowego ku katowi 16 tej dziurki pomiedzy linjami 17 i 18 tych czesci, który, dzialajac na ma¬ terjal jak nóz, odcina czastki, spadajace pod sitko.Oczywiscie, wymiary dziurek moga byc przystosowane do wlasciwosci materja- lu krajanego lub przecieranego. A wiec np. w zastosowaniu do materjalów miek¬ kich, jak np. jarzyn maczystych, wymiary dziurek moga byc mniejsze, anizeli do przecierania lub krajania jarzyn wlókni¬ stych, drobnych roslin lub miesa.W przykladach wykonania, przedsta¬ wionych na fig. 2 — 6, kazda dziurka sta¬ nowi czworobok, którego równolegle boki 17, 20 sa ograniczone pasami 21, wspól- srodkowemi wzgledem osi tarki, natomiast boki 18, 22, ograniczone poprzeczkami 23, lacza ze soba te pasy, tworzac katy ostre.Taki uklad dziurek daje najwieksza po¬ wierzchnie pelna, umozliwiajac szybkie i latwe przecieranie.W przykladzie wykonania wedlug fig. 7, kazda dziurka posiada dwie czesci kli¬ nowate 16, pomiedzy któremi pozostaje zab 24, który ulatwia prace, nagryzajac i prze¬ rzynajac materjal.Wedlug fig. 8 kazda dziurka posiada dwie przeciwlegle grupy czesci klinowa¬ tych 16, 16' (np. po trzy kliny w kazdej grupie), pomiedzy któremi znajduja sie zeby 24, 24' (po dwa w kazdej grupie).Taki;symetryczny ruklfcid w^dhiSOnycJi, esei¬ sci16, 16' i zebów 24, 24' (po dwa w kazdej grupie) ulatwia zakladanie sitka plaskiego, gdyz moze byc pno obrócone dowolnie.Przyklad wykonania, przedstawiony na fig. 9 i 10, stanowi tarke do sera, posiada¬ jaca sitko 7*" w postaci bebenka, osadzo¬ nego obrotowo w znany sposób w oslonie 25, posiadajacej lej 26, w który wklada sie materjal X, podlegajacy tarciu i dociskany do sitka T" zapomoca tloka P. Sitko T" jest zaopatrzone w dziurki, uksztalto¬ wane wedlug fig. 6, zawierajace tak samo katy 16, rozwierajace sie w kierunku F' obracania sie sitka. Kazda dziurka tego sitka jest ograniczona dwoma pasami 27, 28, wycietemi w bebenku, który tworzy sit¬ ko. Te pary biegna w kazdej grupie równo¬ legle do siebie i ukosnie wzgledem osi tarki, przyczem pochylenie czesci pasów obydwóch grup jest tego rodzaju, iz tworza katy 17, 18 dziurek. Mozna byloby! równiez czesci pasów 27 z jednej strony i czesci pasów 28 z drugiej strony, przecinajace sie wzajemnie, wykonac jako dwa pasy, obiegajace srubowo bebenek w kierunkach przeciwnych.Dzialanie sitka w tej tarce do sera jest podobne do dzialania opisanego poprzed¬ nio sitka, a mianowicie materjal, scisnie¬ ty w leju 26 i utrzymywany w polozeniu nieruchomem, zaglebia sie nieznacznie do szerszych czesci dziurek sitka, poczem na skutek obrotu tego sitka zostaje scisniety w katach 16 tych dziurek, których boki 17, 18 odcinaja czastki sera.Oczywiscie, sitko 7ttf moze byc zasta¬ pione w tej tarce sitkiem ksztaltu stozko¬ wego lub innego, a dziurki, uwidocznione na fig. 7 i 8, moga byc zastosowane do si¬ tek przyrzadów tego rodzaju. PL