PL243863B1 - Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi - Google Patents

Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi Download PDF

Info

Publication number
PL243863B1
PL243863B1 PL437897A PL43789721A PL243863B1 PL 243863 B1 PL243863 B1 PL 243863B1 PL 437897 A PL437897 A PL 437897A PL 43789721 A PL43789721 A PL 43789721A PL 243863 B1 PL243863 B1 PL 243863B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
cadmium
blood
concentration
cancer
risk
Prior art date
Application number
PL437897A
Other languages
English (en)
Other versions
PL437897A1 (pl
Inventor
Jan LUBIŃSKI
Jan Lubiński
Cezary Cybulski
Jacek Gronwald
Tomasz Huzarski
Róża Derkacz
Wojciech MARCINIAK
Wojciech Marciniak
Anna Jakubowska
Original Assignee
Read Gene Spolka Akcyjna
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Read Gene Spolka Akcyjna filed Critical Read Gene Spolka Akcyjna
Priority to PL437897A priority Critical patent/PL243863B1/pl
Publication of PL437897A1 publication Critical patent/PL437897A1/pl
Publication of PL243863B1 publication Critical patent/PL243863B1/pl

Links

Classifications

    • GPHYSICS
    • G01MEASURING; TESTING
    • G01NINVESTIGATING OR ANALYSING MATERIALS BY DETERMINING THEIR CHEMICAL OR PHYSICAL PROPERTIES
    • G01N33/00Investigating or analysing materials by specific methods not covered by groups G01N1/00 - G01N31/00
    • G01N33/48Biological material, e.g. blood, urine; Haemocytometers
    • G01N33/50Chemical analysis of biological material, e.g. blood, urine; Testing involving biospecific ligand binding methods; Immunological testing
    • G01N33/84Chemical analysis of biological material, e.g. blood, urine; Testing involving biospecific ligand binding methods; Immunological testing involving inorganic compounds or pH
    • GPHYSICS
    • G01MEASURING; TESTING
    • G01NINVESTIGATING OR ANALYSING MATERIALS BY DETERMINING THEIR CHEMICAL OR PHYSICAL PROPERTIES
    • G01N33/00Investigating or analysing materials by specific methods not covered by groups G01N1/00 - G01N31/00
    • G01N33/48Biological material, e.g. blood, urine; Haemocytometers
    • G01N33/50Chemical analysis of biological material, e.g. blood, urine; Testing involving biospecific ligand binding methods; Immunological testing

Landscapes

  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Immunology (AREA)
  • Urology & Nephrology (AREA)
  • Biomedical Technology (AREA)
  • Molecular Biology (AREA)
  • Hematology (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Cell Biology (AREA)
  • Biotechnology (AREA)
  • Food Science & Technology (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Physics & Mathematics (AREA)
  • Analytical Chemistry (AREA)
  • Biochemistry (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • General Physics & Mathematics (AREA)
  • Pathology (AREA)
  • Inorganic Chemistry (AREA)
  • Investigating Or Analysing Biological Materials (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób określenia ryzyka zachorowania na raka u mężczyzn niepalących, charakteryzujący się tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu we krwi osoby badanej, przy czym stężenie wskazuje na blisko 6 krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka w stosunku do podgrupy o wyższym stężeniu kadmu we krwi (> 0,28 µg/l), w przypadku występowania wartości stężenia kadmu we krwi < 0,14 µg/l.

Description

Opis wynalazku
Wiadomo, że do czynników karcynogennych należą między innymi metale ciężkie takie jak kadm (Cd), ołów (Pb) czy rtęć (Hg). Według klasyfikacji międzynarodowej agencji do badań nad rakiem (IARC, ang. International Agency for Cancer Research) kadm i jego związki zostały określone jako bezwzględne ludzkie karcynogeny - grupa 1[1].
Niekorzystne działanie kadmu i jego związków może prowadzić do chorób nerek, sercowo-naczyniowych, nadciśnienia, anemii, uszkodzeń wątroby, zaburzeń funkcjonowania narządów płciowych, zaburzeń układu immunologicznego, niedoborów żelaza, miedzi i cynku, a także rozwinięcia choroby nowotworowej [2]. Toksyczne działanie kadmu wynika z jego wpływu na wiele procesów: zaburzanie przepływu elektronów w łańcuchu oddechowym [3], wypieranie i zastępowanie innych metali w metaloenzymach oddziałujących na metabolizm białek, kwasów tłuszczowych, fosfolipidów, węglowodanów i kwasów nukleinowych [4, 5], osłabianie działania mechanizmów antyoksydacyjnych [6], a także wchodzenie w reakcje z grupami tiolowymi białek enzymatycznych [7]. Karcynogenne działanie kadmu jest także konsekwencją indukcji stresu oksydacyjnego [8]. Kadm może bezpośrednio uszkadzać nici DNA, hamować naprawę DNA, wiązać się z zasadami kwasu nukleinowego, zaburzać podział komórki, hamować syntezę glutationu oraz hamować metylację [8]. Liczne prace opisują zwiększone stężenia kadmu w materiale biologicznym osób, które zachorowały na nowotwór złośliwy prostaty [9, 10], nerki [11], pęcherza moczowego [12, 13], trzustki [14, 15] i piersi [16, 17]. Ponadto, należy nadmienić, iż kadm zaliczany jest do grupy związków nazywanych metaloestrogenami. Szereg prac wykazuje zdolność kadmu do aktywacji receptora estrogenowego zarówno in vitro jak i in vivo [18]
W literaturze wymienia się trzy główne źródła kadmu: dieta, palen ie tytoniu oraz ryzyko zawodowe [19]. Stężenie kadmu w produktach spożywczych jest silnie zależne od zawartości tego pierwiastka w środowisku - powietrzu, glebie oraz wodzie [19]. Wysokie stężenie kadmu występuje w następujących produktach spożywczych: płatki, warzywa (w szczególności ziemniaki), podroby oraz nasiona oleiste [20]. Stężenie kadmu we krwi jest mocno skorelowane z paleniem wyrobów tytoniowych. U osób niepalących stężenie Cd jest niższe (0.83 ± 4.23 μg/l) w porównaniu do palaczy (1.67 ± 0.68 μg/l) [21]. Grupę zawodową bardziej narażoną na działanie kadmu stanowią pracownicy przemysłu cynkowego, stalowego i miedziowego oraz przy produkcji baterii niklowo-kadmowych, ogniw słonecznych i biżuterii [22].
W niniejszej pracy postanowiono ocenić korelację pomiędzy stężeniem kadmu we krwi a ryzykiem zachorowania na raka o różnej lokalizacji narządowej oraz z wyodrębnieniem raka prostaty u mężczyzn. Nieoczekiwanie ustalono, że istnieje korelacja wśród mężczyzn niepalących.
Protokół badań
Grupa badana
Grupa obserwacyjna została wybrana spośród osób, których materiał znajduje się w biobanku naszego ośrodka. Pacjenci, którzy zgłosili się w latach 2010-2019 do Onkologicznej Poradni Genetycznej przy Szpitalu Klinicznym Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, byli zapraszani do oddania próbki krwi w celu biobankowania i podpisywali zgodę na przechowywanie i wykorzystywanie materiału w celach naukowych. Próbki krwi były pobierane w godzinach 8-14, a pacjenci byli poinformowani o konieczności bycia na czczo przez co najmniej 4 godziny przed pobraniem. Dla większości pacjentów próbka była pobrana tylko raz, ale w niektórych przypadkach również więcej razy przy okazji kolejnych wizyt. Próbkę krwi przechowywano w -80°C do momentu oznaczenia stężenia kadmu.
Do kohorty prospektywnej włączono zdrowych 2956 mężczyzn, którzy zostali poddani średnio 76,37 miesięcznej obserwacji, w trakcie której u 144 mężczyzn zdiagnozowano nowotwór złośliwy. Każdy z uczestników badania wypełnił ankietę o stanie zdrowia oraz stylu życia. Charakterystykę grupy prospektywnej przedstawiono w Tabeli 1.
PL 243863 Β1
Tabela 1 Charakterystyka grupy
Chorzy Zdrowi
Średnia wieku (zakres) 60,5 (36-76) 52 (31-87)
Palenie papierosów
-obecnie 42 (29,17%) 829 (29,48%)
-w przeszłości 55 (38,19%) 975 (34,67%)
-nigdy 47 (32,64 %) 1008 (35,85%)
Lokalizacja raka
- prostata 58 (40,28%) -
- skóra 16 (11,11%) -
- nerka 13 (9,03%) -
- jelito 13 (9,03%) -
- pęcherz moczowy 12 (8,33%) -
- krew 9 (6,25%) -
- płuca 6 (4,17%) -
- wątroba 4 (2,78%) -
- tarczyca 4 (2,78%) -
- trzustka 2(1,39%) -
- żołądek 2 (1,39%) -
- pierś 1 (0,69%) -
- przełyk 1 (0,69%) -
- przysadka 1 (0,69%) -
- ślinianki 1 (0,69%) -
- jądra 1 (0,69%) -
Materiał
Od każdej osoby włączonej do badania pobrano próbkę krwi w celu pomiaru stężenia kadmu. Po pobraniu materiał przechowywano w -80°C do momentu oznaczenia stężenia kadmu.
Metoda oznaczania zawartości kadmu we krwi
1.1 Aparat
Do określenia zawartości kadmu wykorzystana została technika spektrometrii mass ze wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej (ICP-MS). Do wykonania pomiaru wykorzystano spektrometr mas ELAN DRC-e (PerkinElmer) oraz NexlON 350D (PerkinElmer). Wykorzystanie ICP-MS pozwala uzyskać limity detekcji <0,1 pg/l. Podczas prowadzenia oznaczeń populacji nieeksponowanej zawodowo na metale i ich związki, czułość aparatury odgrywa kluczową rolę.
1.2 Przygotowanie do pomiaru
Zebrane próby krwi zostały rozmrożone z temperatury -80°C do temperatury pokojowej, w dniu wykonywania analiz. Każda próbka została dokładnie wymieszana przy użyciu worteksu w celu uzyskania możliwie największej homogenności materiału. Próbki krwi zostały rozcieńczone w stosunku 1 :30 (50 pi krwi: 1450 μΐ buforu).
Z uwagi na specyfikę pomiaru do rozcieńczeń zastosowano roztwór wodorotlenku tetrametyloamonowego (TMAH). W celu lepszej dyspersji rozpuszczonych składników krwi zastosowano dodatek niejonowego surfaktantu w postaci Trytonu Χ-100. Wykorzystanie tego związku nie tylko ułatwia rozpuszczanie m.in. białek, ale także przyczynia się do szybszego wypłukiwania próbki z układu wprowadzenia spektrometru. Uwzględniając efekt matrycy oraz dryf aparatu, użyty został standard wewnętrzny w postaci rodu (105Rh). Do uzyskania stabilności jonów metali rozpuszczonych w roztworze zastosowany został dodatek kwasu wersenowego (EDTA). Dodatkowo, z racji zawartości związków zawierających węgiel, zastosowano dodatek butanolu do wszystkich roztworów w celu niwelacji efektu związanego ze znaczną ilością węgla w badanej próbie.
PL 243863 Β1
1.3 Warunki pomiaru
Wszystkie oznaczenia przeprowadzono z wykorzystaniem kwadrupolowej celi reakcyjnej spektrometru w tzw. trybie DRC (ang. Dynamie Reaction Celi) aparatu Elan DRC-e oraz NexlON 350D (PerkinElmer) z tlenem jako gazem reakcyjnym.
1.4 Walidacja pomiarów
Do walidacji pomiarów zastosowano materiał referencyjny ClinCheck (Recipe, Niemcy). Jest to standard odniesienia powszechnie stosowany w spektrometrii, pozwalający na potwierdzenie precyzji, czułości i specyfiki pomiaru.
Statystyka
Różnice w częstościach pomiędzy analizowanymi grupami oceniano poprzez test Fishera.
Wyniki
Analiza otrzymanych wyników wykazała istotną zależność między ryzykiem zachorowania wśród mężczyzn, którzy nigdy nie palili wyrobów tytoniowych a stężeniem kadmu we krwi. Wyodrębniona została również podgrupa, w której uwzględniono tylko mężczyzn ze zdiagnozowanym rakiem prostaty oraz zdrowych. W badanej kohorcie rak prostaty stanowił największy procent nowotworów wśród osób chorych (40,28%).
Mężczyźni niepalący w przeszłości oraz obecnie mający stężenie kadmu we krwi poniżej 0,14 pg/l wykazują blisko 6 krotnie obniżone ryzyko zachorowania na raka w porównaniu do mężczyzn z wysokim stężeniem kadmu we krwi (>0,28 pg/l) (p.value: 0,0004; OR: 5,64; 95% Cl: 1,91-16,67). W zakresach stężeń (Tabela 3) kadmu we krwi poniżej 0,21 pg/l mężczyźni niepalący wykazują blisko 19 krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka prostaty w porównaniu do zdrowych mężczyzn (p.value: <0,0001; OR: 18,5; 95% Cl: 2,5-139,7).
Tabela 2 Częstość występowania raków w zależności od stężenia kadmu we krwi u mężczyzn niepalących (n = 1055)
Grupa Zakres Cd pg/l Chorzy Zdrowi OR p.value 95%CI
I 0,03-0,14 4 260 Ref. Ref. Ref.
II 0,14-0,21 7 257 1,77 0,54 0,51-6,12
III 0,21-0,28 15 249 3,92 0,02 1,28-11,96
IV 0,28-2,34 21 242 5,64 0,0004* 1,91-16,67
wynik istotny statystycznie
Tabela 3 Częstość występowania raków w zależności od stężenia kadmu we krwi u mężczyzn nie palących ze zdiagnozowanym rakiem prostaty (n = 1008). - Gr. I&ll vs lll&IV
Grupa Zakres Cd pg/l Chorzy Zdrowi OR p.valuc 95%CI
I 0,03-0,14 0 260 Poi Ref. Ref.
II 0,14-0,21 1 256 1x^1.
III 0,21-0,28 5 244 1 £ 5 <0,0001* 2,5-139,7
IV 0,28-2,34 12 230
Literatura
[1] Strona internetowa: http://monographs.iarc.fr/ENG/Classification/latest classif.php. Data wejścia: 2021-04-01.
[2] Fowler B.A. Monitoring of human populations for early markers of cadmium toxicity: A review. Toxicology and Applied Pharmacology 2009, 238(3): 294-300.
[3] Al-Nasser I.A. Cadmium hepatotoxicity and alterations of the mitochondrial function. Journal of
Toxicology and Clinical Toxicology 2000, 38(4): 407-413.
[4] Casalino E., Sblano C, Landriscina C. Enzyme activity alteration by cadmium administration to rats: the possibility of iron involvement in lipid peroxidation. Archives of Biochemistry and Biophysics 1997, 346(2): 171-179.
[5] Waisberg M., Joseph P., Hale B., Beyersmann D. Molecular and cellular mechanisms of cadmium carcinogenesis. Toxicology 2003, 192(2-3): 95-117.
[6] Casalino E., Calzaretti G., Sblano C., Ladriscina C. Molecular inhibitory mechanisms of antioxidants enzymes in rat liver and kidney by cadmium. Toxicology 2002,179(1-2): 37-50.
[7] Bertin G., Averbeck D. Cadmium: cellular effects, modifications of biomolecules, modulation of DNA repair and genotoxic consequences (a review). Biochmie 2006, 88(11): 1549-1559.
[8] Nersesyan A., Kundi M., Waldherr M., Setayesh T., Misik M., Wultsch G., Filipie M., Barcelos G.F.M., Kansmueller S. Results of micronucleus assaya with individuals who are occupationally and environmentally exposed to mercury, lead and cadmium. Mutation Research, Review in Mutation Research 2015.
[9] Vincetti M., Venturelli M., Trerotoli P., Bonvicini F., Ferrari A., Bianchi G., Serio G., Bergomi M., Vivoli G. Case control study of toenail cadmium and prostate cancer risk in Italy. The Science of the total environment 2007, 373(1): 77-81.
[10] Qayyum M.A., Shah M.H. Comparative study of trace elements in blood, scalp hair and nails of prostate cancer patients in relation to healthy donors. Biological Trace Element Research 2014, 162(1-3): 46-57.
[11] Pirinicii N., Gecit I, Gunes M., Kaba M., Tanik S., Yuksel M.B., Arslan H., Demir H. Levels of serum trace elements in renal cell carcinoma cases. Asian Pacific Journal of Cancer And Prevention 2013, 14(1): 499-502.
[12] Kellen E., Zeegers M.P., Hond E.D., Buntinx F. Blood cadmium may be associated with bladder carcinogenesis: the Belgian case-control study on bladder cancer. Cancer Detection and Prevention 2007, 31(1): 77-82.
[13] Wolf C., Strenziok R., Kyriakopoulos A. Elevated metallothionein-bound cadmium concentration in urine from bladder carcinoma patients, investigated by size exclusion chromatography-inductively coupled plasma mass spectrometry. Analytica Chimica Acta 2009, 631(2): 218-222.
[14] Farzin L., Moassesi M.E., Sajad F., Faghih M.A.A. Evaluation of trace elements in pancreatic cancer patients in Iran. Middle East Journal of Cancer 2013, 4(2).
[15] Amaral A.F., Porta M., Silverman D.T., Milne R.L., Kogevinas M., Rothman N., Cantor K.P., Jackson B.P., Pumarega J.A., Lopez T., Carrato A., Guarner L., Real F.X., Malats N. Pancreatic cancer risk and levels of trace elements.
[16] Wu H.D., Chou S.Y., Chen D.R, Kuo H.W. Differentiation of serum levels of trace elements in normal and malignant breast patients. Biological Trace Elements Research 2006, 113(1): 9-18.
[17] El-Deeb M.M.K., El-Sheredy H.G., Mohammed A.F. The role of serum trace elements and oxidative stress in Egyptian breast cancer patients. Advances in Breast Cancer Research 5(1): 37-47.
[18] Adams SV., Shafer MM., Bonner MR., LaCroix AZ., Manson JE., Meliker JR., Neuhouser ML., Newcomb PA. Urinary cadmium and risk of invasive breast cancer in the Women’s Health Initiative. American Journal of Epidemiology 2015, 183(9): 815-823.
[19] Sabir S, Akash MSH, Fiayyaz F, Saleem U, Mehmood MH, Rehman K. Role of cadmium and arsenic as endocrine disruptors in the metabolism of carbohydrates: Inserting the association into perspectives. Biomed Pharmacother. 2019; 114: 108802.
[20] Programme UNE. Final Review of Scientific Information on Cadmium - Version of December 2010. 2010 [cited 2020 Dec 23]; Available from: https://wedocs.unep.org/xmlui/handle/20.500.11822/27636.
[21] Lee JE, Kim HR, Lee Mh, Kim NH, Wang KM, Lee Sh, Park O, Hong EJ, Youn JW., Kim YY, Smoking-Related DNA Methylation is Differentially Associated with Cadmium Concentration in Blood, Biochemical Genetics (2020) 58: 617-630.
[22] Bolam T, Bersuder P, Burden R, Shears G, Morris S, Warford L, Thomas B, Nelson P. Cadmium levels in food containing crab brown meat: A brief survey from UK retailers. Journal of Food Composition and Analysis. 2016; 54: 63-9.

Claims (4)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób określenia ryzyka zachorowania na raka u mężczyzn niepalących, znamienny tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu we krwi osoby badanej, przy czym stężenie wskazuje na blisko 6 krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka w stosunku do podgrupy o wyższym stężeniu kadmu we krwi (>0,28 μg/l), w przypadku występowania wartości stężenia kadmu we krwi <0,14 μg/l.
  2. 2. Sposób określenia ryzyka zachorowania na raka u mężczyzn, niepalących, znamienny tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu we krwi osoby badanej, przy czym stężenie wskazuje na blisko 19 krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka prostaty w stosunku do podgrupy o wyższym stężeniu kadmu we krwi (>0,21 μg/l), w przypadku występowania wartości stężenia kadmu we krwi <0,21 μg/l.
  3. 3. Sposób wg zastrz. 1 i 2 znamienny tym, że próbkę materiału biologicznego stanowi krew pełna.
  4. 4. Sposób wg zastrz. 1,2 i 3 znamienny tym, że stężenie Cd w próbce oznacza się przez bezpośredni pomiar Cd we krwi pełnej.
PL437897A 2021-05-19 2021-05-19 Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi PL243863B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL437897A PL243863B1 (pl) 2021-05-19 2021-05-19 Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL437897A PL243863B1 (pl) 2021-05-19 2021-05-19 Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL437897A1 PL437897A1 (pl) 2022-11-21
PL243863B1 true PL243863B1 (pl) 2023-10-23

Family

ID=84191872

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL437897A PL243863B1 (pl) 2021-05-19 2021-05-19 Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL243863B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL437897A1 (pl) 2022-11-21

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Phillips Smoking-related DNA and protein adducts in human tissues
Arsova-Sarafinovska et al. Increased oxidative/nitrosative stress and decreased antioxidant enzyme activities in prostate cancer
Rossner Jr et al. Oxidative and nitrosative stress markers in bus drivers
Vesper et al. Cross-sectional study on acrylamide hemoglobin adducts in subpopulations from the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) Study
Abdelmegeed et al. Cytochrome P450-2E1 promotes aging-related hepatic steatosis, apoptosis and fibrosis through increased nitroxidative stress
Singh et al. Activation of oxidative stress and inflammatory factors could account for histopathological progression of aflatoxin-B1 induced hepatocarcinogenesis in rat
Sheweita et al. N‐nitrosamines induced infertility and hepatotoxicity in male rabbits
Rybicki et al. Polycyclic aromatic hydrocarbon-DNA adduct formation in prostate carcinogenesis
RU2666255C2 (ru) Метилглиоксаль в качестве маркера злокачественной опухоли
Zhao et al. Optimization of Zn2+-containing mobile phase for simultaneous determination of kynurenine, kynurenic acid and tryptophan in human plasma by high performance liquid chromatography
Sarafanov et al. Analysis of iron, zinc, selenium and cadmium in paraffin-embedded prostate tissue specimens using inductively coupled plasma mass-spectrometry
Tyagi et al. Exposure of environmental trace elements in prostate cancer patients: A multiple metal analysis
Samir et al. Assessment of hematological parameters, enzymes activities, and oxidative stress‎ markers in salivary and blood of Algerian breast cancer patients receiving‎ chemotherapy
Hong et al. Acrolein contributes to urothelial carcinomas in patients with chronic kidney disease
Skalny et al. Serum trace elements are interrelated with hormonal imbalance in men with acute ischemic stroke
JP2016111929A (ja) プラズマローゲンの定量方法
Anđelković et al. Cadmium and lead implication in testis cancer; is there a connection?
Chen et al. Detection and simultaneous quantification of three smoking-related ethylthymidine adducts in human salivary DNA by liquid chromatography tandem mass spectrometry
Telci et al. Postmenopausal hormone replacement therapy use decreases oxidative protein damage
Maffei et al. Plasma antioxidant enzymes and clastogenic factors as possible biomarkers of colorectal cancer risk
Kuiper et al. Quantitation of mercapturic acid conjugates of 4-hydroxy-2-nonenal and 4-oxo-2-nonenal metabolites in a smoking cessation study
PL243863B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi
Brack et al. Distinct profiles of systemic biomarkers of oxidative stress in chronic human pathologies: Cardiovascular, psychiatric, neurodegenerative, rheumatic, infectious, neoplasmic and endocrinological diseases
PL243866B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi
Bizoń et al. The effect of occupational exposure on pro/antioxidant balance in the blood of non-smoking and smoking smelters with diabetes